Tiyatro dünyasını sarsan cinsel taciz vakası

Edebiyat, sinema ve akademiden sonra tiyatro dünyası da bir dizi ifşa ile sarsıldı. Tiyatro Medresesi’nin kurucusu ve eğitmeni Celal Mordeniz hakkında birden fazla iddia var. Medresenin iki kurucusu, Mordeniz’in ‘uzaklaştırılması’ talepleri karşılanmayınca istifa etti.

Aralık 2020’de “Uykularınız Kaçsın” uyarısıyla başlayan #metoo #susmabitsin cinsel taciz ve istismarı ifşa hareketi, “çatlağını bulan su” misali bireysel, toplumsal kabullerimizi kökünden değiştirmeye devam ediyor. Edebiyat camiasından başlayan, sinema, akademi dünyasına dokunan açıklamalar 13 Şubat Cumartesi günü, Tiyatro Medresesi’nin kurucusu ve eğitmeni Celal Mordeniz hakkındaki iddialarla tiyatro camiasını da sarstı. Sosyal medyada Ayse2021 hesabından “Yaşadıklarımın yalnızca ‘bana has ve biricik’ deneyimler olmadığını biliyorum ve bunun aynı zamanda toplumsal bir mesele olduğunu savunuyorum. Bu sebeple, yaşadığım deneyimi kamusal alana taşımak istedim” ifadeleriyle yapılan ilk açıklamanın ardından, ikisi mahlas kullanan üç kadın daha aynı ismi ifşa etti. Çoğu tiyatro camiasından olmak üzere başka kadınlar Facebook, Twitter, Instagram hesaplarından ifşa eden kadınları destekleyen açıklamalar yaptı.

Tiyatro Medresesi kurucularından Nesrin Uçarlar ve Erdem Şenocak yine Twitter üzerinden yaptıkları bir paylaşımla kurumdan ayrıldıklarını açıkladılar:

“Celal Mordeniz’in Tiyatro Medresesi’ndeki tüm görevlerinden uzaklaştırılması yönünde karar alınması, bu kararın duyurulması ve uygulanması için sarf ettiğimiz çabanın sonuç vermemesi üzerine, 22 Ocak 2021 tarihinde, kurulmasında ve yürütülmesinde emeğimiz olan Tiyatro Medresesi’nden ve oyuncuları olduğumuz Seyyar Sahne’den ayrıldık.”

Aynı gün Ekşi Sözlük’te yer alan bir entry’de cinsel taciz ve istismar şikâyetlerinin çok daha önceki bir tarihte Tiyatro Medresesi yöneticilerine iletildiğinin ve üstünün örtüldüğünün yazılması üzerine Nesrin Uçarlar ve Erdem Şenocak bir açıklama daha yaptı: “Eylül ayındaki beyanlarla ilgili daha hızlı ve radikal bir tavır almış olmamız gerektiğini görüyor; muhataplarımızdan tekrar özür diliyoruz.”

Birbiri ardına gelen ifşalar, tiyatroların kurumsal kınamaları, kadınların dayanışması, sosyal medyada tartışmalar devam ederken, Tiyatro Medresesi ya da Celal Mordeniz herhangi bir açıklamada bulunmadı. Bunun üzerine Ayşe ve Ahmet mahlaslarıyla 16 Şubat’ta, tüm sürecin detaylı olarak anlatıldığı “Tiyatroda Taciz” web sayfası açıldı. https://tiyatrodataciz-2021.blogspot.com/2021/02/celal-mordenizin-taciz-ve-cinsel-saldr.html?m=1

Sayfada, blogun açılma amacı anlatılırken iddialar şöyle dile getiriliyor:

“Bütün bu sürecin üzerine mail yoluyla başlattığımız tartışma sürecini kamuoyuna da açmaya karar verdik. Çünkü, bizce, yazı boyunca açılan tartışmaların sadece bir grup insan ve bizim aramızda tartışılıp sessizliğe gömülmemesi gerekiyordu. Zannediyoruz ve öyle düşünüyoruz ki bu konuların (taciz, cinsel saldırı, psikolojik şiddet vb.) belki de en fazla halı altına süpürüldüğü alanlardan biri tiyatro alanıdır.

“Eğitmenlik/yönetmenlik alanlarını kullanarak, ‘çalışma’ veya ‘eğitim verme’ adı altında yapılan tacizlerin ve psikolojik şiddetin, öğrencilerin ve oyuncuların hafızalarında tıkılıp kaldığı bir sektörde çalışıyoruz. Dolayısıyla, şunu da biliyoruz ki bu tip olaylar sadece Celal Mordeniz ve Tiyatro Medresesi ile sınırlı değildir. Bu sebeple, bu yazıda, eğitmenlik/yönetmenlik, eğitmen/yönetmen ve oyuncu ilişkisi üzerine açtığımız tartışmaların, bu işi sürdüren insanların bu sorunları gündemlerine almaları, bunları bir dert haline getirmeleri ve belki de kendi içinde bulundukları veya kurdukları alanları yeniden sorgulamaları için bir kapı aralayacağını düşünüyoruz. Açtığımız tartışmaların sizlerin de gündemine girmesi, kurduğunuz alanların perspektifini değiştirmesi ve dönüştürmesi umuduyla, bu yazıyı paylaşmak istedik.

“Paylaşırken yazıdaki isimlerimizi mahlaslarla (Ayşe ve Ahmet) değiştirdik ve kimliklerimizi belli eden içerikleri ortadan kaldırdık. Çünkü burada kimliği bilinmesi gereken kişi bizler değiliz; kurduğu alanda cinsel taciz ve cinsel saldırı içeren eylemlerde bulunan Celal Mordeniz’dir. Özellikle birimiz, bu süreci birebir yaşadığı, yaşadıklarının ağırlığını halen üzerinde taşıdığı için isminin gizli kalmasını istemektedir.

“Son olarak şunu söylememiz gerekir: Okuyacağınız metinde bir taciz ve cinsel saldırı olayı detaylarıyla anlatılmaktadır. Bazı okuyucular için metnin bu bölümü tetikleyici olabilir. Dolayısıyla bu konuda sizleri uyarmamız gerektiğini düşündük. Bu doğrultuda yazıyı okuyup okumama kararınıza saygı duyduğumuzu bilmenizi isteriz.”

“Konuyla ilgili Artı Gerçek’te Aytül Hasaltun Bozkurt ile Tilbe Saran’ın ‘duayen, hoca’ vb. otoriter yapıları ve ‘sahne etiği oluşturma çaba ve süreçlerini’ konuştukları röportajı da önemsiyoruz. https://artigercek.com/yazarlar/aytul-hasaltun-bozkurt/tilbe-saran-sana-onerilen-calisma-yontemini-sorgulamaya-dur-demeye-hakkin-var

“#metoo #susmabitsin ‘Uykularınız Kaçsın’ diyerek ifşa hareketleri devam edecek gibi görünüyor. Birbirinden cesaret alan kadınlar, her türden istismarın tartışıldığı ve ezberlerimizin bozulduğu bir dönüşümü gerçekleştiriyor. Hepimizin arzusunu cesaretle dile getiren Ayşe ve Ahmet’in sözleriyle bitirelim: “Açtığımız tartışmaların sizlerin de gündemine girmesi, kurduğunuz alanların perspektifini değiştirmesi ve dönüştürmesi umuduyla…’”

Önceki İçerikFacebook ve Avustralya -şimdilik- yeniden ‘arkadaş’
Sonraki İçerikBaşarısız Gara Operasyonu ve hedefteki HDP