Middle East Eye’a konuşan ve görüşmelere yakın olduğu belirtilen bir Körfez yetkilisi, Washington’da “yüksek değerli” İranlı siyasi ve askeri isimlerin hedef alınmasına yönelik nokta atışı operasyonların ciddi biçimde tartışıldığını söyledi. Aynı kaynak, takvimin netleşmediğini ancak seçeneklerin masada olduğunu aktardı.
Haberde, ABD yönetimi içindeki tartışmaların “kaotik” bir atmosferde yürüdüğü, özellikle İran’ın olası misillemesinin boyutu konusunda ciddi görüş ayrılıkları yaşandığı ifade ediliyor.
Trump’tan çelişkili mesajlar
ABD Başkanı Donald Trump, bir röportajında İran açıklarındaki ABD askeri varlığına dikkat çekerek, “İran’ın yanında büyük bir armada var. Venezuela’dakinden daha büyük,” dedi. Trump, ulusal güvenlik ekibinin kendisine sunduğu askeri seçenekler hakkında ayrıntı vermekten kaçınırken, diplomasinin tamamen devre dışı olmadığını da savundu:
“Bir anlaşma yapmak istiyorlar. Bunu biliyorum. Birçok kez aradılar. Konuşmak istiyorlar.”
Ancak Trump’a yakın bazı şahin isimlerin, yönetimi protestoculara destek sözü sonrası “kırmızı çizgiyi” uygulamaya zorladığı; diğer bir grubun ise Tahran’ın zayıflığını askeri saldırı yerine sert bir anlaşma için kaldıraç olarak kullanmayı savunduğu belirtiliyor.
Sahadaki hareketlilik: Uçak gemisi Umman açıklarında
Bu tartışmalar sürerken, USS Abraham Lincoln uçak gemisi taarruz grubunun Umman’ın güneydoğusunda tespit edildiği bildirildi. Açık kaynaklı deniz ve uçuş takip verilerine dayanan bu hareketlilik, ABD’nin İran’a yönelik askeri baskıyı fiilen sahaya taşıdığı şeklinde yorumlandı.
Uzmanlara göre uçak gemisi grubunun bu konumu, hem Hürmüz Boğazı’nı hem de İran’ın güney kıyılarını kapsayan geniş bir operasyonel alan sağlıyor.
“Büyük saldırı” ihtimali
The Economist’te yer alan değerlendirmede ise perde arkasında daha sert bir senaryo çiziliyor. Dergiye konuşan bazı Körfezli yetkililere göre, ABD’nin İran’a yönelik geniş çaplı bir saldırısı olası ve Trump’ın hedefinde İran’ın siyasi liderliği olabilir.
Analizde, Tahran’ın olası bir ABD saldırısını, geçen yıl Katar’daki Al-Udeid Üssü’ne yönelik sınırlı ve sembolik misillemelerden farklı olarak “topyekûn savaş” sayacağı vurgulanıyor. Bu da İran’ın yalnızca sembolik yanıtlar değil, daha büyük ve önleyici füze saldırıları dahil sert karşılıklar verebileceği anlamına geliyor.
Masadaki şartlar
ABD’li yetkililere göre olası bir anlaşmanın; İran’daki tüm zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasını, uzun menzilli füze stoklarına sınırlama getirilmesini, bölgedeki vekil güçlere desteğin kesilmesini, bağımsız uranyum zenginleştirmenin yasaklanması şartlarını içermesi gerekiyor. İran ise görüşmeye açık olduğunu söylese de bu şartları kabul etmeye hazır olduğuna dair net bir sinyal vermiş değil.
