İran’ın yarı resmi Tasnim haber ajansına göre Tahran yönetimi, Pakistan üzerinden Washington’a ilettiği karşı öneride; tüm cephelerde savaşın derhal sona ermesi, ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasının kaldırılması ve İran’a yönelik yeni saldırılara karşı güvence verilmesini istedi.
Şubat ayında ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın ardından ilan edilen ateşkes büyük ölçüde korunurken, taraflar arasındaki gerilim sürüyor.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada İran’ın cevabına ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“İran’ın sözde temsilcilerinin yanıtını okudum. Hiç beğenmedim — TAMAMEN KABUL EDİLEMEZ.”
Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre Washington’un İran’a sunduğu 14 maddelik memorandumda İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya alması, yaptırımların kaldırılması ve Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişin yeniden sağlanması gibi maddeler yer alıyor.
İran devlet medyasına göre Tahran’ın teklifinde ayrıca savaş nedeniyle uğranılan zararların tazmini ve Hürmüz Boğazı üzerindeki İran egemenliğinin vurgulanması da bulunuyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, tekliften doğrudan söz etmese de pazar günü yaptığı açıklamada, “Düşman karşısında asla baş eğmeyeceğiz. Diyalog ya da müzakere konuşuluyorsa bu teslimiyet ya da geri adım anlamına gelmez” dedi.
Netanyahu: İran’ın uranyumu “ortadan kaldırılmalı”
CBS’in 60 Minutes programına konuşan İsrail Başbakanı Netanyahu ise İran’ın nükleer altyapısı tamamen dağıtılmadan savaşın sona ermeyeceğini söyledi:
“Hâlâ sökülmesi gereken zenginleştirme tesisleri var.”
Netanyahu ayrıca ABD’nin İsrail’e verdiği yıllık 3,8 milyar dolarlık askeri desteğin zamanla sona erdirilmesi gerektiğini savundu:
“Kendimizi kalan askeri yardımdan kurtarmamızın zamanı geldi. Buna şimdi başlayıp önümüzdeki on yılda tamamlayalım.”
Hürmüz Boğazı krizi büyüyor
İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kontrolünü savaşta baskı unsuru olarak kullanması küresel enerji piyasalarını sarsmaya devam ediyor. Dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğalgaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si normalde bu boğazdan geçiyor.
İran, ABD yaptırımlarına uyan gemileri “ağır sonuçlarla” tehdit etti. İranlı askeri sözcü Muhammed Akraminia, ABD’nin bölgedeki donanma varlığının “gerçek bir abluka kurmaya yetmeyeceğini” söyledi.
ABD ise İran’ı anlaşmaya zorlamak amacıyla İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sürdürüyor.
Körfez’de yeni gerilimler
İngiltere Kraliyet Donanması’nın Orta Doğu’ya savaş gemisi göndereceğinin açıklanmasının ardından İran, İngiltere ve Fransa’nın Hürmüz’de olası bir misyona katılması halinde “kararlı ve derhal karşılık verileceği” uyarısında bulundu.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Paris’in doğrudan askeri bir konuşlandırma planlamadığını, İran’la koordineli bir güvenlik misyonunun değerlendirildiğini söyledi.
Son 24 saatte Körfez’de tansiyonu artıran başka olaylar da yaşandı:
• Katar açıklarında bir yük gemisi “tanımlanamayan bir cisimle” vuruldu.
• İran medyası geminin ABD bayrağı taşıdığını öne sürdü.
• Kuveyt hava sahasına giren insansız hava araçlarının düşürüldüğü açıklandı.
• BAE ise İran’dan gelen iki dronun hava savunma sistemleri tarafından imha edildiğini duyurdu.
40’tan fazla ülkenin savunma bakanlarının pazartesi günü İngiltere ve Fransa öncülüğünde Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin güvenliğini görüşmek üzere toplanması bekleniyor.
Trump ise 6 Mayıs’taki açıklamasında İran anlaşmayı kabul etmezse saldırıların yeniden başlayacağı tehdidinde bulunmuştu:
“Eğer anlaşma olmazsa bombardıman başlayacak ve maalesef öncekinden çok daha yüksek yoğunlukta olacak.”
Bu arada Trump, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başbakan Yardımcısı Qubad Talabani ile yapılan bir röportajı paylaştı.
Trump’ın paylaştığı Breitbart röportajında Talabani, Trump için “anlaşmaların ustası” ifadesini kullandı ve ABD Başkanı’nın İran savaşını bitirecek büyük bir anlaşmaya imza atabileceğini söyledi.
Talabani röportajda, İran’la yapılacak kapsamlı bir uzlaşının yalnızca savaşı sona erdirmeyeceğini, aynı zamanda “küresel ekonomik patlama” yaratabileceğini savundu.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
