ABD ile İran arasında haftalar süren savaşın ardından ilan edilen ateşkesi kalıcı hale getirecek bir anlaşma için kritik görüşmeler sürüyor. Washington ve Tahran, çatışmaları tamamen durduracak bir “mutabakat muhtırası” üzerinde çalışıyor.
Trump da ekibine anlaşma konusunda acele etmemeleri talimatı verdiğini açıkladı. İran’la olası bir uzlaşma ve Hürmüz’ün yeniden açılabileceği beklentisi piyasalarda iyimserlik yarattı. Japonya borsası rekor seviyeye çıkarken Çin yuanı dolar karşısında son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
CNN’e konuşan ABD’li yetkililere göre taslak anlaşma, taraflara nihai anlaşmayı tamamlamak için 60 günlük bir takvim öngörüyor. Bu süreçte çatışmalar tamamen duracak, Hürmüz Boğazı kademeli olarak yeniden açılacak ve ABD’nin İran limanlarına uyguladığı abluka aşamalı biçimde gevşetilecek.
Rubio, Hürmüz’ün açılması ve İran’ın “zaman sınırlı ciddi nükleer müzakerelere” girmesi konusunda masada güçlü bir çerçeve olduğunu söyledi.
ABD’nin temel şartı ise İran’ın hiçbir zaman nükleer silah sahibi olmaması ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarını teslim etmesi. Trump’ın sık sık “nuclear dust” diye bahsettiği bu stokların nasıl tasfiye edileceği sonraki müzakerelerde netleşecek.
ABD’li bir yetkili anlaşmayı şu sözlerle özetledi:
“İran yükümlülüklerini yerine getirmezse hiçbir şey alamayacak. Nükleer toz yoksa dolar da yok. Hürmüz açıldıkça abluka da orantılı şekilde gevşeyecek.”
Ancak Tahran cephesinde ciddi şüpheler sürüyor. İran devlet ajansı Tasnim’e göre ABD’nin müzakerelerde sürekli pozisyon değiştirmesi İran’da rahatsızlık yaratıyor. İran tarafı özellikle iki başlıkta sorun yaşandığını söylüyor: İran’ın dondurulmuş milyarlarca dolarlık varlıklarının iadesi ve ateşkesin Lübnan’ı kapsayıp kapsamayacağı.
İran medyası ayrıca Hürmüz’ün tamamen “uluslararası denetime” açılacağı yorumlarını reddediyor. Buna göre boğaz açık olacak ancak gemi geçişleri İran makamlarıyla koordinasyon içinde yürütülecek ve İran savaş dönemindeki “stratejik kontrol” iddiasından vazgeçmeyecek.
Trump ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ablukanın nihai anlaşma imzalanana kadar yürürlükte kalacağını söyledi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baghaei, “Hürmüz meselesinin Amerika’yla ilgisi yok. Bu İran ile kıyı ülkeleri arasındaki bir meseledir” dedi.
İranlı yetkililer ayrıca uranyum stokları konusunda resmi müzakerelerin ancak savaşın tamamen sona ermesini sağlayacak bir memorandum imzalandıktan sonra başlayacağını savunuyor.
Bu sırada Lübnan cephesindeki gerilim de sürüyor. İsrail ordusu Güney Lübnan’daki 10 köy için tahliye çağrısı yaptı. Lübnan resmi ajansına göre Nebatiye bölgesindeki İsrail saldırılarında en az üç kişi öldü, Sur yakınlarındaki Arzun kasabasında ise iki ev hava saldırısıyla yıkıldı.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
