Lighthouse Reports öncülüğünde yürütülen ve aralarında Kısa Dalga’nın da bulunduğu 14 medya kuruluşunun ortak araştırması, dünyanın en büyük vize aracılık şirketi VFS Global etrafında oluşan dev “randevu ekonomisini” ortaya koydu.
Araştırmaya göre özellikle Türkiye gibi Schengen vizesine yoğun talebin olduğu ülkelerde normal başvuru sistemi giderek kilitlenirken, randevuların önemli bölümünün botlar ve aracı ağlar tarafından toplandığı iddia ediliyor.
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin teftiş raporlarında, otomatik yazılımlar ve dış acentelerin randevu sistemlerini bloke ederek boş tarihleri hızla kapattığı, daha sonra bu randevuların yüksek ücretlerle satıldığı kaydedildi.
Dosyada, başvuru sahiplerinin aylarca boş tarih bulamadığı dönemlerde premium salonlar, VIP başvuru kanalları ve aracılar üzerinden daha hızlı erişim sağlanmasının sistemde büyük tepki yarattığı belirtildi.
Araştırmaya göre Avrupa hükümetleri yıllardır VFS’nin bu sorunu çözemediğini raporluyor. Hatta Macaristan hükümeti, 2023 yılında yaşanan randevu krizleri ve sistem sorunları nedeniyle VFS Global ile sözleşmesini feshetti.
Avrupa Birliği raporlarında ayrıca premium hizmetlerin bazı merkezlerde fiilen “hızlı randevu sistemi” gibi çalıştığı da kaydedildi.
Norveç’in 2023 tarihli bir teftiş raporunda, premium salonların “daha kısa bekleme süresi” ve işlemlerin tek noktadan yapılması gerekçesiyle özellikle teşvik edildiği belirtildi.
Çek Cumhuriyeti’nin Avrupa Komisyonu’na sunduğu raporda ise VFS’nin ek hizmetleri satmak için “aşırı baskı” uyguladığı ve bunun başvuru sahiplerinde “daha fazla ödeme yapmanın vizeyi garanti edeceği” algısı yarattığı ifade edildi.
Araştırmada görüşülen eski çalışanlar da şirket içinde ek hizmet satışlarının performans kriterine dönüştüğünü anlattı. Çalışanlara göre personel, SMS bildirimi, kurye, belge tarama ve premium salon gibi hizmetleri mümkün olduğunca fazla satmaları için baskı görüyor.
Dosyada ayrıca, bazı ülkelerde rüşvet ağlarının randevu sistemiyle iç içe geçtiği iddiaları da yer aldı. Senegal’de bir VFS çalışanının randevu sattığı gerekçesiyle tutuklandığı, Delhi’de ise bazı başvuruların “özel vaka” adı altında hızlandırıldığı öne sürüldü.
Bugün 71 ülke adına vize işlemleri yürüten VFS Global, 168 ülkede 4 binden fazla başvuru merkezi işletiyor. Şirketin çoğunluk hissesi ise Trump’a yakın milyarder Stephen Schwarzman’ın kontrolündeki yatırım devi Blackstone’a ait.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
