Dünya genelinde milyonlarca insanın hayatını etkileyen kansere karşı tıp dünyasından tarihi bir adım geldi. Oxford Üniversitesi ile ABD’li biyoteknoloji şirketi Moderna, “mRNA-4194” adlı deneysel kanser aşısının Faz 1/2 klinik denemesi için İngiltere İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu’ndan (MHRA) onay aldıklarını duyurdu.
Hedef: Kanseri başlamadan durdurmak
Aşıyı benzerlerinden ayıran en kritik özellik, var olan tümörleri tedavi etmek yerine hastalığı henüz ortaya çıkmadan engellemeyi amaçlaması. Aşı, Lynch sendromu taşıyan, yani kalıtsal gen mutasyonları nedeniyle erken yaşta bağırsak ve yumurtalık kanserine yakalanma riski yüksek olan bireyler için tasarlandı. Çalışmada, aşının bağışıklık sistemini anormal veya kanser öncesi hücreleri tanıyıp yok etmek üzere eğitip eğitemeyeceği test edilecek.
Lynch sendromu, dünya genelinde yaklaşık her 300 kişiden birini etkileyen ve yaşam boyu kanser riskini yüzde 80’e kadar çıkaran kalıtsal bir hastalık. mRNA-4194, Moderna’nın kanser önlemeye yönelik ilk deneysel programı olma özelliği taşıyor.
İlk hastalar bu yaz aşılanacak
“INTERCEPT-Lynch” adı verilen ve Moderna tarafından finanse edilip Oxford Üniversitesi’nin yürüttüğü denemede ilk hastanın bu yaz aşılanması bekleniyor. Çalışmanın çok merkezli ikinci aşamasının ise 2027’de başlaması planlanıyor.
Çalışmanın baş araştırmacısı Prof. David Church, Lynch sendromlu kişilerin genellikle genç yaşta ve çok yüksek kanser riskiyle yaşadığını belirterek, mRNA teknolojisiyle bağışıklık sisteminin “kanser öncesi” değişimleri tanımak üzere eğitilmesi sayesinde kanser riskinin azaltılmasını umduklarını söyledi. Moderna’nın Geliştirme Direktörü Dr. David Berman ise onayın, kanser bakımını “hastalığı tedavi etmekten önlemeye” kaydırma yolunda önemli bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.
Diğer kanser türlerine de kapı aralayabilir
Covid-19 pandemisinde aşılarla tanınan mRNA teknolojisinin kanser önlemede kullanılması, bilim dünyasında yeni bir dönemin habercisi olarak görülüyor. Oxford’lu araştırmacılar, yaklaşımın başarılı olması halinde diğer kalıtsal kanser sendromlarına ve erken moleküler değişimlerin tespit edilebildiği bazı kanser türlerine de uyarlanabileceğini belirtiyor. Ancak bilim insanları, alanın henüz erken aşamada olduğu ve aşıların yaygın kullanıma girmesinin yıllar süreceği uyarısında bulunuyor.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
