Almanya’nın doğusundaki Saksonya-Anhalt eyaletinde yapılan seçim, ülke siyasetinde dengeleri değiştirebilecek bir sonuç ortaya çıkardı.
Eyalette Anayasayı Koruma Dairesi tarafından “kesinleşmiş aşırı sağcı” olarak sınıflandırılan Almanya İçin Alternatif (AfD), oyların yüzde 43,8’ini alarak açık ara birinci parti oldu. AfD, 2021’deki yüzde 20,8’lik oyunu beş yılda iki kattan fazla artırdı.
Başbakan Friedrich Merz’in liderliğindeki Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ise ağır bir yenilgi yaşadı. 2021’de yüzde 37,1 oy alan CDU, yüzde 17,2’ye düştü. Parti, eyaletteki 40 sandalyesinin 25’ini kaybederek 15 sandalyeye geriledi.
AfD çoğunluğu üç sandalye ile kaçırdı
Geçici kesin sonuçlara göre 83 sandalyeli Saksonya-Anhalt Eyalet Meclisi’nin yeni dağılımı şöyle:
- AfD: yüzde 43,8 — 39 sandalye
- CDU: yüzde 17,2 — 15 sandalye
- SPD: yüzde 9,3 — 8 sandalye
- Yeşiller: yüzde 8,9 — 8 sandalye
- Sol Parti: yüzde 8,6 — 8 sandalye
- BSW (Sahra Wagenknecht İttifakı): yüzde 5,3 — 5 sandalye
FDP yüzde 2,6’da kalarak yüzde 5’lik seçim barajını aşamadı ve meclis dışında kaldı. Seçime katılım yüzde 77,8’e çıkarak eyalette Almanya’nın birleşmesinden bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
AfD’nin tek başına hükümet kurabilmesi için 42 sandalyeye ihtiyacı vardı. 39 sandalyede kalan parti mutlak çoğunluğu sadece üç milletvekiliyle kaçırdı.
Ancak ortaya çıkan aritmetik hükümet kurulmasını son derece zorlaştırıyor. AfD dışındaki partilerin toplam 44 sandalyesi bulunuyor. CDU, SPD ve Yeşiller yalnızca 31 sandalyeye ulaşıyor; Sol Parti de eklense sayı 39’da kalıyor. AfD ise BSW’nin beş sandalyesinin desteğini alması halinde 44 sandalyeye ulaşarak çoğunluğu sağlayabiliyor.
AfD dışındaki büyük partiler bugüne kadar partiyle koalisyon yapmayı reddediyordu. Bu nedenle BSW’nin ve olası bireysel milletvekili desteklerinin nasıl davranacağı hükümetin kurulmasında kritik hale geldi.
Merz: Hepimiz derinden şok olduk
Seçim gecesi sessiz kalan Başbakan ve CDU Genel Başkanı Friedrich Merz, pazartesi günü parti yönetiminin toplantısının ardından kameraların karşısına geçti.
Merz, CDU açısından sonucu “on yıllardır yaşadığımız en ağır seçim yenilgisi” olarak nitelendirerek şöyle konuştu:
“Hepimiz derinden şok olduk. Bunu bu şekilde beklemiyorduk.”
Merz, sonucun yalnızca bir eyalet seçimi olarak değerlendirilemeyeceğini söyledi:
“Dünden beri bir şey değişti; sadece Saksonya-Anhalt’ta değil, tüm Almanya’da. Ve bu seçim sonuçlar doğuracak. Bu, uluslararası durum için de sonuçlar doğuruyor.”
Merz, AfD’nin zaferinin uluslararası sağ çevrelerden aldığı desteğe de dikkat çekti:
“Dün sadece kimin onları tebrik ettiğine baksanız, bu seçim sonucunun uluslararası düzeyde ne kadar ilgi gördüğünü gösteriyor.”
Merz üzerindeki baskı büyüyor
Sonuç aynı zamanda Merz’in başbakanlığı ve CDU liderliği açısından ciddi bir siyasi sınava dönüştü. Reuters’a göre AfD’nin zaferi, federal düzeyde geleneksel partilerin AfD ile işbirliğini reddeden ve Almanya’da “güvenlik duvarı” olarak adlandırılan politikasını da yeniden tartışmaya açtı. Merz ise AfD ile işbirliğini bir kez daha reddetti.
CDU’nun Saksonya-Anhalt’taki başbakan adayı Sven Schulze de seçimden sonra tabloyu açık biçimde kabul etti. Schulze, CDU’nun artık hükümet kurma yetkisi iddiasında bulunamayacağını belirterek, “Biz muhalefetiz. Hükümet kurma görevi artık AfD’de” dedi.
AfD’nin başbakan adayı Ulrich Siegmund ise “Tarih yazdık” diyerek hükümet kurmak istediğini açıkladı. Siegmund, AfD’nin politikalarında değişimi destekleyen parti gruplarıyla veya bireysel milletvekilleriyle işbirliğine açık olduğunu söyledi; çoğunluk bulunamaması halinde yeni seçimi de seçenek olarak gösterdi.
Saksonya-Anhalt sonucu AfD açısından da tarihi bir eşik oluşturdu. Parti, kuruluşundan bu yana bir eyalet seçimindeki en yüksek oyuna ulaştı. Buna karşılık CDU’nun oylarının yarıdan fazla erimesi, yenilginin sorumluluğunun federal hükümete ve doğrudan Merz’e yüklenmesine yol açıyor. Uluslararası basında sonuç şimdiden Merz açısından “siyasi bir kâbus” olarak yorumlanıyor.
Merz için bir sonraki büyük sınav ise iki hafta sonra gelecek. Yeni eyalet seçimlerinde CDU’nun benzer kayıplar yaşaması ve AfD’nin yükselişini sürdürmesi halinde, Saksonya-Anhalt yenilgisinin CDU içinde doğrudan Merz’in liderliğinin tartışıldığı bir krize dönüşebileceği değerlendiriliyor.
Türkiye’den AfD’ye ilk destek Vatan Partisi’nden:
Vatan Partisi Genel Sekreteri Özgür Bursalı, Saksonya-Anhalt seçimlerini kazanan AfD’yi kutladı:
“AfD’ye ‘aşırı sağcı’ demek ABD propagandasıdır. AfD, Avrupa’nın savaşa sürüklenmesini engelleyecek yegâne seçenektir.”
Bursalı, Almanya’daki 3,5 milyonu aşkın Türk’e de çağrı yaptı:
“Türklerin AfD ve BSW’de aktif faaliyette bulunmalarını teşvik ediyoruz. Türk toplumu bu partilere katılarak geleceğin Almanya’sında iktidar konumlarını paylaşacaktır.”
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
