Almanya’da yaklaşık 3,8 milyon seçmen, ülke siyasetinin yakından takip ettiği iki eyalet seçimi için bugün sandık başında.
Başkent Berlin’de yaklaşık 2,5 milyon, ülkenin kuzeydoğusundaki Mecklenburg-Vorpommern’da ise yaklaşık 1,3 milyon seçmen oy kullanıyor.
Normal şartlarda Almanya dışından sınırlı ilgi görecek iki eyalet seçimi, AfD’nin iki hafta önce Saksonya-Anhalt’ta elde ettiği büyük başarının ardından Başbakan Friedrich Merz ve CDU açısından önemli bir siyasi sınava dönüştü.
Ancak Berlin’de seçimin sürpriz ismi AfD değil, Türk kökenli bir siyasetçi: Sol Parti’nin (Die Linke) 45 yaşındaki adayı Elif Eralp.
Elif Eralp Berlin eyaletinin başına geçebilir
Berlin, Almanya’nın 16 eyaletinden biri ve aynı zamanda bir şehir-eyalet. Berlinliler bugün eyalet parlamentosu olan Temsilciler Meclisi’ni seçiyor. Seçimden sonra kurulacak çoğunluk ise Berlin eyalet hükümetinin başı olan “Yönetici Belediye Başkanı”nı belirleyecek.
Son anketler Sol Parti ile CDU arasında başa baş bir yarış gösteriyor.
17 Eylül’de yayımlanan Civey araştırmasında Sol Parti yüzde 21, CDU yüzde 20, AfD yüzde 18 çıktı. ARD’nin son araştırmasında da Sol Parti yüzde 21, CDU yüzde 20, AfD yüzde 18 seviyesindeydi. Yeşiller yüzde 16, SPD ise yüzde 12’de kaldı.
Eralp kişisel olarak da yarışın öne çıkan ismi.
ZDF’nin 14-17 Eylül arasında yaptığı son Politbarometer araştırmasında, “Berlin’in yönetici belediye başkanı olarak kimi görmek istersiniz?” sorusuna seçmenlerin yüzde 25’i Elif Eralp cevabını verdi. CDU adayı Stefan Evers yüzde 24, Yeşiller adayı Werner Graf ise yüzde 12’de kaldı. Ancak fark araştırmanın hata payı içinde.
Sol Parti’nin seçimden birinci çıkması Eralp’in otomatik olarak eyalet hükümetinin başına geçeceği anlamına gelmiyor. Bunun için seçim sonrasında Berlin Temsilciler Meclisi’nde yeterli desteği sağlayacak bir koalisyon kurulması gerekiyor.
12 Eylül’den sonra Almanya’ya giden bir ailenin kızı
1981’de Münih’te doğan Eralp’in anne ve babası Türkiye’den Almanya’ya siyasi mülteci olarak geldi.
Hukuk eğitimi alan Eralp, uzun yıllar insan hakları ve göçmen hakları alanlarında çalıştı. Sol Parti’ye ise AfD’nin ilk kez Federal Meclis’e girdiği 2017 seçimlerinin ardından katıldı.
Bugün Eralp’in kampanyasının merkezinde göçten çok Berlin’in konut ve kira krizi bulunuyor.
Bir zamanlar Avrupa’nın görece ucuz başkentlerinden olan Berlin’de kiralar son 13 yılda iki kattan fazla arttı. Sol Parti, büyük gayrimenkul şirketlerinin elindeki yaklaşık 220 bin konutun kamulaştırılmasını savunuyor.
Berlinliler 2021’de yapılan referandumda 3 binden fazla konuta sahip şirketlerin konutlarının kamulaştırılması yönünde oy kullanmıştı. Ancak bağlayıcı olmayan referandumun ardından bu yönde bir uygulama hayata geçirilmedi.
Eralp şimdi konuyu yeniden seçim kampanyasının merkezine taşıdı.
Berlin’in “Mamdani” kampanyası
Eralp’in seçim stratejisi, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin kampanyasıyla da karşılaştırılıyor.
Mamdani’nin kampanyasında olduğu gibi Eralp de yüksek kiralar, hayat pahalılığı ve genç seçmenlerin siyasete katılımı üzerine yoğunlaşıyor.
Sol Parti’nin son dönemde özellikle genç seçmenler arasındaki yükselişi, Eralp’i birkaç ay içinde Berlin eyaletinin yönetimine aday isimlerden biri haline getirdi.
Seçilmesi halinde Eralp, Berlin eyalet hükümetinin başına geçen ilk Türk kökenli siyasetçi olacak.
İkinci sandıkta AfD-SPD yarışı
Berlin’de Sol Parti ile CDU yarışırken Mecklenburg-Vorpommern’da seçim çok farklı bir siyasi mücadeleye sahne oluyor.
Burada yarış, 1998’den beri eyalet başbakanlığını elinde tutan SPD ile AfD arasında.
ZDF için yapılan son Forschungsgruppe Wahlen araştırmasında SPD yüzde 37, AfD yüzde 36 çıktı. Aynı ankette Sol Parti yüzde 9, CDU yüzde 6, Yeşiller yüzde 5 seviyesinde. Başka son dönem araştırmalarında ise AfD birkaç puan önde görünüyor; dolayısıyla yarış anketlere göre açık.
SPD’nin en büyük avantajı eyalet başbakanı Manuela Schwesig’in kişisel popülerliği.
AfD’nin adayı ise eski radyo sunucusu Leif-Erik Holm.
AfD 2021’de Mecklenburg-Vorpommern’da yüzde 16,7 oy almıştı. Son anketlerde yüzde 30’ların ortalarına ulaşması, partinin oylarını beş yılda iki kattan fazla artırabileceğini gösteriyor.
CDU yüzde 5 barajının hemen üzerinde
Mecklenburg-Vorpommern seçiminin AfD-SPD yarışının dışındaki en çarpıcı sonucu ise CDU’dan gelebilir.
Başbakan Friedrich Merz’in partisi son ZDF araştırmasında sadece yüzde 6’da. Eyalet parlamentosuna girebilmek için gereken baraj yüzde 5.
Dolayısıyla Almanya’nın federal düzeyde başbakanını çıkaran CDU, Mecklenburg-Vorpommern eyalet parlamentosunun dışında kalma ihtimaliyle karşı karşıya.
Bu tablo, iki hafta önce Saksonya-Anhalt’ta yaşanan seçim yenilgisinin ardından Merz açısından daha da önem taşıyor.
AfD, Saksonya-Anhalt seçimlerinde CDU’yu geride bırakmış ve mutlak çoğunluğun hemen altında kalmıştı. Bu sonuçtan sonra CDU içinde Merz’in liderliği ve AfD’nin yükselişine karşı izlenecek strateji konusunda tartışmalar yoğunlaştı.
Reuters’a göre Merz’in seçim sonuçlarının ardından CDU yönetimiyle kriz toplantısı yapması bekleniyor. CDU’nun özellikle Mecklenburg-Vorpommern’da baraj altında kalması veya Berlin’de Sol Parti’nin gerisine düşmesi parti içindeki baskıyı daha da artırabilir.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
