Bosna-Hersek’te 1995 Dayton Anlaşması’yla kurulan sistem nedeniyle ülkede tek bir cumhurbaşkanı bulunmuyor. Devlet başkanlığı görevini bir Boşnak, bir Hırvat ve bir Sırp üyeden oluşan üç kişilik Cumhurbaşkanlığı Konseyi yürütüyor.
Boşnak ve Hırvat üyeler, ülkenin iki ana idari biriminden biri olan Bosna-Hersek Federasyonu’ndaki seçmenler tarafından; Sırp üye ise diğer entite Sırp Cumhuriyeti’ndeki seçmenler tarafından belirleniyor.
Boşnak koltuğunda Bećirović-Izetbegović rekabeti
Cumhurbaşkanlığı Konseyi’nin Boşnak üyeliği için mevcut üye ve Sosyal Demokrat Parti (SDP) adayı Denis Bećirović yeniden yarışıyor.
Bećirović’in en önemli rakibi, ülkenin en büyük Boşnak partilerinden Demokratik Eylem Partisi’nin (SDA) lideri Bakir Izetbegović. Daha önce iki dönem Cumhurbaşkanlığı Konseyi’nde görev yapan Izetbegović, 2022 seçimlerinde Bećirović’e yenilmişti.
Boşnak üyelik için Bosna-Hersek Partisi’nden Semir Efendić ile Daha İyi Bir Gelecek İçin Birlik’in lideri Fahrudin Radončić de aday.
Hırvat koltuğu yine tartışmalı
Hırvat üyelik için HDZ BiH’den Darijana Filipović, Demokratik Cephe’den Slaven Kovačević ve beş Hırvat partisinin desteklediği Zdenko Lučić yarışıyor.
Bu koltuk, Bosna-Hersek siyasetinin uzun süredir en tartışmalı konularından biri.
Mevcut sisteme göre Federasyon’da yaşayan seçmenler Cumhurbaşkanlığı Konseyi’nin Boşnak ya da Hırvat üyesinden biri için oy kullanabiliyor. HDZ BiH ve çevresindeki Hırvat partileri, nüfus olarak çoğunlukta olan Boşnak seçmenlerin Hırvat üyeliği seçiminin sonucunu etkileyebildiğini savunuyor.
Hırvat partileri bu nedenle seçim sisteminin değiştirilmesini istiyor. Ancak böyle bir değişiklik anayasal düzenlemeleri de gerektiriyor.
Sırp koltuğunda Rusya ile yakın ilişkileriyle bilinen Cvijanović yeniden aday
Sırp Cumhuriyeti’nden seçilen Cumhurbaşkanlığı Konseyi üyesi Željka Cvijanović de ikinci dönem için yarışıyor.
Milorad Dodik liderliğindeki Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı’nın (SNSD) adayı olan Cvijanović, görev süresinde Rusya ve Vladimir Putin yönetimiyle yakın ilişkilerini sürdürdü.
Cvijanović’in karşısında Sırp Demokrat Partisi’nden (SDS) Marinko Božović ile Adalet ve Düzen Listesi’nin lideri Nebojša Vukanović bulunuyor.
75 parti seçime giriyor
Seçmenler yalnızca Cumhurbaşkanlığı Konseyi’ni belirlemeyecek.
Bosna-Hersek; Bosna-Hersek Federasyonu ve Sırp Cumhuriyeti adlı iki entite ile özel statülü Brčko Bölgesi’nden oluşuyor. Her iki entitenin kendi siyasi kurumları bulunurken Bosna-Hersek Federasyonu ayrıca kendi hükümet ve meclislerine sahip 10 kantona ayrılıyor.
Bu nedenle seçimin ardından devlet, entite ve kanton düzeylerinde toplam 14 hükümetin oluşması bekleniyor.
Bosna-Hersek Merkez Seçim Komisyonu’nun verilerine göre seçimlere 75 siyasi parti ve dört bağımsız aday katılıyor.
İlk kez biyometrik doğrulama ve pusula tarayıcıları kullanılacak
2026 seçimlerinin bir başka önemli özelliği ise yeni seçim teknolojilerinin ilk kez geniş ölçekte kullanılması.
Sandığa gelen seçmenlerin kimlikleri biyometrik cihazlarla doğrulanacak. Oy verme işlemi yine kâğıt pusulalarla yapılacak ancak pusulalar daha sonra tarayıcılar tarafından okunacak.
Yeni sistemle seçim sonuçlarının daha hızlı alınması, sayımın daha şeffaf hale gelmesi ve seçmen kimliklerinin daha güvenilir biçimde doğrulanması amaçlanıyor.
Bosna-Hersek’te sandıkların kapanmasının ardından ilk sonuçların gece saatlerinden itibaren açıklanması bekleniyor.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
