Türkiye’nin Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreteri Feridun Sinirlioğlu’nu Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği’ne resmen aday göstermesinin ardından Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, kararın gerekçelerini anlattı.
ABD’nin Atlanta kentinde düzenlenen G20 dışişleri bakanları toplantısı sırasında Anadolu Ajansı ve TRT’ye konuşan Fidan, Türkiye’nin BM Genel Sekreterliği seçimlerini yaklaşık bir yıldır yakından takip ettiğini söyledi.
BM’deki gayriresmî coğrafi rotasyon geleneği uyarınca yeni genel sekreterin Latin Amerika’dan seçilmesinin beklendiğini hatırlatan Fidan, Türkiye’nin bu beklentiye saygı duyduğunu ancak seçim sürecinde bir çıkmaz yaşandığını belirtti.
Fidan, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Lana Nusseibeh’i aday göstermesi dahil son gelişmelerin ardından Türkiye’nin kendi adayını çıkarma kararı aldığını açıkladı.
“Çıkmazın netleşmesinin ardından, Cumhurbaşkanımız tarafından imzalanmış bir mektupla kendi adayımızı resmen BM’ye sunduk” diyen Fidan, Türkiye’nin amacının yalnızca yarışa katılmak olmadığını vurguladı:
“Amacımız, çıkmazı aşmaya yönelik diplomatik bir katkı sağlamaktır.”
Azerbaycan, BAE’nin adayına destek açıklamıştı
Türkiye’nin Sinirlioğlu’nu aday göstermesi, Ankara ile Bakü arasında son dönemde yaşanan diplomatik gerilimin ardından geldi.
Azerbaycan yönetimi, Türkiye’nin Sinirlioğlu’nu aday göstermesinden önce Birleşik Arap Emirlikleri’nin adayı Lana Nusseibeh’e destek verdiğini açıklamıştı.
Bakü’nün bu tercihi, Türkiye ile Azerbaycan arasında başörtüsü tartışmaları nedeniyle yaşanan gerilim ve Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Türkiye’deki Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi’ne katılmamasıyla aynı döneme denk gelmişti.
Azerbaycan, Sinirlioğlu’nun adaylığının resmileşmesinden önce BAE’ye desteğini açıklarken, Türkiye de BAE’nin adaylığının ardından oluşan diplomatik tabloyu gerekçe göstererek yarışa katılmış oldu.
Feridun Sinirlioğlu kimdir?
1956 yılında Giresun’da doğan Feridun Sinirlioğlu, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden mezun oldu. 1982 yılında Dışişleri Bakanlığı’nda başladığı diplomasi kariyerinde Türkiye’nin en kritik dış politika görevlerini üstlendi.
1996-2000 yılları arasında Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in dış politika başdanışmanlığını yapan Sinirlioğlu, 2002-2007 yıllarında Türkiye’nin İsrail Büyükelçisi olarak görev yaptı.
2009 yılında Dışişleri Bakanlığı Müsteşarlığına getirilen Sinirlioğlu, Ahmet Davutoğlu’nun dışişleri bakanlığı döneminde Türk dış politikasının en etkili bürokratlarından biri oldu.
2015 yılında Davutoğlu başbakanlığındaki seçim hükümetinde Dışişleri Bakanlığı görevini üstlendi.
2016-2023 yılları arasında Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi olarak New York’ta görev yapan Sinirlioğlu, 2023 yılında BM Genel Sekreteri António Guterres tarafından Afganistan konusunda bağımsız değerlendirme hazırlamakla görevlendirildi.
Aralık 2024’te 57 üyeli Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın Genel Sekreterliğine seçildi. Batılı ülkelerle Rusya arasındaki derin anlaşmazlıklara rağmen bu göreve getirilmesi, uluslararası diplomasi çevrelerinde kabul gören bir isim olduğunun göstergesi olarak değerlendirildi.
Sinirlioğlu, Demirel döneminden Erdoğan dönemine kadar farklı hükümetlerle çalışmış, İsrail, Suriye, Afganistan ve BM diplomasisi gibi kritik dosyalarda görev üstlenmiş bir kariyer diplomatı.
BM Genel Sekreteri nasıl seçiliyor?
Mevcut BM Genel Sekreteri António Guterres’in görev süresi 31 Aralık 2026’da sona erecek.
Yeni genel sekreterin seçilebilmesi için adayın 15 üyeli BM Güvenlik Konseyi’nde en az dokuz oy alması ve ABD, Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere’den oluşan beş daimi üyeden hiçbirinin vetosuyla karşılaşmaması gerekiyor.
Güvenlik Konseyi’nin üzerinde uzlaştığı aday daha sonra BM Genel Kurulu tarafından atanıyor.
Türkiye’nin Sinirlioğlu’nu aday göstermesiyle birlikte, geleneksel olarak Latin Amerika’dan bir ismin seçilmesinin beklendiği yarışa, BAE’nin ardından Latin Amerika dışından ikinci bir güçlü diplomatik aday daha katılmış oldu.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
