Antalya’da cuma günü sona ermesi planlanan COP31 iklim zirvesinde müzakereler ikinci gününe uzadı. Pazar sabahı yayımlanan yeni taslak, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin üç yıl önce verilen taahhüde atıf yapıyor ancak bu ifadeye doğrudan yer vermiyor. Metin ilk kez dünyanın 1,5 derece hedefini kaçırma yolunda olduğunu kabul ederken, iklim değişikliğine uyum için sağlanacak finansman kararını sonraki toplantılara bırakıyor.
Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP31) Türkiye ve Avustralya, ülkeler arasındaki anlaşmazlıkları gidermek için pazar sabahının erken saatlerinde üçüncü bir anlaşma taslağı yayımladı. Ülkelerin metni görüşmek üzere yerel saatle 09.00’da toplanması bekleniyordu. Toplantı ileri bir saate ertelendi.
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, zirveye girerken BBC’ye uzlaşma konusunda “umutlu” olduğunu söyledi. Kurum, taslağın yayımlanmasının ardından da delegelere “Kalan konularda anlaşmaya her zamankinden daha yakınız” diye seslendi.
Fosil yakıtlar konusunda AB ile Suudi Arabistan arasında uzlaşma arandı
Hafta başında sunulan ilk taslak, fosil yakıt kullanımına daha hızlı son verilmesi çağrısı içeriyordu. Perşembe günü yayımlanan ikinci taslaktan kömür, petrol ve doğal gaza ilişkin bütün ifadeler çıkarılınca bazı ülkeler müzakerelerden çekilebileceklerini açıkladı.
Suudi Arabistan öncülüğündeki fosil yakıt üreticileri bu ifadelerin çıkarılmasını isterken, Avrupa Birliği, Panama, Solomon Adaları ve Fildişi Sahili taahhüdün metne geri konması için bastırdı. Cumartesi günü AB ile Suudi Arabistan uzlaşma arayışıyla bir araya getirildi.
Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro, “Fosil yakıtların adının bile geçmediği bir COP ya da zirve kararı kabul edilemez. Buna razı olmayacağız” dedi. Deniz seviyesinin yükselmesiyle karşı karşıya olan Tuvalu’nun İklim Bakanı Maina Talia da fosil yakıtların metne girmesinin ülkesi için “kırmızı çizgi” olduğunu belirterek “Bütün bunların temel nedeninden söz ediyoruz” dedi.
Üçüncü taslak, ülkelerin üç yıl önce fosil yakıtlardan uzaklaşmak için verdiği taahhüde atıf yapıyor. BBC’nin edindiği bilgiye göre AB yeni metni geri adım olarak görüyor. Birlik henüz taslağa ilişkin resmî bir açıklama yapmadı. AB’nin iklimden sorumlu komiseri Wopke Hoekstra, taslak yayımlanmadan birkaç saat önce, iklim eylemi konusunda gerekli adımlar atılmazsa anlaşma olmayacağını söylemişti.
1,5 derece hedefinin kaçırılabileceği ilk kez metinde
“Antalya Mutabakatı” adıyla görüşülen taslak, Paris İklim Anlaşması’nın küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlama hedefinin mevcut gidişatla kaçırılacağını ilk kez kabul ediyor. Bilim insanları, bu eşiğin aşılması halinde milyonlarca kişinin daha aşırı sıcaklara ve deniz seviyesindeki yükselişe maruz kalacağını belirtiyor.
Yeni taslakta karbon yakalama, kullanma ve depolamaya ilişkin taahhütler de azaltıldı. Fransa’nın Ekolojik Dönüşüm Bakanı Monique Barbut, önceki taslakta bu teknolojiye yapılan atıfların bazı ülkelere petrol ve doğal gaz kullanmayı sürdürme imkânı verdiğini savunmuştu. Müzakereleri yürüten Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ise zirvenin temiz enerjiye geçişin nasıl uygulanacağına odaklanması gerektiğini söyledi.
Afrika grubunun istediği finansman rakamı taslaktan çıkarıldı
Önceki taslaklarda iklim değişikliğinin etkilerine uyum için sağlanan finansmanın 2035’e kadar 120 milyar dolara çıkarılması öngörülüyordu. Yeni metinde bir tutar belirtilmedi ve karar sonraki toplantılara bırakıldı.
Afrika Grubu adına müzakereleri yürüten Gana Çevre Bakanı Zanetor Agyeman Rawlings, “Buraya dilenmeye gelmedik. Gelişmiş ülkelerin insan kaynaklı faaliyetlerinin en ağır sonuçlarına katlanan halklarımız için hakkımız olanı talep etmeye geldik” dedi.
BM iklim müzakerelerinde anlaşma için ülkelerin oydaşması gerekiyor. Antalya’da uzlaşma sağlanamazsa görüşmeler gelecek yıla kadar askıya alınabilir. 1995’te başlayan COP toplantılarında bu daha önce yalnızca bir kez yaşandı.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
