ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin “Amerikan karşıtı, işlevsiz ya da israf niteliğinde” olduğunu savunduğu 66 uluslararası kuruluştan çekileceğini açıkladı.
Beyaz Saray, ek kuruluşlara ilişkin incelemenin de sürdüğünü duyurdu.
Kararı savunan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump yönetiminin “Amerikan çıkarlarına karşı hareket eden küreselci bürokratları finanse etmeye son verdiğini” söyledi. Rubio, bu adımın Trump’ın seçim kampanyasında verdiği “önce Amerika” sözünün bir parçası olduğunu vurguladı.
Ancak açıklamada çekilme kararı alınan 66 kuruluşun hangileri olduğu belirtilmedi. Yönetimin bu belirsizliği, kararın kapsamı ve sonuçları konusunda soru işaretlerini artırdı. Diplomatik çevrelerde, listenin önemli bir bölümünün Birleşmiş Milletler sistemi içindeki kurumlar ve çok taraflı anlaşmalar olabileceği konuşuluyor.
Eleştirmenlere göre karar, ABD’nin uluslararası işbirliği mekanizmalarından sistematik biçimde çekilmesinin yeni bir adımı. Trump yönetiminin, “küreselcilik” söylemi üzerinden uluslararası kurumları hedef almasının, ABD’nin yumuşak gücünü zayıflattığı ve Washington’un küresel krizlerdeki etkisini sınırladığı savunuluyor.
Trump, daha önce de iklim, insan hakları ve kalkınma alanlarında faaliyet gösteren çok sayıda uluslararası yapıyı “ABD’ye yük” olmakla suçlamış, bu kurumları Amerikan egemenliğini kısıtlamakla itham etmişti.
ABD’nin çekileceği kuruluşlar
ABD’nin çekileceği kuruluşlar şöyle:
(a) Birleşmiş Milletler Dışı Kuruluşlar:
(i) 7/24 Karbonsuz Enerji Mutabakatı;
(ii) Colombo Planı Konseyi;
(iii) Çevresel İşbirliği Komisyonu;
(iv) Eğitim Bekleyemez Girişimi (Education Cannot Wait);
(v) Hibrit Tehditlerle Mücadele Avrupa Mükemmeliyet Merkezi;
(vi) Avrupa Ulusal Karayolu Araştırma Laboratuvarları Forumu;
(vii) Özgür İnternet Koalisyonu;
(viii) Küresel Topluluk Katılımı ve Dayanıklılık Fonu;
(ix) Küresel Terörle Mücadele Forumu;
(x) Siber Uzmanlık Küresel Forumu;
(xi) Küresel Göç ve Kalkınma Forumu;
(xii) Amerikalılararası Küresel Değişim Araştırmaları Enstitüsü;
(xiii) Madencilik, Mineraller, Metaller ve Sürdürülebilir Kalkınma Hükümetlerarası Forumu;
(xiv) Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli;
(xv) Biyoçeşitlilik ve Ekosistem Hizmetleri Hükümetlerarası Bilim-Politika Platformu;
(xvi) Kültürel Varlıkların Korunması ve Restorasyonunun İncelenmesine Yönelik Uluslararası Merkez;
(xvii) Uluslararası Pamuk Danışma Komitesi;
(xviii) Uluslararası Kalkınma Hukuku Örgütü;
(xix) Uluslararası Enerji Forumu;
(xx) Uluslararası Sanat Konseyleri ve Kültür Ajansları Federasyonu;
(xxi) Demokrasi ve Seçim Yardımı Uluslararası Enstitüsü;
(xxii) Adalet ve Hukukun Üstünlüğü Uluslararası Enstitüsü;
(xxiii) Uluslararası Kurşun ve Çinko Çalışma Grubu;
(xxiv) Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı;
(xxv) Uluslararası Güneş Enerjisi İttifakı;
(xxvi) Uluslararası Tropikal Kereste Örgütü;
(xxvii) Uluslararası Doğayı Koruma Birliği;
(xxviii) Panamerikan Coğrafya ve Tarih Enstitüsü;
(xxix) Atlantik İşbirliği Ortaklığı;
(xxx) Asya’da Gemilere Karşı Korsanlık ve Silahlı Soygunla Mücadele Bölgesel İşbirliği Anlaşması;
(xxxi) Bölgesel İşbirliği Konseyi;
(xxxii) 21. Yüzyıl Yenilenebilir Enerji Politikaları Ağı;
(xxxiii) Ukrayna Bilim ve Teknoloji Merkezi;
(xxxiv) Pasifik Bölgesel Çevre Programı Sekretaryası; ve
(xxxv) Avrupa Konseyi Venedik Komisyonu.
(b) Birleşmiş Milletler (BM) Kuruluşları:
(i) Ekonomik ve Sosyal İşler Dairesi;
(ii) BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi (ECOSOC) – Afrika Ekonomik Komisyonu;
(iii) ECOSOC – Latin Amerika ve Karayipler Ekonomik Komisyonu;
(iv) ECOSOC – Asya ve Pasifik için Ekonomik ve Sosyal Komisyon;
(v) ECOSOC – Batı Asya için Ekonomik ve Sosyal Komisyon;
(vi) Uluslararası Hukuk Komisyonu;
(vii) Uluslararası Ceza Mahkemeleri için Uluslararası Artık Mekanizma;
(viii) Uluslararası Ticaret Merkezi;
(ix) Afrika Özel Danışmanı Ofisi;
(x) Silahlı Çatışmalarda Çocuklar Konusunda BM Genel Sekreteri Özel Temsilciliği Ofisi;
(xi) Silahlı Çatışmalarda Cinsel Şiddet Konusunda BM Genel Sekreteri Özel Temsilciliği Ofisi;
(xii) Çocuklara Yönelik Şiddet Konusunda BM Genel Sekreteri Özel Temsilciliği Ofisi;
(xiii) Barış İnşa Komisyonu;
(xiv) Barış İnşa Fonu;
(xv) Afrika Kökenli İnsanlar Daimî Forumu;
(xvi) BM Medeniyetler İttifakı;
(xvii) Gelişmekte Olan Ülkelerde Ormansızlaşmadan Kaynaklanan Emisyonların Azaltılmasına Yönelik BM İşbirliği Programı;
(xviii) Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı;
(xix) BM Demokrasi Fonu;
(xx) BM Enerji;
(xxi) BM Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadınların Güçlendirilmesi Birimi;
(xxii) Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi;
(xxiii) BM İnsan Yerleşimleri Programı;
(xxiv) BM Eğitim ve Araştırma Enstitüsü;
(xxv) BM Okyanuslar;
(xxvi) BM Nüfus Fonu;
(xxvii) BM Konvansiyonel Silahlar Kaydı;
(xxviii) BM Sistem İcra Kurulu Koordinasyon Kurulu;
(xxix) BM Sistem Personel Koleji;
(xxx) BM Su; ve
(xxxi) BM Üniversitesi.
