Anasayfa / Suriye / 1962’deki nüfus sayımında Suriyeli Kürtler neden vatandaş sayılmamıştı?

1962’deki nüfus sayımında Suriyeli Kürtler neden vatandaş sayılmamıştı?

Suriye İçişleri Bakanlığı, 1962 sonrasında Esad rejimi sırasında çıkarılan Kürt karşıtı yasaları ve önlemleri resmen yürürlükten kaldırdı. Peki, 1962’de Kürtlerin vatandaş sayılmadığı Haseke’deki nüfus sayımında ne olmuştu?
2

Suriye vatandaşlığı verilmeyen Kürtlere Suriye vatandaşlığı tanıyan 13 Numaralı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hemen uygulanmasını öngören bir kararname yayınlandı:

“Suriye topraklarında ikamet eden Kürt kökenli tüm vatandaşlara, ‘Maktum al-Qayd’ (kayıt dışı/vatansız) olarak kayıtlı olanlar da dahil olmak üzere, hak ve yükümlülükler bakımından tam eşitlik esasına göre Suriye vatandaşlığı verilir.”

İçişleri Bakanı Enes Hattab, Kürtlere vatandaşlık verilmesini öngören Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin uygulanması için Bakanlığın Genel Müdürlüğüne talimat yazısı gönderdi.

Yazıda, “Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın 16 Ocak’ta imzaladığı 2026 Yılı 13. Kararname hükmü uyarınca 1962 yılında yapılan olağanüstü nüfus sayımı sonucunda, Haseke ilinde kayıt dışı bırakılan ve Suriye topraklarında ikamet eden Kürt kökenli kişilere Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşlığının verilmesine ilişkin düzenlemeler kapsamında, kayıt dışı olanlar da dahil olmak üzere, söz konusu kişilerin vatandaşlık statüsüne alınması ve hak ve yükümlülükler bakımından tam eşitliğe kavuşturulmaları kararlaştırılmıştır.” denildi.

1962 nüfus sayımı neydi?

1925 Şeyh Said, 1930 Ağrı isyanları ve 1937–38 Dersim operasyonları sonrası Türkiye’den on binlerce Kürt Suriye’ye sığındı.

1960’larda darbeyle iktidara gelen Baas rejimi, 1962’de Haseke’de yaptığı olağanüstü nüfus sayımıyla çok sayıda Kürdü “yabancı” ya da “kayıtsız” ilan etti.

Gerekçe olarak Türkiye’den kaçak geçiş iddia edildi; bireysel kanıt ya da inceleme yapılmadı.

Baas rejiminin Kürtler hakkındaki paranoyası, Mustafa Barzani’nin Kürt Demokrat Partisi’nin (KDP) merkezi hükümete karşı isyan ettiği Irak’taki olaylarla daha da arttı.

1960’lardaki Baas toprak reformu Kürt, Cezire vilayetine Arap nüfus yerleştirildi. 1970’lerin başlarında hükümet, Kürtçe yer adlarını Arapça isimlerle değiştirmeye başladı. Kobani kasabasının adı “Ayn el-Arab” oldu.

Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?

Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.

Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.

Bu Sayfayı Paylaşın