Nepal ile Çin’in Tibet Özerk Bölgesi arasındaki Himalaya sınırında 26 Ağustos’ta meydana gelen buzul çökmesi, son yıllarda bölgenin yaşadığı en büyük doğal afetlerden birine dönüştü.
Dağdan kopan büyük kaya ve buz kütlesi önce nehri tıkadı. Oluşan doğal setin yıkılmasıyla biriken su büyük bir hızla aşağıdaki yerleşimlere aktı. Selin önüne kattığı kaya, çamur ve enkaz köyleri, yolları ve diğer altyapıyı yerle bir etti.
Nepal polisinin açıklamasına göre ülkede en az 162 kişi hayatını kaybetti. Çin devlet televizyonu CCTV ise Tibet tarafında en az üç kişinin öldüğünü bildirdi.
İki tarafta 1300’den fazla kişiden haber alınamadığı belirtiliyor.
Önce deprem sanıldı, buzul çökmesi çıktı
Felaket sırasında meydana gelen sarsıntı başlangıçta deprem olarak kayıtlara geçti.
ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS), Kathmandu’nun kuzeyinde 4,4 büyüklüğünde bir deprem tespit edildiğini duyurdu. Ancak verilerin yeniden incelenmesinin ardından sismik hareketin bir depremden değil, dev bir buzul kütlesinin çökmesinden kaynaklandığı belirlendi.
Çöküşün yarattığı sismik etkinin 5,2 büyüklüğünde bir depreme eşdeğer olduğu hesaplandı.
Kathmandu merkezli Uluslararası Bütünleşik Dağ Kalkınma Merkezi’ndeki (ICIMOD) uzmanlara göre Nepal tarafındaki bir buzuldan kopan dev kaya ve buz kütlesi Lhende Khola nehir sistemini tıkadı.
Biriken suyun oluşturduğu doğal set daha sonra aniden çöktü ve büyük bir sel dalgası Trishuli Nehri boyunca aşağıya doğru ilerledi.
Nehirdeki su seviyesinin yalnızca yarım saat içinde yaklaşık 9 metre yükseldiği belirtiliyor.
Yüzlerce yabancı turist kayıp
Felaket sırasında bölgede çok sayıda yabancı turist, dağcı ve hacı bulunuyordu.
Çinli yetkililere göre Tibet tarafında 558 kişiden haber alınamıyor. Bunların yaklaşık 260’ının yabancı olduğu belirtiliyor.
Nepal makamları da daha önce 403 kişinin kayıp olduğunu ve bunların 341’inin yabancı olduğunu açıklamıştı.
Kayıplar arasında Tibet’teki kutsal Kailash Dağı’na hac ziyaretine giden 133 Hindistanlının yanı sıra 47 Amerikalı, 34 Avustralyalı, 33 Britanyalı ve 24 Kanadalının bulunduğu bildirildi.
Malezya Dışişleri Bakanlığı da bölgede bulunan 55 Malezya vatandaşıyla bağlantı kurulamadığını açıkladı.
Köyler çamur altında kaldı
Afet bölgesinden gelen dron görüntüleri yıkımın boyutunu ortaya koyuyor.
Nepal’in ağır hasar alan Nuwakot bölgesinde bazı yollar tamamen ortadan kalkarken çok sayıda bina çamur ve enkaz altında kaldı. Bazı yerlerde çamurun binaların ikinci katlarına kadar ulaştığı, araçların tamamen gömüldüğü görülüyor.
Bölge sakinleri sel dalgasının çok kısa sürede geldiğini anlatıyor. Bir görgü tanığı, suyun yaklaşık yarım saat içinde bütün pazar yerini kapladığını ve insanların kaçacak zaman bulamadığını söyledi.
Yolların yanı sıra elektrik ve iletişim hatlarının da zarar görmesi kurtarma ekiplerinin kayıp kişilere ulaşmasını güçleştiriyor.
Aynı bölgede 14 ay içinde ikinci felaket
Uzmanların dikkat çektiği bir başka nokta ise aynı nehir sisteminde 14 ay içinde ikinci büyük taşkının meydana gelmesi.
Geçen yıl ağustos ayında Tibet’teki bir buzul gölünün aşırı sıcaklıkların ardından taşması sonucu meydana gelen selde dokuz kişi hayatını kaybetmişti.
Bilim insanları, Himalayalar’daki hızlı ısınmanın buzulların ve buzul göllerinin oluşturduğu tehlikeyi giderek artırdığı uyarısında bulunuyor.
Araştırmalara göre Hindu Kuş-Himalaya bölgesindeki buzulların erime hızı 2000 yılından bu yana yaklaşık iki katına çıktı. Buzulların hızla küçülmesi ve aşırı muson yağışlarının artması, özellikle dar ve dik Himalaya vadilerindeki yerleşimleri ani sel ve heyelanlara karşı daha savunmasız hale getiriyor.
Uzmanlar son felaketin, Himalayalar boyunca buzul gölleri ve nehirler için daha kapsamlı erken uyarı sistemleri kurulmasının önemini bir kez daha ortaya koyduğunu belirtiyor.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
