Fon skandalının merkezindeki Tera’nın, kriz sırasında Takasbank para piyasası üzerinden sağladığı finansmanın nasıl kullanıldığı tartışma konusu oldu.
İnan Mutlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Tera’nın elindeki menkul kıymetleri Takasbank’a teminat göstererek piyasadan büyük miktarda nakit sağlamayı son haftaya kadar sürdürdüğünü öne sürdü.
Mutlu, “TERA, son haftaya kadar elindeki kıymetleri Takasbank’a teminat gösterip piyasadan devasa boyutta likidite çekmeye devam etmiş” dedi.
Takasbank’ın kendi kaynaklarından borç vermediğini ve işlemlerde tam teminat alındığını açıklamasının tartışmayı ortadan kaldırmadığını savunan Mutlu, şu iddiayı gündeme getirdi:
“Takasbank’ın bu likidite kapısını son ana kadar açık tutması, tasfiyeye giden bir yapının illikit varlıklar karşılığında sıcak nakit elde etmesine ve haberli çıkışların finanse edilmesine zemin hazırlamış.”
Mutlu, bazı büyük yatırımcıların bu finansman sayesinde piyasadan zarar etmeden ayrılmış olabileceğini de öne sürdü:
“Takasbank’ın sağladığı bu likidite imkanı sayesinde, içerideki dev aktörlerin alıcısız piyasada malını satıp zararsızca tüymesi finanse edilmiş.”
Takasbank Genel Müdürü Meclis’te açıkladı
İddialara dayanak gösterilen TBMM görüşmelerinde Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı, Tera’nın Takasbank para piyasasında 21 milyar liralık teminatı ve 9 milyar liralık riski bulunduğunu açıkladı.
Milletvekillerinin finansmanın ne zamana kadar sürdüğüne ilişkin sorularına Arıncı, son güne kadar değil ancak son haftaya kadar devam ettiği yanıtını verdi.
Arıncı, Takasbank’ın kendi kaynaklarından borç vermediğini, aracı kurumların müşterileri arasında teminat karşılığında finansman sağlandığını belirtti. Teminat olarak hisse senetleri, devlet iç borçlanma senetleri ve döviz gibi varlıkların kabul edildiğini anlattı.
Fatma Betül Sayan Kaya iddiası
Mutlu, eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya’nın 2 milyar lirayı aşan tutardaki para çekişinin de aynı yöntemle gerçekleşmiş olabileceğini ileri sürdü.
“Fatma Betül Sayan Kaya’nın da 2 milyarın üzerinde rakamı bu şekilde piyasadan çekmiş olması ihtimal dahilinde” ifadelerini kullandı.
Ancak Kaya’nın işlemleriyle Takasbank üzerinden sağlanan finansman arasında doğrudan bağlantı bulunduğunu gösteren herhangi bir belge paylaşılmadı.
SPK’ya ikinci suçlama: Onaysız fon TEFAS’a nasıl girdi?
Fon skandalıyla ilgili bir başka tartışma da SPK İkinci Başkanı’nın, onaysız bir fonun TEFAS sistemine girdiğinin bir ay sonra fark edildiği yönündeki açıklaması üzerinden başladı.
Sosyal medyada paylaşılan değerlendirmede, bunun basit bir denetim eksikliği olarak açıklanamayacağı savunuldu.
Paylaşımda şu ifadeler kullanıldı:
“SPK İkinci Başkanı’nın ‘Onaysız fon TEFAS’a girdi, 1 ay sonra fark ettik’ açıklaması bir denetim itirafı değil; sermaye piyasalarının korsan bir çeteye teslim edildiğinin resmi tutanağıdır! Onaysız fon sisteme sızmıyor, kapı içeriden açılıyor!”
Paylaşımda, TEFAS sistemine bir fonun yetkili onay süreçleri tamamlanmadan girmesinin mümkün olmadığı ileri sürülerek şu iddiaya yer verildi:
“SPK’nın dijital sistemlerinden onay kodu geçmeden, yetkili imzalar atılmadan bir fonun TEFAS ekranında belirmesi teknik ve hukuki olarak imkânsızdır.”
Buradan hareketle, onaysız fonun sisteme girmesinde kurum içinden yardım sağlanmış olabileceği iddia edildi.
Paylaşımda ayrıca fonun sistemde kaldığı bir aylık sürede milyarlarca liralık işlemler gerçekleştirildiği, küçük yatırımcıların zarara uğratıldığı ve bazı büyük yatırımcıların paralarını sistemden çıkardığı öne sürüldü.
Ancak bu iddiaları doğrulayan işlem kayıtları veya kurum içinden müdahale edildiğini gösteren belgeler paylaşılmadı. SPK İkinci Başkanı’na atfedilen açıklamanın tam bağlamı ve söz konusu fonun hangi onay aşamalarından geçtiği de ayrıca açıklığa kavuşturulmayı bekliyor.
Fon krizinde kimler, nasıl çıktı?
Takasbank üzerinden sağlanan finansman ve onaysız fonun TEFAS’a girmesine ilişkin iddialar, fon skandalında denetim mekanizmalarının işleyişini yeniden gündeme getirdi.
Tera’nın sağladığı finansmanın hangi işlemlerde kullanıldığı, bu kaynağın kimlere aktarıldığı, onaysız fonun sisteme nasıl girdiği ve bir aylık süreçte hangi yatırımcıların para çektiği soruları yanıt bekliyor.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
