The Atlantic, Hamas’ın 7 Ekim 2023 saldırısından önce İsrail’e Mısır ve diğer bölge ülkelerinden ulaşan uyarılarla ilgili daha önce bilinmeyen ayrıntıları yayımladı.
Vivian Salama’nın İsrail, Mısır, ABD, Avrupa ve Arap ülkelerinden mevcut ve eski yetkililerle yaptığı görüşmelere dayanan haberine göre, 26 Eylül 2023’te Mısır istihbaratıyla bağlantılı özel bir Cessna uçağı Tel Aviv’deki Ben Gurion Havalimanı’na indi.
Uçakta dönemin Mısır Genel İstihbarat Servisi Başkanı Abbas Kamil vardı.
Uçak, hassas diplomatik ve güvenlik ziyaretleri için kullanılan izole bir bölüme çekildi ve 67 dakika sonra Kahire’ye döndü. The Atlantic, uçuşun İsrail Havalimanları İdaresi kayıtlarında bulunduğunu ve bağımsız uçuş takip kayıtlarıyla da doğrulandığını yazdı.
Habere göre Kamil’in İsrail’e götürdüğü mesaj açıktı: Hamas’ın büyük bir saldırıya hazırlandığına ilişkin ciddi işaretler vardı ve felaketi önlemek için zaman daralıyordu.
Kamil, saldırının tarihi, hedefleri veya yöntemi konusunda somut bilgi vermedi. Ancak İsrail hükümetine Gazze’de tansiyonu düşürecek ekonomik tavizler vermesini önerdi.
Ziyaret hakkında daha sonra bilgilendirilen eski bir İsrailli yetkili, Kamil’in mesajını şöyle aktardı:
“Gidişatı değiştirmezseniz Gazze elinizde patlayacak.”
The Atlantic’e konuşan Mısırlı bir yetkiliye göre Kamil’in yalnızca yaklaşık bir saat sürecek bir görüşme için İsrail’e gitmesi bile uyarının ciddiyetini gösteriyordu:
“Kamil’in İsrail’e gitmesi, Sisi’nin bizzat ‘Oraya git ve bunu kendin söyle’ demesi anlamına geliyordu.”
Eski bir İsrailli yetkili de aynı noktaya dikkat çekti:
“Mesajı getiren kişinin kendisi mesajdı.”
Yetkili, Mısır istihbarat başkanının İsrail’de üst düzey görüşmeler yaptığı bir ziyaretten Başbakan Binyamin Netanyahu’nun haberdar olmamasının düşünülemeyeceğini savundu.
Netanyahu aynı gün Yom Kippur Savaşı’nın istihbarat hatalarını anlatıyordu
Ziyaretin tarihi ayrıca dikkat çekiciydi.
Kamil’in uçağının Ben Gurion’a inmesinden yaklaşık iki saat sonra Netanyahu, Kudüs’te 1973 Yom Kippur Savaşı’nın 50. yıldönümü töreninde konuştu.
Netanyahu konuşmasında, Mısır ve Suriye’nin 1973’teki sürpriz saldırısından önce gelen istihbarat uyarılarının yeterince dikkate alınmamasını ve İsrail yönetiminin kendi varsayımlarına fazla güvenmesini tarihi bir ders olarak anlattı:
“Hiçbir tehdidi küçümsemiyoruz.”
The Atlantic’e göre Netanyahu aynı gün daha sonra gizli bir güvenlik brifingine katıldı ve kısa süre içinde Gazze’ye yönelik bazı ekonomik kolaylıklara onay verdi.
BAE lideri de Netanyahu’yu aradı
The Atlantic’in haberine göre uyarılar Mısır’la sınırlı değildi.
Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed de Mısır ve Filistin kaynaklarından gelen istihbarat üzerine Netanyahu’yu telefonla aradı.
ABD’li ve Arap yetkililere göre Bin Zayed, Hamas’ın Gazze’deki lideri Yahya Sinvar’ın büyük bir saldırı planladığı değerlendirmesini Netanyahu’ya iletti. O da Kamil gibi Gazze’ye ekonomik tavizler verilmesini istedi.
Netanyahu bu görüşmenin yapıldığı yönündeki haberleri de reddetti.
Mısır 5 Ekim’de bir kez daha uyardı
The Atlantic’e konuşan ABD’li, Mısırlı ve İsrailli yetkililere göre Mısır’ın uyarıları Kamil’in ziyaretinden sonra da devam etti.
Kahire, 5 Ekim’de, saldırıdan yalnızca iki gün önce, İsrail’e Gazze’deki durumun sürdürülemez hale geldiğini ve bir saldırı ihtimali bulunduğunu bildiren yeni bir mesaj gönderdi.
Bu uyarıda da saldırının tarihi, hedefi veya yöntemiyle ilgili ayrıntılı istihbarat yoktu.
Mısır’ın değerlendirmelerini Suudi Arabistan dahil bölgedeki başka ülkelerle de paylaştığı belirtildi. Ürdün istihbaratının da İsrailli muhataplarına özellikle Batı Şeria’daki durumun patlama noktasına geldiği yönünde uyarılarda bulunduğu aktarıldı.
CIA de saldırı ihtimalini raporladı ama 7 Ekim’i öngöremedi
ABD istihbaratının da aynı dönemde Gazze’deki hareketliliği izlediği ortaya çıktı.
CIA, 28 Eylül’de Hamas’ın Gazze’den yeni bir tırmanış başlatabileceğine ilişkin kurum içi bir rapor hazırladı. 5 Ekim’de ikinci bir değerlendirme daha yayımlandı.
Ancak Amerikan istihbaratının öngörüsü Hamas’ın İsrail’e birkaç gün boyunca roket atabileceği yönündeydi. İki rapor da 7 Ekim’de gerçekleşen, sınırın çok sayıda noktadan aşılmasını ve İsrail içindeki yerleşimlere ve askeri üslere eş zamanlı baskınları içeren saldırıyı öngöremedi.
Hamas müzakereleri saldırı hazırlığını gizlemek için kullanmış
Saldırıdan önce Mısır, Katar ve Birleşmiş Milletler arabulucuları Gazze’de tansiyonu düşürmek için Hamas ile İsrail arasında yoğun görüşmeler yürütüyordu.
Hamas, İsrail’de çalışacak Gazzelilere daha fazla izin verilmesini ve Katar’ın Gazze’ye sağladığı yakıt sisteminin yeniden devreye sokulmasını istiyordu. İsrail ise Erez geçişini yeniden açmayı ve çalışma izinlerinin sayısını artırmayı değerlendirmeyi kabul etmişti.
Arabulucular, bu adımlarla gerilimin düşürülebileceğine inanıyordu.
The Atlantic’in görüştüğü müzakerecilere göre ise daha sonra Hamas’ın bu görüşmeleri saldırı hazırlıklarını tamamlamak için zaman kazanmak amacıyla kullandığı anlaşıldı.
İsrail’in Gazze’de ele geçirdiği belgelerin, Hamas’ın 2021’deki savaştan sonra çok daha büyük bir operasyon hazırlamaya başladığını gösterdiği belirtildi. Ağustos 2022 tarihli ve Yahya Sinvar tarafından yazıldığı değerlendirilen bir belgede, bir yıl sonra gerçekleştirilecek saldırının önemli unsurlarının yer aldığı aktarıldı.
Netanyahu saldırıdan sonra Mısır’dan uyarı geldiğini reddetti
7 Ekim saldırısından iki gün sonra Netanyahu’nun ofisi, Mısır’ın önceden uyarıda bulunduğuna ilişkin haberleri açık biçimde reddetti:
“Başbakan, hükümetin kurulmasından bu yana Mısır istihbarat başkanıyla ne doğrudan ne de dolaylı olarak konuşmuş veya görüşmüştür.”
Dönemin İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Tzachi Hanegbi de The Atlantic’e bu hafta yaptığı açıklamada Abbas Kamil’in söz konusu ziyaretinin gerçekleştiğini ve Mısır’dan herhangi bir uyarı geldiğini reddetti.
Ancak saldırıdan dört gün sonra, 11 Ekim 2023’te dönemin ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Michael McCaul, Kongre üyelerine verilen gizli brifingin ardından Mısır’ın İsrail’i önceden uyardığını açıklamıştı:
“Mısır’ın İsraillileri üç gün önce böyle bir olayın gerçekleşebileceği konusunda uyardığını biliyoruz. Asıl soru uyarının hangi seviyeye ulaştığı.”
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
