Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti’nin İzmir teşkilatı tarafından 8 Şubat 1943’te hazırlanan belgede, Churchill’in Türkiye’ye gelişinin İzmir’deki Alman Konsolosluğu’nda başlangıçta “büyük bir telaş” yarattığı anlatılıyor.
Rapora göre Alman Konsolosu, 4 Şubat’ta aldığı şifreli mesajın ardından rahatladı ve çevresindekilere şu bilgiyi verdi:
“Şimdi sefarethaneden bir şifre aldım. Bu şifrede Türk Hükümetinin Alman dostluğundan ayrılmayacağına dair Von Papen’e kat’i teminat verdiği bildiriliyor.”
Konsolos ayrıca kendilerine Churchill-İnönü görüşmesinin Almanya’da nasıl karşılandığı sorulursa, “Almanya’nın bu mülakatı büyük bir soğukkanlılıkla karşıladığını” söylemelerini istedi.
Belgenin üzerinde “Churchill ziyareti ve Alman konsolosu” başlığı, kaynak bölümünde ise “İzmir Yuvası” ibaresi bulunuyor.
İnönü ile Churchill, İkinci Dünya Savaşı sürerken 30-31 Ocak 1943’te Adana yakınlarındaki Yenice İstasyonu’nda görüşmüştü.
İngiltere, Türkiye’nin Müttefikler yanında savaşa katılmasını isterken Ankara savaş dışında kalma politikasını sürdürüyordu. Görüşme, Türkiye’nin savaşın iki tarafıyla yürüttüğü hassas diplomasinin en önemli temaslarından biri olmuştu.
MİT’in yayımladığı belge, görüşmeden yalnızca birkaç gün sonra Alman tarafının Ankara’dan, Türkiye’nin Almanya ile ilişkilerini koparmayacağı yönünde güvence aldığına dair dönemin Türk istihbaratına ulaşan bilgiyi ortaya koyuyor.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
