Hassan Hassan’ın News Line’daki haberini aktarıyoruz.
Suriye’de önümüzdeki haftalarda, özellikle azınlık gruplarını sisteme entegre etmeyi ve Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’nın hâlihazırda elinde topladığı çok sayıdaki görevi dağıtmayı amaçlayan önemli bir hükümet revizyonu bekleniyor.
Yapılacak değişikliğin kapsamının dar olması, yalnızca birkaç kilit bakanlığı etkilemesi öngörülüyor. Ahmed eş-Şara, bu adımın ardından parlamentonun kalan üyelerini atamayı ve anayasal değişiklikleri gündeme getirmeyi planlıyor.
Yeniden yapılanmanın temel hedeflerinden biri, eş-Şara’nın yürüttüğü görevlerin bir kısmını devretmek olacak. Eş-Şara hâlen hem cumhurbaşkanı hem de fiilen başbakan sıfatıyla Kabine’yi yönetiyor. Bu durum, gücün merkezileştiği ve ülkenin daha çoğulcu bir yönetime geçişini zorlaştırdığı gerekçesiyle azınlık gruplar ve uluslararası gözlemciler tarafından eleştiriliyor. Eş-Şara daha önce başbakanlık makamını kaldırarak hükümetin başına doğrudan geçmişti. Şimdi ise başbakanlık makamı yeniden ihdas edilecek. Bu görev için öne çıkan isimler arasında, Suriye’yi diplomatik yalnızlıktan çıkarma sürecindeki çalışmalarıyla dikkat çeken mevcut Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani ile Esad döneminde başbakanlık yapmış ve 2012 ortasında rejimden ayrılarak muhalefete katılmış birleştirici bir figür olarak görülen Riyad Hicab yer alıyor.
Şam’daki resmî ve iyi konumlanmış kaynaklara göre, İçişleri Bakanı Enes Hattab görevden alınacak ve yerine yardımcısı Tümgeneral Abdulkadir et-Tahhan getirilecek. Et-Tahhan, daha önce Genel Güvenlik Başkanı iken 1 Şubat’ta cumhurbaşkanı tarafından İçişleri Bakan Yardımcılığı’na terfi ettirilmişti. Hattab ise hâlen eş-Şara’nın başkanlık ettiği hayati önemdeki Ulusal Güvenlik Konseyi’nin başına geçecek.
Eş-Şara’ya yakın bir diğer isim de değişiklik kapsamında yer alacak. Savunma Bakanı Murhaf Ebu Kasra’nın yerine Genelkurmay Başkanı Ali Naasan’ın getirilmesi bekleniyor. Ebu Kasra’nın hangi göreve atanacağı net değil, ancak eş-Şara’nın yakın çevresinde merkezi bir rol üstlenmesi muhtemel görülüyor.
Beklenen değişikliklere ilişkin resmî mesajlar Dışişleri Bakanlığı’ndan üst düzey bir yetkili tarafından da ima edildi. Bakanlığın Arap İşleri Direktörü Muhammed Taha el-Ahmed, devlet gazetesi El-Sevra’da yayımlanan makalesinde “dengeli bir cumhuriyet sisteminin, cumhurbaşkanı ile günlük yürütmeyi yöneten bir hükümet başkanı arasında net bir yetki paylaşımına dayanması gerektiğini” yazdı. Bunun “gücün yoğunlaşmasını sınırlayacağını, kurumsal denetimi güçlendireceğini ve açık bir anayasal çerçeveye oturtulması şartıyla iç çöküş riskini azaltacağını” belirtti.
Diğer önemli değişiklikler arasında bir Kürt ismin dışişleri bakan yardımcılığına ve muhtemelen parlamentoda üst düzey bir pozisyona atanması bulunuyor. Dışişleri için öne çıkan isimlerden biri, iki hafta önce Münih Güvenlik Konferansı’nda Suriye heyeti içinde yer alan İlham Ahmed. Konferans kapsamında Amerikalı ve Avrupalı yetkililerle görüşen Kürt tarafının, Dışişleri Bakanlığı’nın yanı sıra en az iki bakanlığı daha talep ettiği belirtiliyor. Kürtlerin, Haseke valiliği görevine ek olarak sekiz yerine yedi pozisyonla yetinmesi bekleniyor.
Anayasa değişiklikleri, eş-Şara’nın 16 Ocak tarihli ve Kürt haklarını tanıyan yürütme emrini ulusal metne dahil edecek. Kabine değişiklikleri Alevi isimleri de kapsayacak. Tarım Bakanlığı’nın bir Alevi isme verilmesi gündemde; bu durum, hâlen Ulaştırma Bakanlığı’nı yürüten Yaarub Bedir’in temsil ettiği Alevi topluluğun kabinedeki mevcut konumunu değiştirebilir. Ayrıca, Aralık 2024’te Esad’ın düşüşünün ardından görevlerinden ayrılan ya da sessizce uzaklaştırılan Esad dönemi Alevi yargıç ve hukukçuların Adalet Bakanlığı’na yeniden entegre edilmesi de planlanıyor.
Bu reformlara paralel olarak, Şam ile İsrail destekli Süveyda’daki Dürziler arasındaki inatçı çatışmada da bir yumuşama işaretleri görülüyor. ABD arabuluculuğunda Dürziler ile Arap aşiretleri arasında bir mahkûm takası gerçekleştirildi. Daha önce bu gerilimi Şam’a karşı koz olarak kullanmayı hedefleyen Kürt liderlerin, artık Dürzilerin yeniden Şam’la entegrasyonunda rol üstlenmesi bekleniyor.
Genel olarak beklenen değişiklikler daha geniş temsil ve kurumsal denetim yönünde olumlu bir adım olarak görülse de, Suriye’deki tüm kesimlerin eleştirilerini tatmin etmesi zor görünüyor. Bu adımlar, hükümet tabanında zayıf kamu hizmetleri ve ülkenin farklı bölgelerindeki dar temsil yapısı nedeniyle artan halk memnuniyetsizliğinin gölgesinde atılıyor. Önümüzdeki dönemde gerçek bir güç paylaşımının nasıl şekilleneceği ve özellikle ay başında açıklanan anlaşma kapsamında Haseke ve Kamışlı’dan çekilerek hükümet güçlerinin kontrolü devralmasına imkân tanıması gereken Kürtlere verilen yeni görevlerin eş-Şara’nın tabanında nasıl karşılanacağı belirsizliğini koruyor.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
