ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelere ilişkin çelişkili açıklamalar artarken, taraflar arasındaki temel anlaşmazlıklar da netleşmeye başladı. ABD Başkanı Donald Trump gün boyunca İran’ın Washington’ın tüm şartlarını kabul ettiğini öne sürerken, Tahran bu iddiaları bir kez daha yalanladı.
İran Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf, Trump’ın açıklamaları için “Bir saat içinde yedi iddia ortaya attı, yedisi de yalandı” dedi. Ghalibaf, ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukasının sürmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın “açık kalmayacağını” söyledi.
İran Dışişleri Sözcüsü Esmail Baghaei de boğazın durumunun “sosyal medyada değil sahada belirleneceğini” ifade etti.
Bu açıklamalardan kısa süre önce İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, ateşkes süresince ticari gemiler için Hürmüz’ün “tamamen açık” olduğunu duyurmuştu. Ancak bu açıklama İran içinde de tartışma yarattı.
Trump ise İran’ın “farklı konuşmak zorunda olduğunu” savundu:
“İranlılar farklı konuşmak zorundalar çünkü memnun etmeleri gereken insanlar var. Ben sadece olanı olduğu gibi söylüyorum.”
ABD Başkanı ayrıca İran’ın nükleer programına ilişkin dikkat çekici bir ifade kullandı:
“İran’la birlikte içeri gireceğiz, onu birlikte alacağız ve ABD’ye geri getireceğiz. Eğer bunu yapmazsak, onu farklı bir şekilde elde edeceğiz—çok daha düşmanca bir şekilde.”
Trump, çarşamba gününe kadar kapsamlı bir anlaşma sağlanamaması halinde ateşkesin uzatılmayabileceğini de söyledi:
“Belki uzatmam… ve tekrar bomba yağdırmaya başlamak zorunda kalacağız.”
Gün içinde “İran’la ilgili iyi haber” aldığını da açıklayan Trump, detay vermekten kaçındı:
“Bence olması gereken bir şey… ve bence olacak.”
Washington’ın, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ABD’ye göndermeyi kabul ettiği yönündeki iddiası da Tahran tarafından reddedildi. İranlı üst düzey bir yetkili, bu talebin “başlangıçta bile gündemde olmadığını” söyledi.
Sahada ise belirsizlik sürüyor. Uzmanlara göre taraflardan gelen çelişkili açıklamalar nedeniyle birçok gemi Hürmüz’den geçmekten kaçınıyor, bazıları ise geri dönüyor.
Küresel enerji piyasaları da gelişmelere duyarlı tepki verdi. İran’ın “boğaz açık” açıklamasının ardından petrol fiyatları yaklaşık yüzde 10 geriledi. Ancak analistler, süren belirsizliğin fiyatlar üzerinde kalıcı etkiler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD ile İran arasındaki ateşkesin süresi salı günü dolarken, taraflar arasında hem sahada hem de diplomatik düzeyde net bir uzlaşma henüz sağlanmış değil.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
