Beyaz Saray’da “müzakere mi, bombardıman mı?” ikilemi yaşanırken, Başkan Trump’ın İran’a sunduğu teklif paketi Ortadoğu’daki ittifakları germeye başladı.
ABD’nin İran’a ilettiği 15 maddelik talep ve teşvik paketinin 14 maddesi şöyle:
ABD’nin İran’dan talepleri:
1. İran mevcut nükleer kapasitesini tamamen sökmek zorundadır.
2. İran, nükleer silah geliştirmeye hiçbir zaman yönelmeyeceğini taahhüt etmelidir.
3. İran topraklarında uranyum zenginleştirme yapılmayacaktır.
4. İran, %60’a kadar zenginleştirilmiş yaklaşık 450 kilogramlık uranyum stokunu, üzerinde anlaşılacak bir takvim çerçevesinde kısa süre içinde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) teslim etmelidir.
5. Natanz, İsfahan ve Fordo nükleer tesisleri sökülmelidir.
6. Birleşmiş Milletler’in nükleer denetim kurumu olan UAEA’ya İran içinde tam erişim, şeffaflık ve denetim yetkisi verilmelidir.
7. İran, bölgesel vekil güçler (“proxy”) stratejisinden vazgeçmelidir.
8. İran, bölgedeki vekil güçlerine finansman sağlamayı, onları yönlendirmeyi ve silahlandırmayı durdurmalıdır.
9. Hürmüz Boğazı açık kalmalı ve serbest bir deniz koridoru olarak işlemelidir.
10. İran’ın füze programı hem menzil hem de miktar açısından sınırlandırılmalı; bu sınırlar daha sonra belirlenecek eşiklere bağlanmalıdır.
11. Gelecekte füze kullanımı yalnızca meşru müdafaa ile sınırlı olacaktır.
Buna karşılık İran’ın elde edeceği kazanımlar:
12. İran’a yönelik uluslararası yaptırımlar tamamen kaldırılacaktır.
13. ABD, Buşehr Nükleer Santrali’nde elektrik üretimi dahil olmak üzere İran’ın sivil nükleer programını geliştirmesine yardımcı olacaktır.
14. İran yükümlülüklerini yerine getirmezse yaptırımların otomatik olarak geri gelmesini sağlayan “snapback” mekanizması kaldırılacaktır.
Trump’ın “hızlı çözüm” tutkusu, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu en büyük korkusuyla yüz yüze bıraktı: Eksik ve tavizlerle dolu bir anlaşma.
Netanyahu’nun Korkusu: “Yarım Kalmış Bir Zafer”
İsrail kanadından sızan bilgiler, Netanyahu’nun Trump’ın “diplomatik şov” uğruna İsrail’in kırmızı çizgilerini esneteceğinden ciddi şekilde endişe ettiğini gösteriyor. İsrail tarafı, İran’ın uranyum stokundan vazgeçeceğine dair iddiaları inandırıcı bulmazken, Trump’ın “ateşkes” ilan edip İsrail’in İran’a yönelik operasyon kabiliyetini kısıtlamasından korkuyor. Tel Aviv için Trump’ın “hızlı zaferi”, İsrail’in uzun vadeli güvenlik stratejisine vurulmuş bir darbe anlamına gelebilir.
Trump’tan Hegseth’e Kinayeli “Savaş Meraklısı” Göndermesi
Haberin en çarpıcı detayı ise Trump’ın askeri kanatla yaptığı görüşmede yaşandı. Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine ile yaptığı toplantıyı anlatırken, barışın yakın olduğunu söylediğinde Hegseth’in bu duruma “üzüldüğünü” iddia etti.
Trump’ın, “Pete bu işin çözülmesini istemiyordu” şeklindeki kinayeli çıkışı, Washington kulislerinde “suçu şimdiden başkasına yıkma” hamlesi olarak yorumlandı. Eğer barış görüşmeleri çökerse, Trump faturayı “savaş yanlısı” ilan ettiği Savunma Bakanı’na kesmeye hazırlanıyor olabilir.
Sahada Baskı: 82. Hava İndirme Yolda
Diplomatik mesajlar Pakistan, Türkiye ve Mısır üzerinden Tahran’a iletilirken, Trump “müzakereyi ateş altında yürütme” stratejisinden vazgeçmiyor. 82. Hava İndirme Tümeni’ne bağlı binlerce askerin bölgeye sevk emri verilmiş durumda. Beyaz Saray, bir yandan barıştan söz ederken diğer yandan “Epic Fury” (Destansı Öfke) operasyonunun her an şiddetlenebileceği uyarısını yapıyor.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
