1664’de Paris’te yasaklanan Molière’in komedisi Tartuffe, 358 yıl sonra Adana’da da yasaklandı

Molière’in 1664 yılında ilk olarak Versailles Sarayı’ında sahnelenince din adamlarını ve kiliseyi olumsuz bir şekilde yansıttığı suçlamasıyla 5 yıl boyunca yasaklanan komedisi Tartuffe’a 358 yıl sonra bir yasak da Adana Valiliği’nden geldi. Oyunu Kürtçe olarak sahneleyen Amed Şehir Tiyatrosu’na Adana Valiliği’nden "il sınırları içinde huzur ve güvenliği bozacağı" gerekçesiyle izin çıkmazken, komşu Mersin Valiliği ise oyuna izin verdi.

“Tartuffe’ü ister kalabalıkta, ister tenhada okuyan da dinleyen de aforoz edilecektir.”

Moliere’in en tartışmalı oyunlarından Tartuffe, Versailles Sarayı’nda 1664 yılında ilk kez sahnelendiğinde dine yönelik eleştirileri yüzünden Kilise bu beyannameyi yayınlanmış ve oyun beş yıl boyunca yasaklanmıştı.

Üç yüzyıl sonra Adana Valiliği, Amed Şehir Tiyatrosunun Molière’den Kürtçeye uyarladığı ‘Tartuffe’ünü “uygun görülmemiştir” diyerek yasakladı.

Yasak kararını 5442 sayılı İl İdare Kanununa dayandıran Valilik, Kürtçe oyunun “il sınırları içinde huzur ve güvenliği bozacağı” gerekçesiyle iptal etti. 

Adana’da yasaklanan oyun yarın (6 Haziran) Mersin’de sahnelenecek. Adana Valiliği’nin “uygun görülmedi” dediği oyuna  Mersin Valiliği ise; “uygun görülmüştür” yanıtını verdi. 

Mezopotomya Ajansı’na konuşan organizatör Suat Ekin, yasağa tepki gösterdi ve şöyle dedi: “Normalde salon etkinliklerinde valilikten izin almaya gerek yok. Ama CHP’li Adana Büyükşehir Belediyesi Kültür Müdürlüğü, tiyatro oyunu Kürtçe olduğu için ısrarla bize ‘valilikten izin alacaksınız, yoksa oynatamayız’ dediler.

“İzin için Adana Valiliği’ne başvuru yaptım. Valilik Güvenlik Şube’yi aradı. Onlar da beni arayarak, ‘oyununuz Türkçe mi, Kürtçe mi?’ diye sordu. Bende, fark eder mi? diye sordum. Bana, sıkıntı yok, gidin valilikten kâğıdınızı alın. Orada cevabını alırsınız’ dediler. ‘Uygun görülmemiştir’ demişler. Yasaklama kararı Kürtçeye olan tahammülsüzlüğün göstergesidir.”

Fransıca yüzsüz / ikiyüzlü anlamına gelen Tartuffe, Molière’in en tartışmalı oyunlarından biri.  Oyun, varlıklı Pernelle ailesi ile dışarıdan çok dindar ve ahlaklı görünen Tartuffe arasında geçen olayları konu alıyor. Tartuffe’un aslında amacı ailenin mallarına sahip olmaktır ve bunun için dini kullanır.