“58 madde üzerinde uzlaştık”

Güçlendirilmiş parlamenter sisteme geçiş konusunda ortak bir metin üzerine uzlaşmak için düzenli toplantılar yapan CHP, İYİ Parti, Saadet, DEVA, Gelecek ve Demokrat Parti temsilcileri Halk TV canlı yayınında bir araya geldi. Şimdiye kadar uzlaşılan konular arasında; Cumhurbaşkanı tek bir dönem için 7 yıl görevde kalacak ve bitince aktif siyasete geri dönemeyecek. Cumhurbaşkanı meclisten çıkan kanunları veto hakkına sahip olmayacak. Anayasa mahkemesine götürebilecek. Bakanlıkların bütçeleri ilgili komisyonlara gelecek. Gensoru geri gelecek. Önümüzdeki seçimde seçilecek Cumhurbaşkanı’nın görev süresi iki yıl olacak.

Halk TV Genel Yayın Yönetmeni Suat Toktaş’ın 6 partinin yeni sistemle ilgili neyde uzlaştığı sorusuna cevap veren Demokrat Parti Genel Başkan Yardımcısı Bülent Şahin Alp, “Gensoru getiriyoruz. Ama bu eski gensoru değil. Ülkeyi hükümetsiz bırakmayacağız. Gensoruyu veren hükümet aynı zamanda yeni hükümeti de belirleyecek. Kurmadan yıkmak yok. Cumhurbaşkanı bunu onaylamak zorunda. Seçildiği gün partisiyle ilişkisi kesilecek. Görev süresi dolduğunda siyaset yapamayacak. Görev süresini tamamladıktan sonra köşesine çekilecek, aktif siyasete dönmeyecek” dedi.

Seçimlere birlikte girmeseler bile 6 partinin uzlaştığı noktayı açıklayan İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Bahadır Erdem, yeni hükümet sistemi konusunda uzlaştıklarını açıkladı.

Bahadır Erdem sözlerine şöyle devam etti:

“OHAL döneminde zorla kabul ettirilen bir sistem tek adam rejimi var. Dolayısıyla acilen; güçlü, iyileştirilmiş bir parlamenter sisteme ihtiyacımız var. Eski parlamenter sistemin yarattığı krizlerden ders alan yepyeni bir parlamenter sistem getireceğiz. Yaşam standardı, hukuki, ekonomi, sosyal haklar, demokrasi alanında güçlü ülkelere bakın hepsinde parlamenter sitem var. Temel sorunlarımız sürekli ağırlaşıyor. Sorunlarımız çözemiyoruz. Tek adam sisteminde bu mümkün değil. Güçlü meclis, güçlü bir basın, güçlü bir sivil topluma ihtiyaç var. Cumhurbaşkanı hiçbir kuruma hesap vermiyor. Cumhurbaşkanı tarafsız olacak hepimizi kucaklayacak. Tek bir dönem görev yapacak. 7 yıl görevde kalacak. Yeni anayasayı milletçe yapacağız. Anayasanın içinde kuvvetler ayrılığı olacak. Kuvvetler ayrılığı olmadan o anayasaya sivil anayasa diyemeyiz. Böl, yönet, istihdam yaratma, vatandaşı sosyal yardıma muhtaç et, korkut böyle bir yönetim anlayışı olamaz. Tek bir adam hem başbakan, cumhurbaşkanı, diyanet başkanı, turizm bakanı, tarım bakanı, hepsi bir kişi nerede görülmüş. Bu olmayacak artık.”

Cumhurbaşkanı görevi bitince aktif siyasete dönmeyecek

Yeni sistem ile ilgili bilgi veren Demokrat Parti Genel Başkan Yardımcısı Bülent Şahin Alp, “Gensoru getiriyoruz. Ama bu eski gensoru değil. Ülkeyi hükümetsiz bırakmayacağız. Gensoruyu veren hükümet aynı zamanda yeni hükümeti de belirleyecek. Kurmadan yıkmak yok. Cumhurbaşkanı bunu onaylamak zorunda. Seçildiği gün partisiyle ilişkisi kesilecek. Görev süresi dolduğunda siyaset yapamayacak. Görev süresini tamamladıktan sonra köşesine çekilecek, aktif siyasete dönmeyecek” diye konuştu.

“58 madde üzerinde uzlaştık”

Altı siyasi parti temsilcisi, yaptıkları toplantılarda şu ana kadar 58 madde üzerinde uzlaştıklarını açıkladı. Yasama, yargı, yürütme konularının detaylarının görüştüklerini aktaran Mustafa Yeneroğlu, seçim kanunu, siyasi etik kanunu, fikir özgürlüğü, basın özgürlüğü gibi konuların da görüşüleceğini söyledi. Yeneroğlu sözlerine şöyle devam etti:

“Şimdiye kadar 58 madde üzerinde uzlaştık. Bundan sonraki süreçte 15-20 madde daha görüşeceğiz. Cumhurbaşkanının icra yetkisi olmayacak. Cumhurbaşkanı meclisten çıkan kanunları veto hakkına sahip olmayacak. Anayasa mahkemesine götürebilecek. Yürütmede güç başbakanda ve bakanlarda olacak. Eli kolu bağlı bir başbakan olmayacak ama buna karşı son derece hesap verebilir bir sistem olacak. Öte yandan meclisi güçlendiriyoruz. Yasama ve denetleme yetkisi bugün sıfırlanmış durumda. Bizim getireceğimiz sistemde yasama ve denetleme mecliste olacak. Bakanlıkların bütçeleri ilgili komisyonlara gelecek. Orada para konuşulmayacak politikalar konuşulacak.”

Gelecek Partisi Seçim ve Hukuk İşleri Başkanı Ayhan Sefer Üstün, yeni sistemde bakanlıkların bütçelerinin belirlenmesi konusunda ‘devrim niteliğinde’ bir konuda uzlaştıklarını aktarırken, konu hakkındaki detayları açıkladı.

Ayhan Sefer Üstün, “Cumhurbaşkanı Kararnameleri diye bir düzenleme getirildi. Cumhurbaşkanı, bir yasaya ihtiyaç duymadan, beş sene ülkeyi bu şekilde yürütebilir” diyerek sistemin tıkandığını anlatırken “Yasa çıkarmaya ihtiyaç duyulduğunda, Beştepe’de hazırlanıyor, TBMM’ye gönderiliyor, CV’sine bakılıp, uygun bir milletvekiline imzalatılıp gönderiliyor. Hukuk fakültesi mezunuysa, yargıya dair kararlara imza atıyor. Yakından takip ediyoruz, meclisin yasa yapma hakkı dahi elinden alınmıştır” dedi.

Bütçe belirlemesinde devrim niteliğinde değişiklik

Üstün, bütçe hakkında ‘reform’ niteliğinde bir düzenleme hakkında uzlaştıklarını açıklarken, şu anda bakanlıkların bütçesinin Bütçe Komisyonu’nda belirlendiğini hatırlatarak. “Bütçe Komisyonu’ndan önce, ilgili komisyona gidecek. Orada para konuşulmayacak. Adalet Bakanlığı’nın bütçesi, Adalet Komisyonu’na gelecek. Orada para konuşulmayacak, programda başarılı olup olmadığı konuşulacak. Birçok devrim gibi yetkiler var” dedi. (HALK TV)