Avrupa Parlamentosu’nda (AP) “Türkiye’de Demokrasi Üzerinde Baskı ve Ekrem İmamoğlu’nun Tutuklanması” konulu bir genel kurul oturumu düzenlendi.
Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu üyesi Marta Kos, Strasbourg’daki oturumda yaptığı konuşmada, CHP’nin Cumhurbaşkanı Adayı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması ve görevden alınmasını protesto amacıyla Antalya Diplomasi Forumu’na katılımını ve Ankara’da Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile yapacağı görüşmeyi iptal ettiğini bildirdi.
Kos, uzun süredir Avrupa Konseyi üyesi olan ve Avrupa Birliği (AB) üyeliğine de aday olan Türkiye’den en yüksek demokratik standartlar ve uygulamalara riayet etmesini beklediklerini söyledi.
İmamoğlu’nun Cumhurbaşkanı adaylığını açıklamaya hazırlanırken tutuklanmasının “ciddi soru işaretleri yarattığını” belirten Kos, barışçıl protesto gösterilerine müdahale edilmemesi için Türkiye hükümetine çağrı yaptı.
Kos, bununla birlikte Türkiye’nin bir NATO üyesi ve dış politikada önemli bir aktör olduğuna işaret etti. Türkiye’nin coğrafi ve jeopolitik önemi nedeniyle AB için “stratejik bir ortak” olduğunu dile getirdi. İş birliği kanalları ve alanlarını kesmenin hiç kimsenin yararına olmayacağına vurguda bulundu.
Amor’dan teşekkür
Oturumda Hristiyan Demokrat Grup adına söz alan Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu (KPK) AP kanadı Başkanı Emmanouil Kefalogiannis, AB olarak Türkiye’de yaşananlar karşısında sessiz kalınamaması gerektiğini söyleyip kendilerinin bu yıl 14-15 Nisan’da yapılacak KPK toplantısını iptal ettiklerini duyurdu.
AP Türkiye raportörü Nacho Sanchez Amor, konuşmasında Türkiye’yi “yoldan sapan” bir ülke olarak tanımladı ve AB üyeliğine aday ülkelerin uyması gereken kriterler olduğunu anımsattı. Avrupa Komisyonu’na Antalya Diplomasi Forumu’na katılımı iptal için teşekkür etti.
Aşırı sağcılardan Le Pen-İmamoğlu kıyası
AP’nin sayıca en büyük üçüncü grubu olan aşırı sağ eğilimli Avrupa Vatanseverleri (PfE) adına söz alan İtayan parlamenter Susanna Ceccardi, İmamoğlu konusunda Türkiye’nin protesto edilmesini desteklediklerini belirtmekle birlikte Fransa’da milliyetçi lider Marine Le Pen’e beş yıl seçim yasağı getirilmesinin gündeme getirilmemesini eleştirdi.
Liberal Grup (Renew) adına konuşan Hollandalı parlamenter Malik Azmani, AB’nin Türkiye’de yaşananlara “sessiz kalmasını” eleştirirken Yeşiller adına söz alan Sloven üye Vladimir Prebilic, “Türkiye’ye net mesaj gönderilmeli” diye konuştu.
İki ayda ikinci oturum
Oturum sonunda herhangi bir karar alınmadı.
AP 13 Şubat 2025 tarihinde Strasbourg’da oyladığı “Türkiye’de Görevlerinden Alınmış ve Tutuklanmış Belediye Başkanları” başlıklı bir karar tasarısını oy çokluğuyla kabul etmişti. Kararda, demokratik yollardan seçilmiş belediye başkanlarının keyfi biçimde tutuklanıp görevden alınması kınanmış, İmamoğlu’nun da benzer hukuki ve siyasi sorunlarla yüzleşmekte olduğuna dikkat çekilmişti.
Kayyım uygulamasının kaldırılması için Avrupa Konseyi ve bir Avrupa Konseyi organı olan Venedik Komisyonu’nun tavsiyeleri ışığında yargı reformuna gidilmesi çağrısında bulunan AP, belediye başkanları ve kayyum konusunun AB tarafından mercek altına alınması istemiş ve “kayyum olarak atanan ve kayyum atayan şahıslara karşı yaptırım” seçeneğini gündeme getirmişti.