Fintech devi Block, çalışanlarının yaklaşık %40’ını işten çıkarıyor. Square, Cash App ve Afterpay’in çatı şirketi olan Block, 10 binin üzerindeki çalışan sayısını 6 binin altına indiriyor. 4 binden fazla kişiyle yollar ayrılıyor.
Kararın temel gerekçesi ise açık: yapay zekâ destekli yeni çalışma modeli.
Şirketin kurucu ortağı ve CEO’su Jack Dorsey, çalışanlara gönderdiği uzun mektupta bunun şirket tarihindeki “en zor kararlardan biri” olduğunu söyledi.
“Zor durumda değiliz. Ama artık farklı bir dönemdeyiz.”
Dorsey mektubunda özellikle finansal kriz olmadığını vurguladı:
“Bu kararı zor durumda olduğumuz için almıyoruz. İşimiz güçlü. Brüt kâr artmaya devam ediyor, daha fazla müşteriye hizmet veriyoruz ve kârlılığımız iyileşiyor.”
Ancak ardından kritik cümleyi kurdu:
“Bir şey değişti.”
Dorsey’e göre şirket içinde geliştirilen ve kullanılan “intelligence tools” (zekâ araçları) ile daha küçük ve daha yatay ekipler, şirket kurma ve yönetme biçimini temelden dönüştürüyor.
“Önemli ölçüde daha küçük bir ekip, geliştirdiğimiz araçları kullanarak daha fazlasını ve daha iyisini yapabilir. Zekâ araçlarının kapasitesi her hafta katlanarak artıyor.”
“Yavaş yavaş küçülmek yerine sert ve net bir karar aldım”
Dorsey, önünde iki seçenek olduğunu söyledi:
Aylar ya da yıllar boyunca kademeli işten çıkarmalar yapmak. Gerçek tabloyu kabul edip tek seferde net bir karar almak. Tekrarlayan işten çıkarma dalgaları morali, odağı ve müşterilerin bize duyduğu güveni yıpratır. Yavaş bir erimeyi yönetmek yerine zor ama net bir adım atmayı tercih ettim.”
Ayrıca şu ifadeyi kullandı:
“Bu ölçekte bir karar risk taşır. Ama yerinde saymak da risklidir.”
İşten çıkarılanlara destek paketi
Dorsey, etkilenen çalışanlara verilecek hakları da detaylandırdı:
• 20 haftalık maaş + her kıdem yılı için 1 hafta ek ödeme
• Mayıs sonuna kadar hak edilmiş hisselerin korunması
• 6 ay sağlık sigortası
• Şirket cihazlarının çalışanlarda kalması
• 5.000 dolar geçiş desteği
Ayrıca Slack ve e-posta kanallarının birkaç gün daha açık tutulacağını, çalışanların “insani bir şekilde veda edebilmesi” için bilinçli olarak sürecin soğuk ve teknik yürütülmeyeceğini belirtti:
“Verimli ve soğuk olmaktansa, biraz garip ama insani olmayı tercih ederim.”
“Bu bir performans değerlendirmesi değil”
Dorsey, işten çıkarılan çalışanlara doğrudan hitap ederek şunları söyledi:
“Bu karar sizin katkınızın bir yansıması değil. Bugünkü şirketi siz inşa ettiniz. Bunun onurunu her zaman taşıyacağım.”
Kalan çalışanlara ise mesajı netti:
“Bu kararı ben aldım ve sorumluluğunu ben taşıyorum. Sizden istediğim şey benimle birlikte yeniden inşa etmeniz.”
Dorsey’e göre Block artık “zekânın merkezde olduğu” bir şirket olarak yeniden yapılandırılacak. Hedef, müşterilerin de şirketin AI altyapısını kullanarak kendi özelliklerini doğrudan inşa edebileceği bir modele geçmek.
Piyasa kararı alkışladı
Açıklamanın ardından Block hisseleri %20’den fazla yükseldi.
Son bir yılda Amazon, Meta ve Microsoft gibi devler de AI kaynaklı yeniden yapılanmalara gitmişti.
Ancak Block’un hamlesi, “kârlı bir şirketin yalnızca yapay zekâ verimliliği nedeniyle çalışanlarının neredeyse yarısını işten çıkarması” açısından teknoloji dünyasında yeni bir eşik olarak görülüyor.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
