BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Bachelet Çin’de: Uygur Özerk Bölgesini de ziyaret edecek

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, Uygur Özerk Bölgesi’ni de kapsayan ziyaret için dün (23 Mayıs) Çin’e gitti. Bachelet, ziyaretine Çin’in güneyindeki Guangzhou kentinden başladı ve Çin Dışişleri Bakanı Wang ile biraraya geldi. Çin devleti tarafından yabancı medya kuruluşlarının takip etmesine izin verilmeyen ziyaret boyunca Bachelet’e ne sıklıkta erişim sağlanabileceği de belli değil. Bachelet’in uluslararası kamuoyunda toplama kampı diye adlandırılan ve Uygur azınlığın zorla tutulduğu yerleşkeleri ziyaret edip edemeyeceği de bilinmiyor. Bachelet’in ziyareti, 2005 yılından beri bir BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri’nin Çin’e yaptığı ilk ziyaret olması açısından da önemli.

Bachelet, ziyaretin ilk durağı olan Çin’in güneyindeki Guangzhou kentinde Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile bir araya geldi.

BM, Bachelet’in Wang’a “ziyaretim sırasında birçok farklı insanla, özellikle hükümet yetkilileri, iş dünyası liderleri, akademisyenler, öğrenciler ve insan hakları ve diğer sosyal ve ekonomik konularda çalışan sivil toplum üyeleri ile fikir alışverişinde bulunmayı dört gözle beklediğini” söylediğini aktardı.

Bachelet, “Hassas ve önemli konuları tartışırken, bunun güven inşa etmemize yardımcı olacağını ve Çin’de ve küresel olarak insan haklarını ilerletmek için birlikte çalışmamızı sağlayacağını umuyorum” dedi.

Wang ise Bachelet’e Çin’in insan haklarını “siyasallaştırmaya” ve çifte standart uygulamasına karşı olduğunu paylaştığını söyledi.

Çin ziyaretini yabancı medya izlemiyor, Bachelet’e ziyaret süresince ne kadar erişim sağlanacağı belli değil

Altı gün sürecek ziyaretine Çin’in güneyindeki Guangzhou kentinden başlayan Bachelet, bir zamanlar İpek Yolu üzerinde bir durak olan Uygur Özerk Bölgesi’nin Kaşgar şehrini ve başkenti Urumçi’yi ziyaret edecek.

BM ve Çin, yabancı medyanın Bachelet’e eşlik etmesini yasakladı ve Bachelet’in kiminle buluşacağı ve ziyareti boyunca kendisine ne kadar erişim sağlanacağı belli değil.

Bachelet’in gezisiyle ilgili ayrıntılar sıkı bir şekilde gizli tutuldu. Çin devleti kontrolündeki medya, Bachelet’in ziyareti hakkında haber yapmadı.

2005’ten beri ilk

Bachelet’in Çin gezisi, 2005’ten bu yana bir BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri tarafından ülkeye yapılan ilk ziyaret. Bachelet de bu göreve geldiği 2018’den beri defalarca Çin’e ziyaret talebinde bulunmuş fakat Çin devleti bundan önceki başvuruları 4 yıl boyunca reddetmişti.

İnsan hakları örgütleri, Çin devletinin Uygur Özerk Bölgesi’nde uluslararası toplum tarafından soykırım diye adlandırılan uygulamaları örtbas etme gayretiyle ilgili uyarıyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Wang Wenbin, Bachelet’in gelişini doğruladı ve BM yetkilisinin “tüm sektörlerle kapsamlı görüş alışverişinde bulunacağını” söyledi.

Wang, Çin’deki gezisinde Bachelet’e hiçbir gazetecinin eşlik etmeyeceğini, ancak Bachelet’in “zamanı geldiğinde medyaya ziyareti hakkında bilgi vereceğini” söyledi.

Wang, “Bu ziyaretin iki taraf arasındaki alışverişi ve iş birliğini daha da ilerleteceğini ve uluslararası insan hakları davasını ilerletmede aktif bir rol oynayacağını umuyorum” diye konuştu.

Toplama kamplarını ziyaret edebilecek mi?

Bachelet’in Çin’in “yeniden eğitim merkezi” dediği, uluslararası toplum tarafından toplama kampı olarak tanımlanan yerleşkeleri ziyaret etmesine ya da cezaevlerinde bulunan İlham Tohti gibi aydın ve akademisyenlerle görüşmesine izin verilip verilmeyeceği bilinmiyor.

Uluslararası Af Örgütü, ziyareti sırasında Bachelet’in “insanlığa karşı suçları ve ağır insan hakları ihlallerini ele alması” gerektiği belirten açıklama yayımladı.

Bachelet’in gezisi, BM yetkilisinin Uygur Özerk Bölgesi’ndeki insan hakları durumuna dair yayınlanması uzun zamandır beklenen raporundan önce gerçekleşiyor.

Yaklaşık 200 insan hakları örgütü, Bachelet’i raporunu yayınlamaya çağırdı. Diplomatlar, Bachelet’in raporunun hazır ya da hazıra yakın olduğunu söyledi.