Batı Afrika ülkesi Mali, son yılların en büyük güvenlik krizlerinden biriyle karşı karşıya. Başkent Bamako çevresi, kuzeydeki Kidal ve Gao ile ülkenin orta kesimlerindeki Mopti ve Sevare’de eşzamanlı saldırılar düzenlendi.
Fransız medyası ve çeşitli haber ajanslarına göre, başkent yakınlarındaki Kati kasabasında Savunma Bakanı Sadio Camara’nın konutuna bomba yüklü kamyonla saldırı düzenlendi. Ailesi, Camara’nın saldırıda öldüğünü açıkladı. Askeri cunta yönetimi ise henüz resmi doğrulama yapmadı.
Ayrıca cunta lideri Assimi Goita’nın evinin de hedef alındığı ve güvenli bölgeye taşındığı öne sürüldü.
Saldırıların bir bölümünü El Kaide bağlantılı Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM) üstlenirken, kuzeydeki Tuareg ayrılıkçı Azawad Liberation Front (FLA) güçleri de Kidal çevresinde ilerledi.
FLA sözcüsü, Rus paralı askerlerinin iki günlük çatışmanın ardından Kidal’den çekilmeyi kabul ettiğini ve “Kidal artık özgür” olduğunu iddia etti. Bu bilgi de henüz bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.
Gözler yeni güç odağında: Iyad ag Ghali kim?
Mali’deki son gelişmelerle birlikte ülkenin geleceğinde adı en çok konuşulan kişi, JNIM lideri Iyad ag Ghali.
70’li yaşlarında olduğu belirtilen ag Ghali, bugün Sahel bölgesindeki en etkili cihatçı liderlerden biri kabul ediliyor. Ancak geçmişi oldukça sıra dışı.
Bir dönem Tuareg milliyetçisi isyancı olan Ghali, Sahra Çölü’nden çıkan ünlü Tuareg müzik grubu Tinariwen ile yakın ilişkiler kurdu. Grubun ilk dönemlerinde müzisyenlere ekipman sağladığı, hatta bazı şarkı sözleri yazdığı belirtiliyor.
Tinariwen daha sonra dünya çapında ün kazandı, Grammy ödülü aldı ve Robert Plant ile Bono gibi isimlerle sahneye çıktı.
Ancak Ghali’nin yolu farklı yöne gitti. 1990’ların sonunda Pakistan kökenli Tebliğ Cemaati etkisiyle radikalleştiği, lüks yaşamı bırakıp Selefi çizgiye yöneldiği anlatılıyor.
2012’de Libya’dan dönen silahlı Tuareglerin başlattığı isyan sırasında Ansar Dine adlı örgütü kurdu ve El Kaide bağlantılı gruplarla ittifak yaptı. Kısa sürede kuzey Mali’nin büyük bölümünü ele geçirdi.
2013’te Fransa’nın askeri müdahalesiyle güneye ilerleyişi durduruldu, ancak Ghali çöle çekilerek varlığını korudu. Daha sonra farklı örgütleri birleştirerek JNIM çatısı altında topladı.
Mali’nin yeni lideri olabilir mi?
Uzmanlara göre Mali’de devlet otoritesi zayıflarken, askeri cuntanın meşruiyeti ve güvenlik kapasitesi aşınıyor. Eğer Bamako yönetimi çöker veya daha fazla toprak kaybederse, Iyad ag Ghali ülkenin fiili en güçlü aktörü haline gelebilir.
Bu senaryo, Mali ve komşusu Burkina Faso’nun El Kaide etkisindeki ilk devlet yapıları haline gelebileceği yönündeki endişeleri güçlendiriyor.
Uluslararası Ceza Mahkemesi, 2024 yılında Ghali hakkında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlamalarla yakalama kararı çıkarmıştı. Ancak bugün Sahra’da onu durdurabilecek etkili bir güç görünmüyor.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
