Anasayfa / Dünya / Quebec’in laiklik yasası Kanada Yüksek Mahkemesi’nde: Öğretmen, polis, hakim başörtüsü takabilir mi?

Quebec’in laiklik yasası Kanada Yüksek Mahkemesi’nde: Öğretmen, polis, hakim başörtüsü takabilir mi?

Kanada’da Quebec eyaletinin tartışmalı “Bill 21” yasası bugün Kanada Yüksek Mahkemesi’nde görülmeye başlandı. Bill 21, öğretmenler, polisler, hâkimler ve bazı diğer kamu görevlilerinin görev sırasında dini semboller taşımasını yasaklıyor.
2

Dava dört gün sürecek ve ülkenin en önemli anayasal dosyalarından biri olarak görülüyor.

Resmî mahkeme kaydına göre dosyanın adı English Montreal School Board, et al. v. Attorney General of Quebec, et al. ve duruşmalar 23–26 Mart 2026 tarihleri arasında yapılıyor.

Bill 21, öğretmenler, polisler, hâkimler ve bazı diğer kamu görevlilerinin görev sırasında dini semboller taşımasını yasaklıyor. Quebec hükümeti, bunun devletin dini tarafsızlığını ve ortak yurttaşlık kimliğini korumak için gerekli olduğunu savunuyor. Eleştirmenler ise yasanın özellikle başörtülü Müslüman kadınlar başta olmak üzere Müslüman, Sih ve Yahudi azınlıklar üzerinde orantısız baskı yarattığını söylüyor.

Davayı anayasal bakımdan kritik hale getiren asıl mesele, Quebec’in yasayı korumak için Kanada Anayasası’ndaki 33. maddeyi, yani “notwithstanding clause”u kullanmış olması. Bu hüküm, federal ya da eyalet hükümetlerine din özgürlüğü, ifade özgürlüğü ve eşitlik gibi bazı temel hakları belli sürelerle askıya alarak yasa çıkarma imkânı veriyor. Quebec, Bill 21’in bu madde sayesinde anayasal koruma altında olduğunu savunurken, karşı taraf bunun hükümetlere “boş çek” veremeyeceğini ileri sürüyor.

Ottawa’daki federal hükümet de davada müdahil olarak yer alıyor ancak Bill 21’in içeriğinden çok, 33. maddenin sınırlandırılması gerektiğini savunuyor. Federal taraf, bu maddenin hak ve özgürlükleri fiilen ortadan kaldıracak biçimde kullanılmasının anayasal düzene zarar vereceğini belirtiyor. Buna karşılık Quebec, Alberta, Saskatchewan, Ontario ve Nova Scotia gibi eyalet yönetimleri bunun eyalet yasama egemenliğine müdahale olacağını ve hatta ulusal birliğe zarar verebileceğini savunuyor.

Bu nedenle dava yalnızca “kamu görevlileri dini sembol takabilir mi?” sorusunu değil, Kanada’da son sözü mahkemelerin mi yoksa seçilmiş meclislerin mi söyleyeceğini de test edecek. Hukuk çevrelerinde dosyanın, 1988’den bu yana Yüksek Mahkeme’nin “notwithstanding clause” hakkında gördüğü en önemli sınav olduğu değerlendiriliyor.

Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?

Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.

Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.

Bu Sayfayı Paylaşın