1973 petrol krizi korkusu: ABD Hark Adası’nı, İran Fujairah’u vurdu

ABD ile İran arasındaki savaş üçüncü haftasına girerken çatışma enerji altyapısını hedef alan bir aşamaya geçti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Basra Körfezi’ndeki en kritik petrol ihracat merkezi olan Hark Adası’na düzenlenen bombardımanın görüntülerini paylaştı. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), gece düzenlenen saldırılarda adada 90’dan fazla askeri hedefin vurulduğunu açıkladı.

CENTCOM’a göre saldırılarda:
• Deniz mayını depoları
• Füze depolama bunkerleri
• İran donanmasına ait bazı tesisler
• Hava savunma sistemleri ve lojistik noktalar

imha edildi.

ABD, petrol altyapısının özellikle hedef alınmadığını duyurdu.

Trump da yaptığı açıklamada bu tercihi özellikle vurguladı:

“İnsan hakları gereği adadaki petrol altyapısını yok etmemeyi tercih ettim. Ancak İran ya da başka bir ülke Hürmüz Boğazı’ndan gemilerin serbest geçişini engellerse bu kararı yeniden değerlendiririm.”

İran: Petrol tesisleri çalışmaya devam ediyor

İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı, saldırıda bazı askeri ve lojistik hedeflerin vurulduğunu doğruladı ancak petrol tesislerinin zarar görmediğini ve ihracatın sürdüğünü açıkladı.

Basra Körfezi’nin kuzeyinde, İran kıyılarından yaklaşık 25 kilometre uzaklıkta bulunan Hark Adası, İran ekonomisinin en kritik noktası.
Ülkenin ham petrol ihracatının %85-90’ı bu adadaki terminallerden dünya pazarlarına ulaşıyor.

Bu nedenle Hark Adası uzun yıllardır “İran petrolünün kalbi” olarak tanımlanıyor.

İran’dan Körfez’e sert tehdit

İran ordusu saldırıya sert bir açıklamayla yanıt verdi. Tahran, Amerika ile bağlantılı bölgedeki petrol ve enerji tesislerinin hedef alınabileceği uyarısında bulundu.

İran Silahlı Kuvvetleri sözcüsü Albay İbrahim Zülfikari, İran’ın Orta Doğu’daki ABD çıkarlarını vurma hakkını saklı tuttuğunu söyledi ve özellikle BAE’deki ABD hedeflerine yakın bölgelerin boşaltılması çağrısında bulundu.

İran Devrim Muhafızları donanmasının komutanı Amiral Ali Rıza Tangsiri ise İran güçlerinin:
• BAE’deki El-Dhafra üssü
• Kuveyt’teki El-Adiri üssü
• Bahreyn’deki Şeyh İsa üssü

gibi ABD tesislerine yönelik saldırılar düzenlediğini öne sürdü.

İran’dan karşılık: Fujairah vuruldu

Saldırılardan kısa süre sonra Birleşik Arap Emirlikleri’nin Fujairah petrol limanından yoğun dumanların yükseldiği görüntüler paylaşıldı.

Trump, “size ihtiyacımız yok” dediği müttefikleri bu kez Hürmüz’e çağırdı: “Gemilerinizi gönderin”

İsrail’in Lübnan’a saldırılarında 83’ü çocuk 394 insan hayatını kaybetti

PORTRE | Hamaney: 35 yıl İran’ı “Direniş Ekseni” ile yönetti

Bölgenin en büyük enerji merkezlerinden biri olan Fujairah, tankerlerin Hürmüz Boğazı’na girmeden yakıt alabildiği stratejik bir liman olarak biliniyor.

Uzmanlar, bu limanın vurulmasının Körfez enerji güvenliği açısından son derece kritik olduğunu belirtiyor.

Küresel petrol ticareti risk altında

Cambridge Üniversitesi’nden Körfez güvenliği uzmanı Roxane Farmanfarmaian, İran’ın stratejisinin giderek küresel petrol fiyatlarını hedef almaya yöneldiğini söylüyor.

Farmanfarmaian’a göre İran:
• Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişini engelleyerek
• Körfez’deki enerji altyapısını vurarak
• Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’e uzanan petrol boru hattını hedef alarak

küresel enerji piyasası üzerinde baskı kurmaya çalışabilir.

Bu senaryoda petrol fiyatlarının hızla yükselmesi ve ABD’de benzin fiyatlarının artmasıyla Washington üzerinde siyasi baskı oluşması hedefleniyor.

1973 petrol krizi uyarısı

Enerji analistleri, savaşın petrol altyapısına yayılması halinde 1973 petrol krizine benzer hatta daha büyük bir enerji şoku yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

Özellikle şu iki boğaz kritik görülüyor:
• Hürmüz Boğazı – Dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20’si buradan geçiyor
• Bab el-Mendeb Boğazı – Kızıldeniz üzerinden Avrupa ve Asya petrol akışı için hayati

Husilerin savaşa daha doğrudan katılması halinde Bab el-Mendeb’in de kapanabileceği belirtiliyor.

İsrail: Savaş “karar aşamasına” girdi

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, ABD’nin Hark Adası saldırısının ardından yaptığı açıklamada savaşın “karar aşamasına girdiğini” söyledi.

Katz, ABD Başkanı Trump ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun yürüttüğü mücadelenin İran’a karşı küresel bir mücadele olduğunu savundu.

Bağdat’taki ABD Büyükelçiliği de hedef oldu

Bölgesel gerilim artarken Irak’ın başkenti Bağdat’taki ABD Büyükelçiliği yerleşkesine de bir füze düştü.

Iraklı güvenlik yetkilileri, Yeşil Bölge içindeki büyükelçilik kompleksinde duman yükseldiğini doğruladı.