AK Parti’de yeni anayasa hazırlıkları sürerken, 2018’den bu yana uygulanan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde kapsamlı bir revizyon da gündeme geldi.
Ekonomi gazetesinden Besti Karalar’ın haberine göre bazı AK Partili kurmaylar sistemde yapılabilecek değişikliklere ilişkin rapor hazırladı.
Çalışmanın temel hedeflerinden biri, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi korunurken TBMM’nin yürütme üzerindeki denetim gücünün artırılması.
Bakanlar yeniden milletvekillerinden seçilebilecek
Rapordaki en önemli değişikliklerden biri bakanların statüsüyle ilgili.
Mevcut sistemde milletvekili olarak görev yapan bir isim bakan olarak atandığında milletvekilliği sona eriyor. Önerilen modelde ise parlamenter sistem döneminde olduğu gibi bakanların milletvekilleri arasından atanabilmesinin önü açılacak.
Bakan olarak atanan milletvekilleri Meclis üyeliğini sürdürecek ancak komisyonlarda ve Genel Kurul’da görüşülen teklif ve kararlarda oy kullanamayacak.
Buna karşılık bakanların kendi görev alanlarıyla ilgili kanun tekliflerinin görüşmelerine hem ilgili komisyonlarda hem de Genel Kurul’da katılması zorunlu olacak.
Sözlü soru geri geliyor
Revizyon çalışmasında Meclis’in hükümeti denetleme araçlarının güçlendirilmesi de öngörülüyor.
Bakanların ayda iki kez Genel Kurul’a gelerek milletvekillerinin sözlü sorularını yanıtlaması planlanıyor.
Her 15 günde bir salı günü Genel Kurul’da bir saatlik denetim oturumu yapılacak. Her ay iki bakan bu oturumlara katılacak ve her bakanın bir yasama yılı içerisinde en az bir kez milletvekillerinin karşısına çıkması zorunlu olacak.
Böylece Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişle kaldırılan sözlü soru mekanizması yeniden Meclis’e dönecek.
Cumhurbaşkanı’nın bazı yetkileri Bakanlar Kurulu’na
Rapordaki bir diğer önemli öneri, yürütme yetkisinin kullanım biçiminin değiştirilmesi.
Cumhurbaşkanı’nın halen tek başına kullandığı bazı yetkilerin Bakanlar Kurulu’na aktarılması öngörülüyor.
Bazı kararların Cumhurbaşkanı ile Bakanlar Kurulu’nun ortak imzasıyla, bazı kararların ise yalnızca Bakanlar Kurulu’nun imzasıyla alınması planlanıyor.
Bu değişiklik gerçekleşirse mevcut sistemde yürütmenin merkezinde bulunan Cumhurbaşkanı’nın bazı yetkileri yeniden kolektif bir karar mekanizmasına aktarılmış olacak.
Bakan yardımcılıkları kaldırılacak, müsteşarlık geri gelecek
AK Parti içinde eleştirilen başlıklardan biri de bakan yardımcılığı sistemi.
Raporda bakan yardımcılarından beklenen verimin alınamadığı değerlendirmesi yapılıyor. Bu nedenle bakan yardımcılıklarının kaldırılması ve eski sistemde bakanlık bürokrasisinin en üst makamı olan müsteşarlıkların yeniden kurulması öneriliyor.
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turu için yeni formül
Çalışmalarda Cumhurbaşkanlığı seçiminin iki turlu yapısıyla ilgili değişiklik seçenekleri de tartışılıyor.
Raporda iki tur arasında en az 10 puanlık fark aranmasına ilişkin bir formülün değerlendirildiği belirtiliyor. Ancak AK Parti içinde bu konuda henüz ortak bir görüş oluşmadığı ifade ediliyor.
AK Partili kurmaylar: 400’ün üzerinde oy mümkün
AK Partili kurmaylar, “Terörsüz Türkiye” sürecinde çıkarılan çerçeve yasanın Meclis’te 467 oyla kabul edilmesinin yeni anayasa açısından önemli bir siyasi atmosfer yarattığı görüşünde.
Kurmaylar, EKONOMİ’ye şu değerlendirmeyi yaptı:
“Yeni bir anayasa değişikliği 467 oy oranını yakalamasa da 400’ü aşkın bir oyla kabul edilir. Bu atmosferi değerlendirmeliyiz. Sistemi nasıl revize ederiz, onun üzerinde çalışıyoruz.”
AK Partili isimler Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin tamamen ortadan kaldırılmasının gündemde olmadığını, ancak özellikle Meclis’in konumunda belirgin değişiklikler yapılabileceğini belirtiyor:
“Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi tamamen değişmeyecek ama özellikle Meclis’te gözle görülür bir revizyon söz konusu olacak.”
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
