ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), son iki haftada ülke genelindeki gösterilerde 490’ı gösterici, 48’i emniyet görevlisi olmak üzere en az 538 kişinin öldüğünü açıkladı.
HRANA, gözaltına alınan insanların sayısının 10 bin 600’ü geçtiğini söyledi.
8 Ocak Perşembe günü Tahran’ın güneyindeki Kahrizak Adli Tıp Merkezi’nde çekilen videolarda aileler ceset torbaları arasında protestolarda öldürülen yakınlarını ararken görülüyor. Videolarda 100’den fazla ceset torbası görülüyor.
ABD’li askeri yetkililer: “Trump, askeri seçeneklerini değerlendiriyor”
CNN’e konuşan iki ABD’li yetkiliye göre, Başkan Donald Trump, İran’daki ölümcül protestoların ardından bir dizi olası askeri seçeneği değerlendiriyor. Trump, İran rejiminin sivillere karşı ölümcül güç kullanması halinde vuracağı yönündeki son tehditlerini hayata geçirip geçirmemeyi düşünüyor.
Yetkililer, Trump’ın son günlerde müdahaleye yönelik farklı planlar hakkında bilgilendirildiğini söyledi. Ülkedeki şiddet olayları onlarca kişinin ölmesine ve tutuklanmasına yol açtı.
ABD’li yetkililere göre başkana sunulan seçeneklerin bir kısmı, protestoları bastırmak için kullanılan Tahran’ın güvenlik servislerinin hedef alınmasına odaklanıyor.
Ancak yönetim içinde askeri saldırıların ters tepebileceği ve protestoları zayıflatabileceği yönünde kaygılar var. Yetkililere göre bu saldırılar, istenmeyen şekilde İran halkını hükümeti desteklemek etrafında birleştirebilir ya da İran’ın kendi askeri misillemesine yol açabilir.
Yetkililer, Trump’ın, ülkedeki protestoculara yardım etme sözünü yerine getirmek için askeri saldırıların altında kalan ama doğrudan savaşa girmeyen başka seçenekleri de değerlendirdiğini söyledi.
Bu seçenekler arasında İran ordusunu ya da rejime ait hedefleri vuracak siber operasyonlar da var. Bir yetkiliye göre bu adım, protestoları bastırma çabalarını aksatabilir.
Seçenekler ayrıca rejim yetkililerine ya da enerji ve bankacılık gibi İran ekonomisinin bazı sektörlerine yönelik yeni yaptırımları da içeriyor.
Yönetim, protestocuların bilgi karartmasını aşmasına yardımcı olmak için İran’daki internet bağlantısını güçlendirecek Starlink gibi teknolojilerin sağlanmasını da değerlendirdi. O dönem Başkan olan Joe Biden da 2022’deki son sokak protestoları sırasında benzer bağlantı desteği sunmuştu.
Yetkililere göre farklı kurumlar başkan için seçenekler hazırlama sürecine dahil oldu. Daha resmi brifinglerin önümüzdeki hafta yapılması bekleniyor. Salı günü Trump’ın, nasıl ilerleyeceklerini görüşmek üzere üst düzey ulusal güvenlik yetkililerini toplaması bekleniyor.
İran’da sertlik yanlısı Meclis Başkanı, Washington’un askeri müdahalede bulunması halinde Tahran’ın ABD’nin askeri ve ticari üslerini misilleme hedefi olarak göreceği uyarısında bulundu.
Muhammed Bakır Kalibaf, “ABD İran’a ya da işgal altındaki topraklara yönelik askeri bir adım atarsa, ABD’nin askeri ve deniz taşımacılığı merkezleri meşru hedefler olarak görülecektir” dedi.
“Biz sadece bir eylem yapıldıktan sonra tepki vermekle yetinmeyiz,” diye ekledi.
Yetkililere göre başkan henüz müdahale konusunda nihai bir karar vermedi, ancak İran’daki can kaybı arttıkça ciddi biçimde harekete geçmeyi düşünüyor. CNN’e konuşan üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisine göre, başkanın değerlendirdiği seçenekler İran’a kara birlikleri göndermeyi içermiyor.
Devrim Muhafızları: “ABD ve Siyonist rejimle bağlantılı teröristler…”
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Pazartesi (11 Ocak) günü rejime destek verme amacıyla yapılacak mitinglere çağrı yaptı. Çağrı metni şöyle:
“İran halkının tüm kesimlerini, yarın düzenlenecek olan genel halk mitinglerine/gösterilerine geniş ve kararlı bir şekilde katılmaya çağırıyor; vatanın güvenliğini savunanların fedakarlıklarını takdirle karşılıyoruz.
ABD ve Siyonist rejimle bağlantılı isyancıların ve teröristlerin işlediği suçların sonu, tıpkı geçmiş yıllardaki fitne olaylarında olduğu gibi yenilgidir.
Trump, Batı’nın desteğiyle ve Netanyahu ile koordinasyon halinde, İran’da terör eylemleri ve isyanlar gerçekleştirmek üzere kiralık teröristleri silahlandırmış ve yönlendirmiştir.
İran halkı, geniş çaplı kitlesel katılımıyla ABD ve Siyonist rejim liderlerine ezici bir darbe indirecektir. Yarın İran’ın tüm kentlerinde yönetime destek gösterileri yapılacak.”
Laricani: “Yabancı bağlantılı kişilere en sert şekilde müdahale etmeye hazırız”
İran Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani ise şu açıklamayı yaptı:
“Yabancı bağlantılı kişilere en sert şekilde müdahale etmeye hazırız.
Sevgili milletimiz bilinçli olmalıdır: Düşmanlar, savaş boyunca milletin gücünün ve zaferinin kaynağı olan unsurları hedef almıştır.
İsyancıların saldırıları, İran’ın ulusal ve dini kimliğine ait sembollere odaklanıyor. Örneğin İslam Cumhuriyeti bayrağını yakıyorlar, 2020 yılında ABD tarafından suikasta uğratılan İran’ın en üst düzey anti-terör komutanı General Kasım Süleymani’nin heykellerine saldırı girişimlerinde bulunuyorlar. Amaçları ulusal gururu kırmak.
Ayrıca kutsal Kur’an’ı yakıyor, camileri hedef alıyorsunuz. Bu saldırılar, ülkemizin temel güç kaynaklarını zayıflatmaya yönelik bir çabadır.
Şiddetin ekonomik sorunlardan kaynaklandığı iddialarını kabul etmiyorum. Ekonomik sorunu olan biri bir mağazayı yağmalamaz. Bu eylemler halkımıza hizmeti aksatıyor ve ekonomik reformla ilgisi yok.
Yabancı bağlantılı unsurların da bu süreçte etkili olduğunu biliyoruz. İsrailli yetkililer, İran içinde belirli unsurları kullanarak İslam Cumhuriyeti’ni hedef alma stratejisi izliyor. Bu sabotajlar, ekonomik protestonun çok ötesinde amaçlar taşıyor.
Güvenlik güçlerimiz isyanların baş aktörlerini belirledi; bazıları tutuklandı, diğerleri yakında gözaltına alınacak. G3 tüfekleri, tabancalar ve diğer silahları içeren vakalar açığa çıkarıldı. Bu durum, eylemlerin önceden planlandığını ve silahların taşınması ile dağıtımının organize edildiğini gösteriyor.
Ayrıca askeri ve kolluk merkezlerini ele geçirme girişimleri, iç çatışma çıkarmaya ve yabancı müdahale için zemin hazırlamaya yönelikti. Ancak güvenlik güçlerimizin hazırlığı sayesinde bu girişimler şimdiye kadar başarısız oldu.”
