İki ülke heyetleri, 14 Haziran’da imzalanan ve “İslamabad Mutabakatı” olarak adlandırılan 14 maddelik anlaşmanın uygulanmasına ilişkin ilk teknik görüşmeler için İsviçre’nin Nidwalden kantonuna bağlı Bürgenstock kasabasında toplandı. ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance, İran heyetine ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf liderlik etti. Görüşmelere Pakistan ve Katar arabulucu olarak katıldı.
Masadaki başlıklar
Görüşmelerde Lübnan’daki ateşkesin sürdürülmesi, İran’ın yurt dışında dondurulan varlıklarının serbest bırakılması ve petrol satışı önündeki engellerin kaldırılması ele alındı. İran tarafının önceliği, İslamabad Mutabakatı’nın tam olarak uygulanması ve savaşın sonlandırılması olarak belirtildi. İlk oturumun gündemini ise Lübnan oluşturdu.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Katar’da dondurulan 6 milyar dolarlık İran fonunun serbest bırakılacağını açıkladı.
Trump’tan Hürmüz ve Hizbullah tehdidi
Fox News’e konuşan Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması yönündeki açıklamalara sert tepki gösterdi. Trump, İranlı yetkililere boğazı kapatmaları halinde ülkelerinin sonunun geleceği uyarısında bulunduğunu söyledi.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda da İran’ın Lübnan’daki vekil güçlerini derhal durdurması gerektiğini, aksi takdirde ABD’nin İran’a önceki haftadan daha sert bir darbe indireceğini belirtti. Trump, 60 günlük ateşkes süresince ve sonrasında Hürmüz Boğazı geçişlerinden ücret alınmayacağını yazarken; anlaşmanın tamamlanmaması durumunda ABD’nin bölge ülkelerine sunduğu “koruma” hizmetleri karşılığında ücret talep edebileceğini ifade etti. Trump ayrıca ABD’nin gerekirse boğazı ele geçirip petrolün yüzde 20’sini alabileceğini söyledi.
İran’dan yanıt ve masadan kalkış
İran Meclis Başkanı Galibaf, Trump’ın tehditlerine sert yanıt verdi. Galibaf, Amerikan tehditlerini ciddiye almadıklarını, silahlı kuvvetlerinin gereken karşılığı vermeye hazır olduğunu söyledi.
İran tarafı, Trump’ın açıklamalarını protesto etmek amacıyla görüşmelerin yapıldığı binadan ayrıldı. Yarı resmi Fars Haber Ajansı’na göre görüşmelere iç istişareler nedeniyle ara verildi ve tarafların başkentleriyle irtibata geçmesi bekleniyor.
Hürmüz Boğazı’nda son durum
İran Devrim Muhafızları, ABD’nin taahhütlerini ihlal ettiği ve İsrail’in Güney Lübnan’daki ateşkesi ihlal etmeyi sürdürdüğü gerekçesiyle Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine kapattığını duyurmuştu. Ancak ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), boğazın açık olduğunu ve ticari gemi trafiğinin sürdüğünü açıkladı. CENTCOM’a göre boğazdan geçen 55 ticari gemi, küresel pazarlara 17 milyon varilden fazla petrol taşıdı.
JD Vance, İran’ın boğazı kapattığına dair bir kanıt olmadığını belirterek, “İran’ın nükleer programı sona eriyor, Hürmüz Boğazı açılıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
