Serbestiyet yazarlarına göre 2020

Serbestiyet yazarlarına 2020’ye dair bir dizi soru sorduk. Sorularımızın bir bölümü ‘klişe’ydi ama bir bölümü değildi. Ortaya ilginç bir tablo çıktı. Bakın bakalım Serbestiyet yazarlarına göre 2020 nasıl bir şeymiş.

Türkiye’de yılın olayı? (Koronavirüs hariç)

BERCAN AKTAŞ: Marinada çekilen bir fotoğrafın servis edilmesi.

GÜLÇİN AVŞAR: Erdoğan’a hitaben yazılan “Don’t be a fool” mektubu.

MUSTAFA ALİ AYKOL: Formula 1’in Türkiye’ye dönmesi.

ADA BERKTAY: İstanbul Sözleşmesi Yaşatır kampanyası.

HALİL BERKTAY: “Bizi bağlamaz” (Cumhurbaşkanının ve derece mahkemelerinin, AİHM ve AYM kararlarını tanımaması).

VAHAP COŞKUN: Berat Albayrak’ın istifası.

ORAL ÇALIŞLAR: Mahkemelerin yüksek mahkemelerin kararlarını dinlememesi.

GÜLSÜM EKİNCİ: Uykularınız Kaçsın.

ALPER GÖRMÜŞ: Sokaktaki insanların mikrofonlara korkusuzca konuşmaya başlaması.

MELTEM GÜRLER: DEVA Partisi kuruldu:)

İSMAİL İÇEN: iktidardaki ittifakın her hali olay.

TUNCER KÖSEOĞLU: Berat Albayrak’ın istifasının yandaş medya organlarında 27 saat sonra yer alması.

ETYEN MAHÇUPYAN: Berat Albayrak istifası (ataerkil kültüre bilmeden vurduğu devrimsel darbe için).

YILDIRAY OĞUR: Berat Albayrak’ın istifası (kibirin sonu).

GÜRBÜZ ÖZALTINLI: Erdoğan’ın “Şu anda ekonomi pik yapıyor” açıklamasından 58 gün sonra halefi gördüğü damadını tasfiye edip, özgün icadı olan ekonomi teorisini de çöpe atınca, medyası tarafından “Vizyoner Başkan” ilan edilişi.

YAŞAR SÖKMENSÜER: Yargı, insan hakları, demokrasi, ekonomi vb. her an ortaya çıkan “negatif aday vaka”larla “Türkiye’de yılın olayı” sorusunun ilk kez belirsizleşmesi. Ancak yine de… Seçili insanlara yargının içe ya da dışa açılan tüm kapılarının kapatılması.

Dünyada yılın olayı? (Coronavirus hariç)

BERCAN AKTAŞ: George Floyd’un öldürülmesi ve ardından yapılan protesto gösterileri.

GÜLÇİN AVŞAR: Yunanistan’ın sınırı kapatmasıyla Türkiye-Yunanistan sınırında kalan göçmenlere yapılan ağır saldırı.

MUSTAFA ALİ AYKOL: George Floyd’un ABD’de öldürülmesi.

ADA BERKTAY: Black Lives Matter protestoları ve ırkçılığa, polis şiddetine karşı direniş

HALİL BERKTAY: ABD başkanlık seçimlerini Joe Biden’ın kazanması.

VAHAP COŞKUN: ABD seçimlerini Trump’ın kaybetmesi.

ORAL ÇALIŞLAR: Biden’ın kazanması.

GÜLSÜM EKİNCİ: İklim değişikliği.

ALPER GÖRMÜŞ: Trump’ın ABD seçimini kaybetmesi.

MELTEM GÜRLER: Trump gitti.

İSMAİL İÇEN: Black lives matter olayları.

TUNCER KÖSEOĞLU: Rus muhalif lider Navalny’nin zehirlenmesi.

ETYEN MAHÇUPYAN: Anlaşmalı Brexit (modernliğin hâlâ sağduyu üretebildiğini gösterdiği için).

YILDIRAY OĞUR: Trump’ın kaybetmesi (demokrasiye olan inancımızı kaybetmek üzereyken).

GÜRBÜZ ÖZALTINLI: Biden’ın seçim kazanması. Dünya üzerinde hâlâ en büyük etkiye sahip bu güç merkezinden Trump’ı tasfiye etmesi.

YAŞAR SÖKMENSÜER: Amazon ormanları ve Avustralya’da yaşanan “uyarı yangınları” (devamı gelmesin dileğiyle).

Türkiye’de yılın insanı? (Berat Albayrak hariç)

BERCAN AKTAŞ: Cemil Taşçıoğlu.

GÜLÇİN AVŞAR: Osman Kavala.

MUSTAFA ALİ AYKOL: Ezhel.

ADA BERKTAY: Osman Kavala.

HALİL BERKTAY: Osman Kavala, Selâhattin Demirtaş, Enis Berberoğlu.

VAHAP COŞKUN: Fahrettin Koca.

ORAL ÇALIŞLAR: Kemal Kılıçdaroğlu.

GÜLSÜM EKİNCİ: Büşra Kayıkçı.

ALPER GÖRMÜŞ: Ömer Faruk Gergerlioğlu.

MELTEM GÜRLER: Osman Kavala.

İSMAİL İÇEN: Recep Tayyip Erdoğan.

TUNCER KÖSEOĞLU: Gülsüm Kav.

ETYEN MAHÇUPYAN: Mehmet Uçum (yozlaşmanın kuramsallaştırılması çabalarına yaptığı değerli katkı için).

YILDIRAY OĞUR: Osman Kavala (bir hapishane hücresinde hayatının en etkili aktivizmini yapıyor).

GÜRBÜZ ÖZALTINLI: Pelin Buzluk. Maruz kaldığı cinsel tacizi ifşa ederek kadınları cesaretlendirmesi.

YAŞAR SÖKMENSÜER: Bir Başkadır’ın Meryem’i.

Dünyada yılın insanı? (Trump hariç)

BERCAN AKTAŞ: Özlem Türeci-Uğur Şahin.

GÜLÇİN AVŞAR: Kamala Harris.

MUSTAFA ALİ AYKOL: Bill Gates.

ADA BERKTAY: Sağlık çalışanları.

HALİL BERKTAY: Aleksey Navalny.

VAHAP COŞKUN: Uğur Şahin-Özlem Türeci.

ORAL ÇALIŞLAR: Angela Merkel.

GÜLSÜM EKİNCİ: Greta Thunberg.

ALPER GÖRMÜŞ: Angela Merkel.

MELTEM GÜRLER: Kamala Harris.

İSMAİL İÇEN: Özlem Türeci-Uğur Şahin.

TUNCER KÖSEOĞLU: Aleksey Navalny.

ETYEN MAHÇUPYAN: Aleksey Navalny (ülkesine geri döndüğü için).

YILDIRAY OĞUR: Angela Merkel (bu kadar basit işte).

GÜRBÜZ ÖZALTINLI: Coronayla mücadele eden tüm sağlık çalışanları. Böyle bir grubun varlığında, onların da üstüne çıkan bir isim aklıma gelmedi.

YAŞAR SÖKMENSÜER: Parazit’e verilen Oscar’ın sahibi Bong Joon-ho.

Türkiye’de yılın değeri en anlaşılmamış olayı?

BERCAN AKTAŞ: Vikipedia’nın açılması.

GÜLÇİN AVŞAR: Boş koltuğun katma değeri.

MUSTAFA ALİ AYKOL: Berat Albayrak’ın istifası (dünyada sebeplerin sonuçlardan önce yaratıldığını bize bir kez daha gösterdiği için).

HALİL BERKTAY: İktidarın İstanbul Sözleşmesi’nden çıkmaktan vazgeçmeye (veya ertelemeye) zorlanmış olması.

VAHAP COŞKUN: Sağlık çalışanlarının pandemiye karşı verdiği savaş.

ORAL ÇALIŞLAR: Kürt illerine kayyım.

GÜLSÜM EKİNCİ: Bitcoin.

ALPER GÖRMÜŞ: Sokaktaki insanların mikrofonlara korkusuzca konuşmaya başlaması.

İSMAİL İÇEN: Damat-kayınpeder tartışması.

TUNCER KÖSEOĞLU: Atatürk Havalimanı’nın pistinde alelacele hastane yapılması. Niye oraya hastane yapıldığını yapanlar da anlamamıştır.

ETYEN MAHÇUPYAN: Berat Albayrak istifası (henüz kültürel kod ihlalinin özgürleştirici etkisine aşina olmadığımız için).

YILDIRAY OĞUR: Berat Albayrak’ın istifası (istifa nedeni, nerede olduğu bile hâlâ bilinemediğine göre oynayan taşın değerini henüz anlayamadık).

GÜRBÜZ ÖZALTINLI: Medya aktörleriyle, kulüp yöneticileriyle, boğazına kadar battığı şike ve yolsuzluklarla hayatımızı hak ettiğinden çok daha fazla işgal eden futbolun gündemden düşmesi.

YAŞAR SÖKMENSÜER: Özgürlük. “Sokağa çıkma hürriyeti”nin kıymetini kavrayan insanların, başta ifade ve fikir olmak üzere “özgürlük”ün değerini hâlâ anlamaması.

Dünya’da yılın değeri en anlaşılmamış olayı?

BERCAN AKTAŞ: Türkiye’de vatandaşa IBAN verilmesi…

GÜLÇİN AVŞAR: Çin aşısı =) Bir tek biz anladık değerini.

MUSTAFA ALİ AYKOL: Prens Harry ve eşi Meghan Markle’ın Kraliyet’ten ayrılmaları.

ADA BERKTAY: Dünyadaki 370 dini liderin bir araya gelip LGBTQ+ bireylerin maruz kaldığı dönüşüm tedavilerine meydan okuması.

HALİL BERKTAY: Navalny’nin Noviçok’la zehirlendiği halde kurtulması.

VAHAP COŞKUN: Beyrut Limanı patlaması, Avustralya ormanları ve Amazon ormanları yangını, mülteci krizi.

GÜLSÜM EKİNCİ: Ozon tabakasında kapanma.

ALPER GÖRMÜŞ: Kanada Başbakanı Trudeau’nun sözleri: “İtiraf etmek zor olsa da Kanada’nın ulusal polis gücü de dahil olmak üzere tüm kurumlarımızda sistematik bir ırkçılık var ve bu durum, ülke çapında bir sorun.”

İSMAİL İÇEN: En ilginci diyelim; İsrail’in yapay zekâyı İran’da bir suikast için kullanmış olması. Tarihe ilk robot cinayeti olarak geçecek bence.

TUNCER KÖSEOĞLU: Belarus’ta Lukaşenko’ya karşı birleşen üç kadın lider.

ETYEN MAHÇUPYAN: Biden’ın seçilmesi (ne yapacağını bilmediğimiz için).

YILDIRAY OĞUR: Bilime, gerçeğe teslim olanlarla, verilen cevaplarla ikna olmayan şüpheciler/komplocular arasında açılan zihinsel makas.

GÜRBÜZ ÖZALTINLI: Değerli ne olmuş da bu fark edilememiş bilemedim. Yani, eğer olduysa, beni de “değerini anlamamışlar”a yazabilirsiniz.

YAŞAR SÖKMENSÜER: Dünya.

Dünya’da yılın değeri en anlaşılmamış insanı?

BERCAN AKTAŞ: Giorgio Agamben.

MUSTAFA ALİ AYKOL: Formula 1’de yaptığı kazalarla birinciyi belirleyen pilot; Romain Grosjean.

ADA BERKTAY: Stacey Abrams.

HALİL BERKTAY: Hong Kong’lu muhalif gençler.

VAHAP COŞKUN: MacKenzie Scott.

GÜLSÜM EKİNCİ: Osman Kavala.

ALPER GÖRMÜŞ: Aleksey Navalny.

İSMAİL İÇEN: Dünyanın bütün yoksulları.

TUNCER KÖSEOĞLU: Bill Gates.

ETYEN MAHÇUPYAN: Vincent McDougall (tanımamanız değerinin anlaşılmamış olduğunun nişanesi).

YILDIRAY OĞUR: Bill Gates.

GÜRBÜZ ÖZALTINLI: Li Yenliaq. Koronavirüs salgını ile ilgili ilk uyarıları yaptığı için susturulmaya çalışılan ve hastanede kendisi de hastalığa yakalanarak hayatını kaybeden Çinli doktor.

YAŞAR SÖKMENSÜER: İnsan.

Türkiye’de yılın değeri en anlaşılmamış insanı?

BERCAN AKTAŞ: Pınar Fidan.

GÜLÇİN AVŞAR: Zühtü Arslan.

MUSTAFA ALİ AYKOL: Aziz Yıldırım.

ADA BERKTAY: Rezzan Epözdemir.

HALİL BERKTAY: Ömer Faruk Gergerlioğlu.

VAHAP COŞKUN: Ömer Faruk Gergerlioğlu.

ORAL ÇALIŞLAR: Rahmetli Burhan Kuzu.

ALPER GÖRMÜŞ: Ömer Faruk Gergerlioğlu.

İSMAİL İÇEN: Recep Tayyip Erdoğan.

TUNCER KÖSEOĞLU: Mithat Sancar.

ETYEN MAHÇUPYAN: İrfan Fidan (asıl değeri gelecek yıl anlaşılacağı için).

YILDIRAY OĞUR: Ömer Faruk Gergerlioğlu / Mustafa Yeneroğlu.

GÜRBÜZ ÖZALTINLI: Ömer Faruk Gergerlioğlu. Yaptığını bu kararlılıkla yapan çok az insan var. Hak ettiği etkiye sahip değil.

YAŞAR SÖKMENSÜER: TBMM’de bugüne kadar hiç konuşmadığı, hiçbir faaliyete katılmadığı ortaya çıkan 32 milletvekili. Tek kelime bile etmedikleri için anlaşılmadı…

2020 yılını en iyi temsil eden kitap/film-dizi?

BERCAN AKTAŞ: Körlük (Jose Saramago).

GÜLÇİN AVŞAR: Bazen Groundhog day bazen de Türkiye’ye baktıkça Chernobyl.

MUSTAFA ALİ AYKOL: House Of Cards.

ADA BERKTAY: I May Destroy You.

HALİL BERKTAY: Bir Başkadır (Ethos).

VAHAP COŞKUN: Bir Başkadır.

ORAL ÇALIŞLAR: Crown.

GÜLSÜM EKİNCİ: Suç ve Ceza, Years and Years.

ALPER GÖRMÜŞ: Korkuyu Beklerken (Oğuz Atay).

MELTEM GÜRLER: Salgın veya İki Şehrin Hikayesi.

İSMAİL İÇEN: Hayvan Çiftliği / Her Şeyi Bitirmeyi Düşünüyorum.

TUNCER KÖSEOĞLU: 1984 / Yeni Ahit (2015-Belçika) / Bir Başkadır.

ETYEN MAHÇUPYAN: Peynir ve Kurtlar (her şeyi yeniden düşünme ve istersen hafife alma şansı verdiği için).

YILDIRAY OĞUR: Magnolia (Paul Thomas Anderson-1999). 

GÜRBÜZ ÖZALTINLI: Bu soruya çalışacak zaman bulamadım. Fırında hindi hazırlığı çok oyalayıcı…

YAŞAR SÖKMENSÜER: Kızıl Ölümün Maskesi” Edgar Allan Poe (öykü). “Dava” Orson Welles (film). “After Life”, Ricky Gervais (dizi).

2020 yılında neyin kıymetini anladınız?

BERCAN AKTAŞ: Serbestiyet’in.

GÜLÇİN AVŞAR: İstediğin saatte istediğin yere seyahat edebilme hakkının olmasının.

MUSTAFA ALİ AYKOL: Rahat nefes almanın.

ADA BERKTAY: Ruh sağlığı.

HALİL BERKTAY: Kalan yıllarımın.

VAHAP COŞKUN: Gündelik alışkanlıkların; birlikte vakit geçirmenin, oturmanın, yemek yemenin, gezmenin.

ORAL ÇALIŞLAR: Özgürce yürümenin.

GÜLSÜM EKİNCİ: Sarılmanın.

ALPER GÖRMÜŞ: Bağırmadan konuşan siyasetçilerin.

MELTEM GÜRLER: Kucaklaşmanın, temasın.

İSMAİL İÇEN: Akıl sağlığımın.

TUNCER KÖSEOĞLU: Özgürlüğün.

ETYEN MAHÇUPYAN: Yeşilliğin.

YILDIRAY OĞUR: Rasyonel yönetilen demokratik bir hukukun devletinin.

GÜRBÜZ ÖZALTINLI: İnsanlarla yakın ilişkinin; sevdiklerime sarılabilmenin.

YAŞAR SÖKMENSÜER: Bir avuç denizin.

2020 yılında nereye gitmek istediniz ama gidemediniz?

BERCAN AKTAŞ: Play-Station salonuna.

GÜLÇİN AVŞAR: Sabit bir hayal olarak Svalbard.

MUSTAFA ALİ AYKOL: Stadyuma, konsere, festivale.

ADA BERKTAY: Küba.

HALİL BERKTAY: Yerleşmek ve artık hep uzaktan ders vermek üzere, bütün kitaplarımla birlikte, Ege kıyısında bir yere, belki tenha bir Yunan adasına.

GÜLSÜM EKİNCİ: İngiltere.

ALPER GÖRMÜŞ: Yeni Zelanda.

MELTEM GÜRLER: Herhangi bir uzak diyara.

İSMAİL İÇEN: Amerika.

TUNCER KÖSEOĞLU: Fas, Hırvatistan.

ETYEN MAHÇUPYAN: İstanbul.

YILDIRAY OĞUR: Rize’ye.

GÜRBÜZ ÖZALTINLI: Ege’de Yunan adalarına. Her yıl çok severek yapardım, bu yıl olmadı.

VAHAP COŞKUN: Sri Lanka.

YAŞAR SÖKMENSÜER: Bir büyük denize…

Yılın en anlamlı/etkili kurumu?

BERCAN AKTAŞ: Bilim Kurulu (anlamlı).

GÜLÇİN AVŞAR: CB İletişim Başkanlığı.

ADA BERKTAY: İKSV ve (çevrimiçi) İstanbul Film Festivali.

HALİL BERKTAY: Bilim.

VAHAP COŞKUN: Türk Tabipler Birliği.

GÜLSÜM EKİNCİ: Aktarlar.

ALPER GÖRMÜŞ: Netflix.

TUNCER KÖSEOĞLU: Ankara Büyükşehir Belediyesi.

ETYEN MAHÇUPYAN: Saray (etrafındaki herkesi hayal aleminde yaşattığı için).

YILDIRAY OĞUR: Zoom/Netflix.

GÜRBÜZ ÖZALTINLI: İnternet yayıncılığı, sosyal medya. Çok etkili değil belki henüz ama bu berbat medya düzeninde soluk alabildiğimiz en anlamlı sektör.

Yılın en anlamsız/etkisiz kurumu:

BERCAN AKTAŞ: Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı.

GÜLÇİN AVŞAR: Anayasa Mahkemesi.

MUSTAFA ALİ AYKOL: RTÜK ile İletişim Başkanlığı en anlamsız kurum olma konusunda kıyasıya yarışır.

ADA BERKTAY: Bilim Kurulu.

HALİL BERKTAY: TC Anayasası ve Adalet Bakanlığı.

VAHAP COŞKUN: TBMM.

GÜLSÜM EKİNCİ: İŞKUR.

ALPER GÖRMÜŞ: Yargı (Türkiye).

TUNCER KÖSEOĞLU: Bilim Kurulu.

ETYEN MAHÇUPYAN: Saray (gerçekte hiçbir şey beceremediği için).

YILDIRAY OĞUR: AK Parti.

GÜRBÜZ ÖZALTINLI: Bilim Kurulu.

Önceki İçerikTek dileğim futbolcu olmaktı
Sonraki İçerik“Sus! Mezar gibi susacaksın!”