Türkiye’yi sarsan fon skandalında, Takasbank Para Piyasası (TPP) üzerinden Tera bağlantılı fonlara sağlanan finansman ve İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklarının kullanıldığı iddiaları tartışılırken Takasbank’tan altı maddelik kamuoyu açıklaması geldi.
Takasbank, para piyasasında borç veren veya borç alan taraf olmadığını, işlemlerin üyeler arasında gerçekleştiğini ve kendi kaynaklarından finansman sağlamadığını duyurdu.
Ancak açıklamada İşsizlik Sigortası Fonu’nun Takasbank Para Piyasası’nda bir aracı kurum üzerinden işlem yapabildiği de kabul edildi.
Banka, fonun belirli bir yatırım fonunu özellikle seçerek finanse etmesinin teknik olarak mümkün olmadığını savundu.
İşsizlik Sigortası Fonu hangi aracı kurum üzerinden işlem yapıyor?
Takasbank açıklamasının dördüncü maddesinde şu ifadeler yer aldı:
“İşsizlik Sigortası Fonu, doğrudan TPP üyesi değildir. Fon, likidite planlaması dahilinde bir aracı kurum üzerinden TPP’de işlem yapabilme imkânına sahiptir. İşsizlik Sigortası Fonu tarafından hususi olarak seçilerek bir başka yatırım fonunun fonlanması prensip olarak da teknik olarak da mümkün değildir. Bankamız bu süreçlerin tarafı olmadığı gibi, herhangi bir kaynak tahsisi yapması da söz konusu değildir.”
Bu açıklama, İşsizlik Sigortası Fonu’nun TPP üzerinden finansman sağlayabildiğini doğrularken işlemlerin hangi aracı kurum üzerinden yapıldığını ve kaynakların hangi borçlu kurumlara ulaştığını açıklığa kavuşturmadı.
Sosyal medya hesabından açıklamaya tepki gösteren İnan Mutlu şu soruları yöneltti:
“Takasbank, ‘İşsizlik Sigortası Fonu üyemiz değil. Aracı kurumlar üzerinden işlem yapıyor’ diyor.
Soru soruyu doğuruyor.
İşsizlik Sigortası Fonu, Takasbank’taki işlemlerini hangi aracı kurum üzerinden yapıyor?
İşsiz kalanlardan esirgenen kamu kaynakları ile kimler kör alanlarda işlem yapıyor?”
“Karşı tarafı seçemiyoruz savunması mazeret olabilir mi?”
Mutlu, bir başka paylaşımında Takasbank’ın açıklamasını şu sözlerle eleştirdi:
“Takasbank’ın açıklaması fecaat.
Plan Bütçe Komisyonunda kırdıkları potları kurtarmaya çalışıyorlar.
Çok söylenecek şey var ama özellikle İşsizlik fonu ile ilgili kısım daha çok izaha muhtaç.”
Takasbank’ın İşsizlik Sigortası Fonu’nun başka bir yatırım fonunu özellikle seçerek fonlamasının mümkün olmadığını savunduğuna dikkat çeken Mutlu, şöyle devam etti:
“İşsizlik Sigortası Fonu Takasbank’ta işlem yaparken kimi fonladığını bilmiyor diye savunma mı olur?
İşsizlik Sigortası Fonu gibi stratejik ve hassas bir havuzun, aracı kurumlar perdesi arkasında gizlenen hangi borçlulara kaynak sağladığının şeffaf olmaması kabul edilemez.
‘Karşı tarafı seçemiyoruz’ savunması, kurumsal denetim açısından bir mazeret olabilir mi?
Aksine bu savunma piyasada kimin kime para aktardığının denetlenemediği kör bir alanın varlığını tesciller.”
Takasbank: 240 milyar TL’lik işlem hacmi, 450 milyar TL teminat
Takasbank açıklamasında, TPP’deki borçlanmaların teminat altında olduğunu ve fiyatı olağan dışı artmış pay senetlerinin hiçbir zaman teminata kabul edilmediğini bildirdi.
Bankanın verdiği bilgilere göre TPP’de yaklaşık 240 milyar TL tutarında işlem hacmi bulunuyor. Bu işlemlere karşılık yaklaşık 450 milyar TL teminat tutuluyor.
Takasbank, teminatların yaklaşık yüzde 84’ünün banka teminat mektuplarından oluştuğunu, kalan bölümde döviz, altın, DİBS ve yüksek likiditeli pay senetlerinin bulunduğunu açıkladı.
Banka ayrıca bugüne kadar TPP’de hiçbir temerrüt yaşanmadığını ve piyasaya kaynak sağlayan hiçbir kurumun zarara uğramadığını savundu.
Ancak bu açıklamalar, hangi kurumun hangi üyeye ne kadar finansman sağladığına ilişkin ayrıntıları içermedi.
Tera fonuna ilişkin 21 milyar TL teminat ve 9 milyar TL risk tartışması
Takasbank’ın açıklaması, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda gündeme gelen Tera bağlantılı işlemlerle ilgili tartışmaların ardından geldi.
Komisyondaki görüşmelere ilişkin haberlerde Takasbank Genel Müdürü’nün Tera için 21 milyar TL teminat ve 9 milyar TL riskten söz ettiği aktarılmıştı.
Bu rakamlar üzerinden hangi kurumların borç verdiği, işlemlerin hangi limitlerle gerçekleştirildiği ve riskin hangi tarihlerde oluştuğu soruları gündeme gelmişti.
Takasbank ise son açıklamasında kamuoyunda adı geçen üyenin TPP işlemlerinin piyasa kuralları çerçevesinde gerçekleştiğini belirtti.
Banka, ilgili üyenin işlem yetkilerinin, hakkında yetkili kurumlarca tedbir kararı alınmasının ardından derhal kısıtlandığını bildirdi.
Ancak açıklamada tedbir kararının ve işlemlerin kısıtlandığı günün tarihi belirtilmedi.
TLY fonuyla ilgili SPK onayı tartışmasına yanıt
Takasbank açıklamasının altıncı maddesinde, Tera Portföy Birinci Serbest Fon’un (TLY) TEFAS’ta işlem görmeye başlamasıyla ilgili iddialara da yanıt verdi.
Banka, fonun 7 Temmuz 2025 tarihinde TEFAS’ta işleme açıldığını, ancak kurucunun KAP’a yaptığı bildirimin SPK onayı alınmadan gerçekleştirildiğinin anlaşılması üzerine, SPK talimatıyla 1 Ağustos 2025’te alım işlemlerine kapatıldığını bildirdi.
Açıklamaya göre, kurucunun SPK onayı almasının ardından fon, 12 Ağustos 2025’te yeniden alıma açıldı.
Takasbank, fonun 11 ay boyunca SPK onayı olmadan TEFAS’ta işlem gördüğü iddiasını reddetti.
SPK’nın 17 Haziran 2026 tarihinde fonun kurucusuna uyguladığı idari para cezasının ise 2025 yılında fon izahnamesinde Kurul onayı alınmadan yapılan değişiklikle ilgili olduğunu belirtti.
Banka, TEFAS’taki sorumluluğunun KAP’ta yayımlanan izahnamelerin kontrolüyle sınırlı olduğunu savundu.
Yanıt bekleyen sorular
Takasbank’ın altı maddelik açıklaması, TPP’nin çalışma biçimi, teminat yapısı ve TLY fonunun TEFAS’a kabul süreci hakkında ayrıntılar içeriyor.
Ancak fon skandalının kamu kaynakları açısından en kritik boyutlarından biri olan İşsizlik Sigortası Fonu’nun TPP işlemlerine ilişkin şu sorular yanıt bekliyor:
- İşsizlik Sigortası Fonu, TPP işlemlerini hangi aracı kurum veya kurumlar üzerinden gerçekleştirdi?
- Bu işlemlerde hangi üyelere, hangi tarihlerde ve ne kadar kaynak sağlandı?
- İşsizlik Sigortası Fonu kaynakları Tera bağlantılı kurumların borçlanmalarında kullanıldı mı?
- Tera bağlantılı işlemlere yönelik tedbirler tam olarak hangi tarihte uygulandı?
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
