Taliban’ı “kâfir” olarak gören IŞİD-K kim?

Kabil'deki saldırıyı üstlenen ve Taliban'ı da "kafir" olarak gören örgüt IŞİD-K ya da IŞİD-Horasan kimdir?

Kabil havalaanındaki kanlı saldırının sorumluluğunu üstlenen IŞİD-K ya da IŞİD-Horasan, uzun zamandır istihbarat servislerinin merceğinde. ABD Başkanı Joe Biden da hafta başında 31 Ağustos’ta Amerikan askerlerini Afganistan’dan çekmekte kararlı olduğunu açıklarken IŞİD-K’nın Amerikalıları, müttefik güçleri ya da masum sivilleri hedef alan saldırılar düzenleyebileceğini söylemiş ve IŞİD’in Afganistan’daki uzantısının Taliban’ı düşman olarak ilan ettiğine dikkat çekmişti. 

Uzun zamandır kanlı çatışmalar içinde olan Taliban ve IŞİD-K’nın farklı İslam yorumları, bu iki grubu ideolojik olarak birbirinden ayırıyor. IŞİD Selefi inancına sahipken Taliban, muhafazakâr Deobandi medreselerinin İslamiyet yorumunu benimsiyor. Taliban’ın anlamı da Peştu dilinde “talebe”, yani “öğrenci” demek. IŞİD-K’nın ideolojik hedefi, güney Asya’dan orta Asya’ya kadar uzanan bölgede bir hilafet kurmak. Buna karşılık Taliban Afganistan’ı bir emirlik yapmak istiyor. Taliban, Afganistan’ı da şu anda “Afganistan İslam Emirliği” olarak tanımlıyor.

IŞİD-K’ya göre Taliban “kâfir”

IŞİD-K, Taliban’ın şeriat yorumlamasını yeterince katı bulmuyor ve bu nedenle de Taliban’ı “kâfir” olarak nitelendiriyor. Özellikle de Taliban’ın ABD ile anlaşma yapmasından bu yana. IŞİD-K, Taliban’ın ABD ile anlaşarak cihadın hedeflerine ihanet ettiğini söylüyor. Taliban iki hafta önce Kâbil’de kontrolü ele geçirdikten sonra ülkedeki farklı İslamcı gruplar Taliban’ı tebrik etmiş, bunu yapmayan IŞİD-K ise savaşın devam ettiğini duyurmuştu.

Birleşmiş Milletler’in (BM) 15 Temmuz tarihli bir raporuna göre IŞİD’in Afganistan’daki uzantısının 500 ila bin 500 savaşçısı var. IŞİD-K’nın saldırı düzenlediği Kâbil’de ve çevresinde mevzilerini güçlendirdiği belirtiliyor. Taliban içinde ABD ile yapılan anlaşmayı reddedenleri de yanına çekmek isteyen örgüt, Suriye, Irak ve diğer çatışma bölgelerindeki IŞİD savaşçılarının da “desteğini” umuyor. BM’nin raporunda, Haziran başına kadar Afganistan’da 8 bin ila 10 bin yabancı savaşçı bulunduğu tahmin ediliyordu.

IŞİD-K’nın diğer saldırıları

IŞİD-K bu yıl başka kanlı terör saldırıları da düzenledi. Afganistan’daki BM’nin Yardım Misyonu (UNAMA) sadece bu yılın ilk dört ayında IŞİD kaynaklı 77 saldırıyı kayıtlara geçirdi. Bu geçen yılın aynı dönemine kıyasla üç kat fazla. Bu yıl düzenlenen saldırılardan biri, Mayıs ayı başında Kâbil’de çoğu okula giden Şii kız çocukları olmak üzere 85 kişinin hayatını kaybettiği saldırıydı. Bomba yüklü araçla düzenlenen saldırıda 300 kadar kişi de yaralandı.

IŞİD savaşçıları bundan bir ay sonra da İngiltere merkezli mayın temizleme organisazyonu HALO Trust çalışanlarını hedef aldı. Saldırıda 10 kişi hayatını kaybetti. BBC’ye konuşan HALO Trust’un CEO’su, Taliban’ın mayın toplayıcılarına yardım ettiğini ve saldırganları da uzaklaştırdığını söylemişti.

Kökeni Pakistan’a dayanıyor

IŞİD-K’nın silahlarını Taliban’a çevirdiği dönem 2017 yılı. IŞİD savaşçıları, bu dönemde El Kaide’nin öldürülen lideri Usame Bin Ladin’in bir tünel sistemi ile saklandığı dağlık Tora Bora bölgesinden Taliban’ı sürmüştü.

IŞİD-K ya da IŞİD-Horasan’ın kökeni ise Tehrik-i-Taliban Pakistan’a (TTB) dayanıyor. Pakistan’daki baskılardan kaçan grup üyeleri, Ekim 2014’te IŞİD’in öldürülen lideri Ebubekir Bağdadi’ye bağlılık yemini ederek bölgede IŞİD’in uzantısı haline geldi. IŞİD’in güçlü olduğu dönemde maddi ve manevi olarak desteklenen grup, kısa zamanda Orta Asya’ya yayıldı. IŞİD-K’ya verilen bu desteğin şimdi büyük ölçüde kuruduğu tahmin ediliyor. Ancak BM uzmanları, Suriye ve Irak’ta yeraltına inen IŞİD yönetiminin IŞİD-K ile halen temasta olduğunu düşünüyor.

Deutsche Welle Türkçe

Önceki İçerikANALİZ | Milli Görüş’te 80+’ların ‘lider benim’ hatırlatmaları
Sonraki İçerikİslamcılık ve Taliban…