İspanya’nın Kuzey Afrika’daki özerk kenti Ceuta, son yılların en büyük düzensiz göç dalgasıyla karşı karşıya kaldı. İspanyol hükümetine göre Perşembe sabahından bu yana yaklaşık 50 bin kişi kara ve deniz yoluyla Ceuta’ya geçti. Ceuta Bölgesel Yönetimi Başkanı Juan Jesús Vivas ise gerçek sayının 60 bine yaklaşmış olabileceğini söyledi.
İspanya İçişleri Bakanlığı, cuma akşamı itibarıyla 48 bin 300 kişinin Fas’a geri döndüğünü veya geri gönderildiğini açıkladı.
En az 57 kişi hayatını kaybetti
İspanyol yetkililer, Ceuta tarafında şimdiye kadar 57 kişinin cansız bedenine ulaşıldığını açıkladı. Ölenlerin bir kısmının denizde boğulduğu, bir kısmının ise sınırdaki dalgakıran ve tel örgülerde yaşanan izdiham sırasında ezildiği belirtildi. Fas tarafında da ek can kayıplarının bulunabileceği ifade edildi.
Reuters muhabirleri, Fas güvenlik güçlerinin sınırdaki kalabalığı cop, göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla dağıtmaya çalıştığını, olaylarda bir otobüs ve yedi aracın yakıldığını aktardı.
Ceuta’da konuşlanan İspanyol ordusu sınır hattında güvenlik önlemlerini artırırken, yüzlerce göçmen yiyecek ve barınma imkânı bulamadıkları için Fas’a geri dönmeye başladı.
Reuters’a konuşan Tanca’dan bir göçmen, “Neden geldiğimi bile bilmiyorum. Dün öğleden beri hiçbir şey yemedim. Geri dönüyorum.” dedi. Larache’den gelen 20 yaşındaki Ayman ise beş saat yüzerek Ceuta’ya ulaştığını ancak İspanyol askerlerinin kendilerini sert şekilde dışarı çıkardığını söyledi.
Sánchez: “Egemenliğimize yönelik ihlal”
İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Ceuta’yı ziyaret ederek yaşananları “İspanya’nın toprak egemenliğinin ihlali” olarak nitelendirdi.
Sánchez, yasa dışı giriş yapanların Fas ile tam iş birliği içinde hızla geri gönderileceğini açıkladı.
Kriz Avrupa’da da yankı buldu. İtalya, İspanya ile Schengen uygulamasını geçici olarak askıya aldığını duyururken, Madrid bu kararın Avrupa Birliği hukukuna aykırı olduğunu savundu. Fransa ise İspanya sınırındaki polis sayısını beş katına çıkaracağını açıkladı.
Trump: “Bu bir işgal”
ABD Başkanı Donald Trump da Ceuta’daki gelişmeleri kabine toplantısında gündeme getirdi.
Trump, “İspanya’da olanları izlediğimde bunun seçimlerde büyük bir tartışma konusu olacağını düşündüm. İspanya ne yapacağını bilmiyor. Ülke işgal ediliyor. Bunun nedeni zayıf yasalar, kötü yönetim ve aşırı liberal göç politikaları.” ifadelerini kullandı.
ABD Dışişleri Bakanlığı da yayımladığı açıklamada yaşananlardan doğrudan İspanya hükümetinin göç politikalarını sorumlu tuttu ve Avrupa’daki müttefiklere destek vermeye hazır olduklarını bildirdi.
New York Times: “Fas polisi göçmenleri yönlendirdi”
Krizin perde arkasına ilişkin en dikkat çekici iddia ise New York Times’ın Ceuta’dan yaptığı haberden geldi.
Gazetenin görüştüğü bazı Faslı göçmenler, sınır yaklaşırken Fas polisinin kendilerine “Bu tarafa gidin” ve “İspanya’ya gidin” diyerek Ceuta yönüne sevk ettiğini öne sürdü.
26 yaşındaki Youssef Alaoui, polislerin gruplarını sınırın doğru noktasına yönlendirdiğini, daha sonra denizden geçerken suda çok sayıda ceset gördüğünü anlattı.
37 yaşındaki Mohammed Ahmidho ise sosyal medyadan Ceuta’ya geçişleri öğrendiğini, sınıra geldiğinde Fas polisinin kendilerine “İspanya’ya gidin” dediğini söyledi. Ahmidho, Ceuta’da yiyecek, su ve barınacak yer bulamayınca Fas’a geri döndüğünü belirtti.
Fas yönetimi ise bu iddialara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Kriz jeopolitik tartışmaları da büyüttü
Ceuta’daki gelişmeler, İspanya’nın son dönemde Filistin’e verdiği destek nedeniyle uluslararası siyasi tartışmaları da yeniden alevlendirdi.
İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon, İspanya’yı, İsrail’e ders verme fırsatını hiç kaçırmadan Ceuta’da olağanüstü hâl ilan etmekle eleştirdi ve Afrika’daki sömürge kalıntısı topraklarını açıklamasını istedi.
İspanya Ulaştırma Bakanı Óscar Puente ise bu paylaşıma “Evet, her şey epey netleşmeye başladı” yanıtını verdi.
İspanya’da Vox lideri Santiago Abascal, Başbakan Sanchez’i göç politikalarıyla ülkeyi “istilaya teşvik etmekle” suçladı ve Sanchez’in İspanya’nın bir düşmanı gibi davrandığını söyledi, gelecekteki suç olaylarının sorumluluğunu ona yükledi.
İtalya, Dışişleri Bakanı Tajani üzerinden İspanya’nın Schengen’den çıkarılmasını istedi; bu çağrı, göçü siyasi silah olarak kullanmakla eleştirildi
Sosyal medyada İsrail’in Ynet sitesinde Nisan ayında yayımlanan bir görüş yazısı yeniden gündem oldu.
Faslı gazeteci Amine Ayoub’un kaleme aldığı yazıda, İsrail’in İbrahim Anlaşmaları’nın karşılığı olarak Fas’ın Ceuta ve Melilla üzerindeki taleplerine destek vermesi, buna karşılık Filistin konusunda Madrid yönetimine baskı uygulanması gerektiği savunuluyordu. Yazıda ayrıca Trump’ın İspanya’yı sert şekilde eleştirdiği ve NATO’nun Ceuta ile Melilla’yı savunma yükümlülüğünün belirsiz olduğu öne sürülüyordu.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
