İsrail ile Hizbullah arasında son günlerde yeniden tırmanan çatışmalar, İran’ın doğrudan müdahale tehdidi ve ABD’nin diplomatik baskısıyla yeni bir ateşkes aşamasına girdi.
ABD Başkanı Donald Trump, Pazartesi akşamı yaptığı açıklamada İsrail ve Hizbullah’ın karşılıklı saldırıları durdurmayı kabul ettiğini duyurdu.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile “çok verimli” bir telefon görüşmesi yaptığını, ayrıca üst düzey temsilciler aracılığıyla Hizbullah’la da temas kurulduğunu belirterek, “İsrail onlara saldırmayacak, onlar da İsrail’e saldırmayacak” dedi.
Axios “verimli görüşme”nin detaylarını yazdı.
Siteye göreTrump, Lübnan’ın bombalanması nedeniyle Netanyahu’ya sert çıktı:
“Ne yaptığının farkında mısın lan?Sen kafayı yemişsin. Ben olmasam şu anda hapiste olurdun. Seni ben kurtarıyorum. Artık senden herkes nefret ediyor. Bu yüzden artık İsrail’den de herkes nefret ediyor.”
İran’dan sert uyarı
Kriz gün içinde Beyrut’a yönelik yeni bir İsrail saldırısı ihtimali nedeniyle büyümüştü.
Netanyahu, Hizbullah’ın roket ve İHA saldırılarına karşılık olarak Beyrut’un güney banliyölerinde bulunan Hizbullah hedeflerinin vurulması talimatını verdiğini açıklamıştı. İsrail ordusu, Dahiye bölgesindeki sivillere tahliye çağrısı yaptı ve binlerce kişi bölgeden ayrıldı.
Ancak İran devreye girerek saldırının sonuçları konusunda sert uyarılarda bulundu.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile İran arasında yürürlükte olan ateşkesin Lübnan’ı da kapsadığını belirterek, “Bir cephede ateşkesin ihlali, bütün cephelerde ihlal anlamına gelir” dedi.
İran’a yakın Tasnim Haber Ajansı da Tahran’ın, İsrail’in Beyrut’a saldırması halinde ABD ile yürütülen dolaylı müzakereleri askıya alabileceğini yazdı.
Daha sonra İran ordusundan gelen açıklamada ise Beyrut’un vurulması halinde İsrail’in doğrudan hedef alınacağı tehdidinde bulunuldu. Kuzey İsrail’de yaşayanlara tahliye çağrısı yapıldı.
Beyrut saldırısı son anda durdu
İsrail ordusunun tahliye çağrısına rağmen gece boyunca Beyrut’un güneyinde beklenen büyük saldırı gerçekleşmedi.
Trump daha sonra yaptığı açıklamada, “Beyrut’a gidecek birlikler geri çevrildi” diyerek İsrail’in operasyonu durdurduğunu duyurdu.
Lübnan’ın Washington Büyükelçiliği de Hizbullah’ın ABD tarafından sunulan karşılıklı saldırıların durdurulması teklifini kabul ettiğini açıkladı.
Açıklamaya göre anlaşma kapsamında İsrail, Beyrut’un güney banliyölerine yönelik saldırıları durduracak; Hizbullah da İsrail’e yönelik saldırılarını sonlandıracak. Ateşkesin ilerleyen aşamada tüm Lübnan topraklarını kapsayacak şekilde genişletilmesi hedefleniyor.
Hizbullah ile ABD arasında arabuluculuk yapan Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri de örgütün anlaşmayı kabul etmeye hazır olduğunu söyledi.
Netanyahu: Güney Lübnan’daki operasyonlar sürecek
Trump’ın açıklamalarına rağmen Netanyahu, İsrail’in tamamen geri adım attığı yönünde bir mesaj vermedi.
Netanyahu, “Hizbullah şehirlerimize ve sivillerimize saldırmayı bırakmazsa Beyrut’taki terör hedeflerine saldıracağız” dedi.
İsrail Başbakanı ayrıca ordunun güney Lübnan’daki faaliyetlerinin planlandığı şekilde devam edeceğini söyledi.
Nitekim ateşkes açıklamalarının ardından da düşük yoğunluklu çatışmalar sürdü. Hizbullah, kuzey İsrail’deki İsrail askerleri ve tanklarına yönelik üç saldırı düzenlediğini açıkladı. İsrail ordusu ise Lübnan’dan atılan iki roketin önlendiğini duyurdu.
Trump’ın İran hesabı
Son gelişmeler, Trump yönetiminin İran ile yürüttüğü müzakereleri koruma çabasının sonucu olarak görülüyor.
ABD yönetimi son haftalarda Lübnan cephesindeki gerilimin İran’la yürütülen ateşkes ve müzakere sürecini tehlikeye atmasından endişe ediyordu.
İran, Hizbullah üzerindeki etkisini kullanarak Lübnan dosyasını doğrudan ABD-İran görüşmelerine bağladı ve Beyrut’a yönelik yeni bir İsrail saldırısının müzakere masasını dağıtacağı mesajını verdi.
Trump ise son açıklamalarında Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin “hızlı bir şekilde ilerlediğini” savunarak kalıcı bir anlaşmanın hâlâ mümkün olduğunu söyledi.
Petrol fiyatları yeniden yükseldi
Lübnan ve İran kaynaklı gerilim enerji piyasalarını da etkiledi.
Hafta sonu İran ve ABD arasında yaşanan karşılıklı saldırılar ile Hürmüz Boğazı çevresindeki gerginlik nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı Pazartesi günü yaklaşık 5 dolar yükselerek 97 doların üzerine çıktı.
Şubat sonunda başlayan savaşın ardından Hürmüz Boğazı’ndaki ticaret büyük ölçüde aksarken, dünya petrolünün ve sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu stratejik su yolundaki riskler küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açmaya devam ediyor.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
