Ağaçlar, boya fırçaları, pastel boyalar ve mikroskop resimleriyle süslü pastel renkli duvar resimlerinin üzerinde siyah duman yükseliyor. Patlamanın şiddetiyle okulun camları tamamen patlamış, perdeler çerçevelerinden koparak paramparça halde sarkıyor.
Yanmış bir duvarın önünde oyun alanının kalıntıları dağılmış durumda: kırmızı plastik bir kaydırak, çocuk boyutunda sandalyelerden oluşan bir yığın. Devrilmiş bir kitaplığın üzerinde bir çift pembe plastik sandalet düzgünce bırakılmış; şimdi patlamanın tozuyla kaplanmış.
Füze, okulun sabah dersleri sırasında vurdu. İran’da okul haftası cumartesiden perşembeye kadar sürdüğü için ABD ve İsrail bombaları cumartesi günü saat yaklaşık 10.00’da düşmeye başladığında dersler devam ediyordu.
Saat 10.00 ile 10.45 arasında bir noktada, bir füze güney İran’daki Minab kentinde bulunan Şajare Tayyebeh kız ilkokulunu doğrudan vurdu. Beton bina yıkıldı ve 7 ile 12 yaş arasındaki onlarca kız çocuğu hayatını kaybetti.
⸻
İran Dış Basın Ofisi tarafından yayımlanan görüntüler okulun içindeki yıkımı gösteriyor.
Guardian’ın yayımlamadığı, ancak doğruladığı fotoğraflar ve videolar, çocukların bedenlerinin enkazın altında kısmen gömülü halde olduğunu gösteriyor.
Bir videoda çok küçük bir çocuğun kopmuş kolu enkazdan çıkarılıyor. Kan ve beton tozuyla kaplı renkli okul çantaları yıkıntıların arasında duruyor.
Bir kız çocuğu yeşil bir elbise giymiş; cebinde ve yakasında kareli yamalar var. Bedeni kısmen siyah bir ceset torbasının altında kalmış. Arka planda çığlıklar duyuluyor.
Enkazın ortasında duran perişan bir adam kurtarma ekipleri elleriyle molozları kaldırırken kitaplar ve çalışma kâğıtlarını havaya kaldırıyor.
“Bunlar bu enkazın altında kalan çocukların okul kitapları,” diye bağırıyor.
“Bu kitapların üzerinde çocukların kanını görebilirsiniz. Bunlar asker değil, siviller. Bu bir okuldu ve okumaya gelmişlerdi.”
⸻
İran devlet medyasına göre saldırıda 168 kişiye kadar insan öldü ve 95 kişi yaralandı. Guardian bu rakamları bağımsız olarak doğrulayamadı.
İran’da bağımsız habercilik ciddi biçimde kısıtlandığı ve ülkenin büyük bölümünde internet kesintileri sürdüğü için Guardian, doğrulanmış video görüntüleri, coğrafi konumlandırılmış fotoğraflar, uydu görüntüleri ve tanıklarla yapılan görüşmeleri kullanarak Minab’daki kız okulunun bombalanmasını yeniden kurguladı.
Bu saldırı ABD-İsrail öncülüğündeki bombardımanın şimdiye kadarki en büyük sivil kayıplı olayı olarak görülüyor ve UNESCO tarafından uluslararası hukukun “ağır ihlali” olarak tanımlandı.
Guardian, olay yerinden doğrulanmış videoları uydu görüntüleriyle karşılaştırarak okulun konumunu doğruladı.
Şajare Tayyebeh okulu, İran Devrim Muhafızları (IRGC) kışlası ve destek binalarının bulunduğu bir yapı grubunun hemen yanında yer alıyordu.
Okulun yanındaki kompleks içinde:
• IRGC logosu bulunan bir tıbbi klinik ve eczane
• “İslam Devrim Muhafızları Donanması Tıbbi Komutanlığı” yazılı tabela
• “Seyyid eş-Şüheda Devrim Muhafızları Kültür Kompleksi” olarak işaretlenmiş bir spor salonu veya konser alanı
bulunuyor.
Okulun konumu ayrıca:
• OSINT araştırmacıları
• İranlı öğrenci ağları
• bağımsız Farsça doğrulama platformu Factnameh
tarafından da doğrulandı.
Ancak okulun askerî amaçla kullanılan bir bina olduğuna dair hiçbir işaret bulunmuyor.
Sınıf binası ve oyun alanı IRGC kompleksinden duvarla ayrılmış durumda ve duvarlardaki renkli çocuk resimleri uydu görüntülerinde dahi görülebiliyor.
Kanada’da yaşayan İranlı öğretmen sendikaları koordinasyon konseyi temsilcisi Shiva Amelirad, Guardian’a okulun sadece asker ailelerinin çocuklarına ait olmadığını söyledi.
Okulda çevrede yaşayan birçok ailenin çocuğu da okuyordu. Özellikle özel okul ücretlerini karşılayamayan aileler burayı tercih ediyordu.
“Ücreti diğer özel okullardan daha düşüktü ve devlet okullarındaki aşırı kalabalık nedeniyle sıradan aileler çocuklarını buraya yazdırmak zorunda kalmıştı,” dedi.
Saldırıdan hemen sonra yayımlanan videolarda okulun yakınındaki en az bir binadan yoğun duman yükseldiği de görülüyor.
Okulun konumu, çevredeki duman ve bombardımanın zamanlaması, okulun ABD ve İsrail’in IRGC kompleksine yönelik ilk saldırı dalgası sırasında vurulmuş olabileceğini düşündürüyor.
ABD ordusu bombardımanla ilgili “olayı incelediğini” açıkladı.
ABD Merkez Komutanlığı sözcüsü Kaptan Tim Hawkins şunları söyledi:
“Devam eden askerî operasyonlar sonucu sivillerin zarar gördüğüne dair raporların farkındayız. Bu raporları ciddiye alıyoruz ve inceliyoruz.”
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise:
“Eğer bu bizim saldırımızsa Savunma Bakanlığı bunu araştıracaktır. ABD bir okulu bilerek hedef almaz,” dedi.
İranlı yetkililer, ABD-İsrail saldırısı saat 09.40’ta başladıktan kısa süre sonra okulların kapatılması talimatı verdi.
Ancak Minab’a bu uyarının füzenin düşmesinden önce mi yoksa hemen sonra mı ulaştığı bilinmiyor.
Amelirad’a göre:
“Okulların kapatıldığı duyurusu ile patlama arasındaki süre çok kısaydı. Aileler çocuklarını almaya yetişemedi.”
Ölenlerin kaçının öğretmen veya okul çalışanı olduğu henüz net değil.
İran Öğrenci Haber Ajansı ISNA, okul müdürünün de ölenler arasında olduğunu bildirdi.
İnsan hakları kuruluşu Hengaw’a göre okulun sabah derslerinde genellikle yaklaşık 170 öğrenci bulunuyordu.
AP’ye konuşan yerel bir yetkili, ölenler arasında:
• öğrenciler
• veliler
• okul çalışanları
olduğunu söyledi.
Amelirad, ölü sayısının yerel morg kapasitesini aştığını belirterek şunları söyledi:
“ Hastanenin morgu yetersiz kaldığı için kurbanların bedenleri soğutmalı araçlarda saklanmak zorunda kaldı.”
Saldırıdan kısa süre sonra internette yanlış bilgiler de yayılmaya başladı.
Bazı sosyal medya hesapları görüntülerin Pakistan’da çekilmiş eski videolar olduğunu iddia etti; ancak bu iddialar yalanlandı.
X’te bazı hesaplar ise okulun IRGC’ye ait yanlış ateşlenen bir füze tarafından vurulduğunu öne sürdü. Ancak bu iddialara kanıt olarak gösterilen fotoğrafların Minab’dan yaklaşık 1600 kilometre uzaktaki Zencan’da çekildiği ortaya çıktı.
ABD öncülüğündeki İran savaşı şimdiden yüksek sivil kayıplara yol açtı.
İran Kızılayı pazartesi günü yaptığı açıklamada ülke genelinde en az 555 kişinin öldüğünü söyledi.
ABD merkezli Human Rights Activist News Agency ise 742 sivilin öldüğünün bildirildiğini, bunlardan 85’inin kimliğinin doğrulanabildiğini açıkladı.
Bu sayıya göre ölenler arasında 176 çocuk bulunuyor.
UNESCO yaptığı açıklamada tüm taraflara okulları, öğrencileri ve öğretmenleri koruma çağrısı yaptı.
“Eğitime adanmış bir mekânda öğrencilerin öldürülmesi, uluslararası insancıl hukuka göre okullara tanınan korumanın ağır bir ihlalidir.”
Umman Denizi kıyısına yakın küçük bir kasaba olan Minab için, başlıca geçim kaynakları hurma ve narenciye yetiştiriciliği olan bir yerde 168’e kadar genç kızın ölmesi büyük bir yıkım anlamına geliyor.
Amelirad şöyle dedi:
“Kurbanlar arasında pek çok farklı aileden çocuklar var.
Bazı aileler birden fazla çocuğunu kaybetti.”
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
