İsrail’in 18 Ağustos’ta Suriye’nin kuzeyindeki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne düzenlediği saldırının ardından ortaya çıkan Türkiye-İsrail-Suriye geriliminde tansiyonu düşürmek için dikkat çekici temaslar yaşanıyor.
Axios’un konu hakkında bilgi sahibi iki kaynağa dayandırdığı haberine göre Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile İsrail dış istihbarat servisi Mossad’ın Başkanı Roman Gofman, 23 Ağustos Pazar günü bir araya geldi. Görüşmenin temel gündemi, Ebu Zuhur saldırısının ardından İsrail ile Suriye arasında yükselen gerilimin azaltılmasıydı. Görüşmenin nerede gerçekleştirildiği açıklanmadı.
24NEWS’e konuşan konuya yakın bir kaynak da üst düzey görüşmeyi “verimli” olarak nitelendirdi.
Saldırıdan önce de konuşmuşlardı
Şeybani ile Gofman arasındaki temas yeni değil.
Reuters’ın üç kaynağa dayandırdığı haberine göre ikili, Ebu Zuhur saldırısından dört gün önce, 14 Ağustos’ta telefonla görüşmüştü. Görüşmenin ana gündemini Türkiye’nin Suriye’deki askeri faaliyetleri oluşturmuştu. İsrail tarafı özellikle Türkiye’nin Suriye ordusuna silah ve insansız hava aracı sağlaması ile Türk askeri varlığının genişleme ihtimali konusunda Şam’dan bilgi istemişti.
Al Majalla ise Şeybani ile Gofman arasında saldırıdan önce tek bir telefon görüşmesi değil, birden fazla temas gerçekleştiğini yazdı. Habere göre Şam yönetimi İsrail tarafına Ebu Zuhur’daki pistin neden yenilendiğini anlatmış ve üssün İsrail’e yönelik düşmanca bir amaç taşımadığı mesajını iletmişti.
Buna rağmen İsrail, 18 Ağustos’ta Türkiye sınırına yaklaşık 70 kilometre mesafedeki Ebu Zuhur Hava Üssü’nü vurdu. Axios’a göre saldırıda pistler ve hangarlar en az sekiz bombayla hedef alındı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu daha sonra saldırının gerekçesini Türkiye’nin Suriye’deki askeri varlığıyla ilişkilendirdi ve Şam’ın Türk askerlerinin üsse konuşlandırılmasına izin vermeye hazırlandığını öne sürdü.
İsrail ile Türkiye arasında gizli görüşmeler
Gerilimin ardından yalnızca İsrail-Suriye hattında değil, doğrudan Ankara-Tel Aviv arasında da temasların başladığı bildirildi.
İsrail devlet televizyonu Kan’a konuşan İsrailli bir güvenlik yetkilisine göre Türkiye ile İsrail, iki ülke arasında askeri bir sürtüşmenin önüne geçmek amacıyla gizli görüşmeler yürütüyor.
İsrailli yetkili, Tel Aviv’in Türkiye’yi düşman olarak görmek istemediğini vurguladı. Görüşmelerin kimler arasında ve nerede yapıldığına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar da son açıklamasında İsrail’in Türkiye ile gerilimi tırmandırmak istemediğini söyledi. Sa’ar, İsrail’in itirazının Türkiye’nin Suriye’deki varlığının tamamına değil, Türk askeri üslerinin kurulmasına ve Türk birliklerinin Suriye’nin güneyine doğru ilerlemesine yönelik olduğunu belirtti.
Azerbaycan da devrede
Diplomasi trafiğinin bir başka ayağında ise Azerbaycan bulunuyor.
İsrail ile Türkiye arasında daha önce Suriye konusunda askeri koordinasyon mekanizmasının kurulmasına yardımcı olan Bakü’nün, son krizin ardından yeniden iki taraf arasında güvenilir bir arabulucu olarak devreye girdiği bildiriliyor.
Böylece Ebu Zuhur saldırısının ardından ortaya çıkan tablo, birkaç gün içinde askeri restleşmeden yoğun bir diplomasi trafiğine dönüştü: Şam ile Mossad arasındaki doğrudan temaslar sürerken, Ankara ile Tel Aviv arasında gizli görüşmeler yürütülüyor; Azerbaycan ise iki ülke arasındaki gerilimin doğrudan çatışmaya dönüşmesini önlemek için arabuluculuk yapıyor.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
