Çorum’un Ortaköy ilçesindeki Şapinuva Antik Kenti’nde arkeolojik kazılarda açığa çıkarılan yaklaşık 3 bin 400 yıllık anıtsal yapının ne amaçla inşa edildiği araştırılıyor. Dini, askeri ve ekonomik açıdan döneminin önemli yerleşim yerlerinden biri olan Şapinuva’da bugüne kadar ortaya çıkarılan yaklaşık 4 bin tablet, 3 bin 500 yıl önceki devletin idari yapısı, halkın günlük yaşamı ve kültürel alışkanlıkları hakkında bilgi veriyor.
Hititlerin Hattuşa’dan sonraki önemli kentlerinden Şapinuva’da 1990’da başlayan arkeolojik kazılar, Hitit Üniversitesi bünyesinde, Çorum Belediyesi’nin de ayni destek sağladığı bir programla sürdürülüyor.
Yapı üç yılda ortaya çıkarıldı
Hitit Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve kazı başkanı Önder İpek, yapının 2024’te jeofizik çalışmalarıyla yer altında tespit edildiğini, 5×5 metrelik bir açmayla başlanan kazının ilk yıl yapının yaklaşık yüzde 20’sini ortaya çıkardığını belirtti. 2025 ve bu yıl süren çalışmalarla bina büyük ölçüde açığa çıkarıldı.
İpek, arkeolojik çalışmalar ve karbon testleri sonucunda binanın milattan önce 1380’li yıllarda inşa edildiğinin tespit edildiğini söyledi. Şapinuva’nın önemini vurgulayan İpek, kazıların 36 yıldır kesintisiz sürdüğünü, bu çalışmalar sayesinde Hitit Kralı II. Tuthaliya’nın eşiyle birlikte bu kente geldiğinin ve kentin bir dönem Hititlere başkentlik yaptığının bilindiğini belirtti.
Yapının işlevini çözmek için geniş ekip çalışıyor
Yapının gizemini çözmek için arkeologların yanı sıra Hititçe üzerine çalışan filologlar, restorasyon ve konservasyon uzmanları, jeologlar, arkeobotanik ve zooarkeoloji uzmanları görev yapıyor. İpek, şu ana kadar yapının bir kamu binası, tapınak ya da idari bina olup olmadığının henüz kesinleşmediğini, bu yılki iç mekan çalışmalarıyla bu sorunun cevaplanacağını söyledi.
Kurban izlerine rastlandı
Kazıda dikkat çeken bulgulardan biri, yapıdaki “L” şeklindeki simetrik odalarda ortaya çıktı. İpek, 2025’te bu odalardan birinde taş döşeme üzerinde başı olmayan bir kuzu veya keçi yavrusuna ait olduğu düşünülen bir hayvan iskeleti bulunduğunu, bu yıl ise diğer “L” biçimli odada yine taş döşeme üzerine konulmuş bir sığır kafatası tespit edildiğini aktardı.
İpek, yazılı kaynaklardan bu tür yapılarda tadilat yapıldığında kurban kesildiğinin bilindiğini belirterek, bulunan hayvan gövdesi ve kafatasının binanın farklı evrelerinde gerçekleştirilen kurban törenlerine ait olabileceğini düşündüklerini söyledi. Ekip, binada birkaç farklı yapım evresi tespit etti.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
