Chicago Üniversitesi’nde Sosyal Bilimler Ortak Bölümü’ne (SSCD) bağlı çekirdek dersler, bu güz döneminden itibaren “analog” bir yaklaşıma geçiyor. Maroon gazetesinin ulaştığı bir iç yazışmaya göre, sınıf içinde teknoloji kullanımı genel olarak yasaklanacak ve hem öğrencilerin hem de öğretim üyelerinin yapay zeka destekli yazma ve notlandırma yapması engellenecek.
Karar nereden geliyor?
SSCD Master’ı Jenny Trinitapoli tarafından, ders sıra koordinatörleri ve öğretim görevlileriyle istişare edilerek hazırlanan yazışmada, sosyal bilimler derslerinin yapay zekasız bir pedagojik ortam olarak en iyi şekilde anlaşıldığı yönünde güçlü bir fikir birliği olduğu belirtiliyor. Yazışmaya göre geçmiş yıllarda teknoloji politikaları ders bazında değişiklik gösteriyordu ve pek çok öğretim üyesi sınıfta dizüstü bilgisayar ve dijital metin kullanımına izin veriyordu; ancak 2027 akademik yılında dersler topluca “analog” olarak tasarlanacak.
Yeni kurallar neler getiriyor?
• Öğrenciler artık metinleri büyük ölçüde kağıt üzerinden okuyacak ve cihazsız, rehberli tartışmalarla derslere katılacak.
• Yapay zeka destekli notlandırmanın, öğretim üyeleri geçerliliğini insan notlandırmasıyla dikkatle karşılaştırmadıkça sosyal bilimler derslerinde yeri olmayacağı vurgulanıyor.
• Tüm ders müfredatları insan akademisyenler tarafından hazırlanacak.
Politika, yapay zekanın tamamen yasaklanmasını önerse de, öğretim üyelerinin bölüm yönetimiyle istişare ederek derslerine yapay zekayı “dikkatli bir deneme” şeklinde dahil etmesine de izin veriyor. Ayrıca öğretim görevlileri; bir veri setindeki tabloları birlikte incelemek, kod hatası ayıklamak, bir metin sayfasını gözden geçirmek veya kütüphane web sitesinden alıntı yapma rehberliği almak gibi belirli amaçlar için cihazsız kural istisnaları tanımlayabilecek.
Diğer bölümlerde durum ne?
Medeniyet çalışmaları (civilization studies) ders sırası öğretim görevlilerinin de benzer kurallar hakkında görüşü soruldu, ancak şu an için açık bir yapay zeka veya teknoloji kısıtlaması uygulanmıyor. Üniversite sözcüsü, diğer çekirdek programların standart yapay zeka politikaları oluşturup oluşturmayacağı ve üniversitenin yapay zeka kullanımını disiplin meselesi olarak nasıl değerlendirdiği sorularına henüz yanıt vermedi.
Yazışmada, Üniversitenin Yapay Zeka ve Eğitim Çalışma Grubu’nun 2025 tarihli raporuna atıfta bulunuluyor; bu rapor, üniversitenin eğitim misyonunda insan etkileşimi, insan iletişimi ve insan uzmanlığının merkeziliğini vurguluyor. Bu yaz ayrıca Anthropic ile üniversite arasında bir ortaklık da duyurulmuştu; Eylül ayından itibaren öğrenciler Claude Enterprise paketine ücretsiz erişim kazanacak, öğretim üyeleri ve personel ise bu araçlara Temmuz’da erken erişim sağlamıştı.
SSCD, giriş derslerinde yapay zekayı yasaklayan tek bölüm değil. Temmuz ayında Chicago Üniversitesi Hukuk Fakültesi de sınıflarda elektronik cihaz kullanımını yasaklayacağını ve önümüzdeki akademik yıldan itibaren çoğu birinci sınıf dersinde yüz yüze sınav zorunluluğu getireceğini açıklamıştı.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.