Nepal ile Çin’in Tibet bölgesi arasındaki Himalaya hattında meydana gelen büyük felakette arama kurtarma çalışmaları dördüncü gününde kötü hava koşulları ve yeni sel tehlikesiyle mücadele ediyor.
Reuters’ın 29 Ağustos tarihli son haberine göre Nepal’de ölü sayısı en az 626’ya yükseldi. Tibet’te açıklanan 7 ölümle birlikte teyit edilen toplam can kaybı en az 633 oldu. Daha önce 2 bin 400’ün üzerinde açıklanan kayıp sayısının ise son verilerle yaklaşık 3 bine çıktığı bildirildi. Kayıplar arasında yaklaşık 540 yabancı bulunuyor; bunların önemli bölümünü Tibet’teki kutsal Kailaş Dağı’na giden Hint hacılar oluşturuyor.
Felaket buzulun çökmesiyle başladı
26 Ağustos sabahı başlayan felaketin kaynağının yüksek rakımdaki dev bir buzul çökmesi olduğu değerlendiriliyor.
Çin Doğal Kaynaklar Bakanlığı uzmanlarının incelemesine göre Nepal tarafındaki yüksek kesimlerde çöken buzul, aşağı doğru ilerlerken morenleri, kaya ve toprağı da beraberinde sürükledi. Ortaya çıkan dev enkaz akışı Tibet’teki Gyirong sınır kapısını vurduktan sonra Nepal yönünde ilerledi.
Çinli uzmanlar, akışın bazı noktalarda saniyede yaklaşık 50 metre, yani saatte yaklaşık 180 kilometre hıza ulaştığını ve 20 kilometreden geniş bir alanı doğrudan etkilediğini belirtiyor.
Dev kütlenin nehirleri tıkaması ve ardından doğal setlerin yıkılması, aşağıdaki vadilere “tsunami benzeri” bir su ve enkaz duvarının inmesine yol açtı. Köyler, yollar, köprüler, enerji tesisleri ve iletişim altyapısı büyük ölçüde yok oldu.
933 hidroelektrik işçisi kayıp listesine eklendi
Kayıp sayısındaki büyük artışın nedenlerinden biri, hidroelektrik santrali projelerinde çalışan yüzlerce kişinin listeye sonradan eklenmesi oldu.
Nepal Ulusal Afet Riskini Azaltma ve Yönetim Kurumu, nehirler boyunca bulunan hidroelektrik projelerinde çalışan 933 işçinin kayıp olduğunu bildirdi. Önceki resmi verilere göre yalnızca Nepal tarafında 1.924 kişiden haber alınamıyordu. Bunların 517’si yabancıydı.
Arama çalışmalarının odak noktalarından biri de hidroelektrik tesislerinin tünelleri. Bazı işçilerin sel sırasında tünellere sığınarak hayatta kalmış olabileceği değerlendiriliyor.
Kayıplar Hindistan’a kadar sürüklenmiş olabilir
Felaketin boyutu yalnızca Nepal ve Tibet’le sınırlı değil. Akıntıya kapılan bazı kişilerin nehir sistemi boyunca yüzlerce kilometre güneye sürüklenmiş olabileceğinden endişe ediliyor.
Yetkililer, Nepal’den Hindistan’a ulaşan nehirlerde bulunan cesetlerin de felaketin kurbanları olabileceğini değerlendiriyor.
Uluslararası Kızılhaç ise felaketten veya sonrasında oluşan insani krizden yaklaşık 93 bin kişinin etkilenmiş olabileceğini tahmin ediyor. Yerleşimlerin dünyayla bağlantısının kesildiği bazı bölgelerde gıda, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişim giderek zorlaşıyor. AP’nin aktardığı verilere göre Nepal’de 3.700’den fazla kişi kurtarıldı ve arama-kurtarma faaliyetlerinde yaklaşık 14.800 güvenlik personeli görevlendirildi.
Yeni sel tehlikesi aramaları aksatıyor
Kurtarma ekiplerinin önündeki en büyük sorunlardan biri yeni bir felaket ihtimali.
Buz, kaya ve enkazın nehir yataklarını kapatması sonucu Himalayalar’ın çeşitli noktalarında doğal göller oluştu. Bu gölleri tutan gevşek doğal setlerin aniden çökmesi halinde vadilere yeni sel dalgalarının ulaşabileceği belirtiliyor.
Kötü hava koşulları da 29 Ağustos’ta bazı arama kurtarma faaliyetlerinin durdurulmasına neden oldu. Nepal ve Çin makamları, yeni oluşan buzul göllerini ve nehir seviyelerini izliyor.
Nepal: Arama ekibinden çok teknik yardıma ihtiyacımız var
Nepal hükümeti, uluslararası topluma genel arama-kurtarma ekiplerinden ziyade uzman teknik destek çağrısı yaptı.
Nepal Dışişleri Bakanlığı; tünellerde kurtarma operasyonları, yıkılan ulaşım ve haberleşme altyapısının yeniden kurulması, DNA testleri ve adli kimliklendirme alanlarında yardıma ihtiyaç bulunduğunu açıkladı.
Hindistan şimdiye kadar yaklaşık 60 ton yardım malzemesi gönderirken teknik ekip desteği de teklif etti. Çin de Nepal’le birlikte yeni buzul göllerinin oluşturduğu riskleri takip ediyor.
Felaketin ekonomik maliyetinin de çok büyük olması bekleniyor. Nepal hükümetinin ilk tahminine göre yıkılan yolların, köprülerin, enerji tesislerinin, iletişim altyapısının ve yerleşimlerin yeniden inşası için 4 ila 5 milyar dolar gerekebilir. Hasar tespit çalışmaları henüz tamamlanmadığı için bu rakamın değişebileceği belirtiliyor.
Nepal hükümeti, arama çalışmalarında önceliğin hâlâ kayıplara ulaşmak olduğunu vurgularken, yetkililer kötü hava ve yeni sel tehlikesi nedeniyle kayıp ve can kaybı rakamlarının önümüzdeki günlerde değişebileceği uyarısında bulunuyor.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
