Türkiye Sigorta’nın 2026 yılı üçüncü çeyrek bilançosuna ilişkin açıklaması, eylül ayında patlak veren fon krizinin kamu kaynaklarına uzanan boyutunu gözler önüne serdi.
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (SEDDK) incelemesi üzerine yapılan açıklamada, şirketin toplam 16 milyar 339 milyon TL karşılık ayırdığı belirtildi.
Ancak açıklamadaki en dikkat çekici ayrıntı, bu tutarın önemli bölümünün sorunlu yatırım fonlarından değil, Türkiye Sigorta’nın doğrudan kendi portföyündeki menkul kıymetlerden kaynaklanması oldu.
9 milyar liralık devlet tahvili kimlere verildi?
Türkiye Sigorta’nın açıklamasına göre şirket, ödünç menkul kıymet işlemleri kapsamında elindeki devlet iç borçlanma senetlerini (DİBS) başka taraflara ödünç verdi.
Ancak bu tahvillerin 8 milyar 963 milyon 261 bin 741 TL’lik bölümü vadesinde geri alınamadı. Şirket de söz konusu tutarın tamamı için karşılık ayırmak zorunda kaldı.
Devlet iç borçlanma senetleri, Hazine’nin ihraç ettiği, devletin borcunu temsil eden ve piyasada nakde çevrilebilen finansal araçlar.
Türkiye Sigorta, portföyündeki bu varlıkları elinde tutmak yerine başka kurumların kullanımına sundu.
Menkul kıymet ödünç işlemleri finans piyasalarında yasal olarak yapılabiliyor. Ancak bu işlemlerde ödünç verilen kıymetlerin geri alınması ve yeterli teminat bulunması büyük önem taşıyor.
Türkiye Sigorta’nın açıklaması ise yaklaşık 9 milyar liralık devlet tahvilinin vadesinde iade edilmediğini gösteriyor.
Şirket, tahvillerin hangi kurumlara ödünç verildiğini, bu işlemler karşılığında ne kadar teminat alındığını ve kıymetlerin neden geri dönmediğini açıklamadı.
Bu nedenle kamu kontrolündeki şirketin varlıklarının bazı özel şirketlerin finansmanında veya borsa işlemlerinde kullanılıp kullanılmadığı sorusu gündeme geldi.
Sadece devlet tahvilleri değil, özel sektör borçlanma araçları da risk altında
Türkiye Sigorta’nın açıkladığı riskler devlet tahvilleriyle sınırlı değil.
Şirket, kupon ödeme veya itfa tarihi gelmesine rağmen yükümlülüklerini yerine getirmeyen özel sektör tahvili ihraççıları, varlığa dayalı menkul kıymetler ve katılım hesabı için de 3 milyar 983 milyon TL karşılık ayırdı.
Bir başka kalemde ise henüz temerrüt gerçekleşmediği halde, menkul kıymetleri ihraç eden şirketlerin bağlı bulunduğu şirketler topluluklarının taşıdığı risk nedeniyle 2 milyar 685 milyon TL karşılık ayrıldı.
Böylece şirketin yeni açıkladığı üç risk kaleminin toplamı 15 milyar 631 milyon TL’ye ulaştı.
Eylül ayından önce temerrüde düşen menkul kıymetler için ayrılan 707 milyon TL de eklendiğinde toplam karşılık 16 milyar 339 milyon TL oldu.
Yeni karşılıkların şirket bilançosuna vergi sonrası net gider etkisi ise yaklaşık 10,94 milyar TL olarak hesaplandı.
Bu tutarlar henüz kesinleşmiş kayıpları değil, şirketin karşı karşıya bulunduğu riskler için ayırdığı karşılıkları ifade ediyor.
Taha Çakmak ve TERA iddiaları yeniden gündemde
Türkiye Sigorta’nın açıklaması, şirketin eski Genel Müdürü Taha Çakmak hakkında fon soruşturmasında ortaya atılan iddiaları da yeniden gündeme taşıdı.
Çakmak’ın görev yaptığı dönemde kamu kaynaklarını TERA bağlantılı fonlara ve bazı şirketlerin finansal işlemlerine yönlendirdiği, bu işlemler karşılığında menfaat sağladığı iddia edilmişti.
Türkiye Sigorta’nın yeni açıklaması, şirketin riskli işlemlerinin yalnızca yatırım fonlarıyla sınırlı olmadığını gösterdi.
Şirketin doğrudan kendi portföyündeki devlet tahvillerini ödünç verdiği, özel sektör tahvillerine yatırım yaptığı ve bu işlemler nedeniyle milyarlarca liralık karşılık ayırmak zorunda kaldığı anlaşıldı.
Bu tablo, kamu kontrolündeki şirketin varlıklarının bazı özel finans kuruluşlarına kaynak sağlamak amacıyla kullanılıp kullanılmadığı sorusunu daha da önemli hale getirdi.
Ancak Türkiye Sigorta’nın açıklamasında TERA’nın veya başka bir finans kuruluşunun adı geçmiyor. Bu nedenle ödünç verilen devlet tahvillerinin TERA çevresine aktarıldığı henüz doğrulanmış değil.
Şirket: Tasfiye edilen fonlarda payımız yok
Türkiye Sigorta’nın açıklamasındaki bir başka önemli ayrıntı da risklerin kaynağına ilişkin oldu.
Şirket, ayrılan karşılıkların tasfiyeye konu yatırım fonlarında tutulan paylardan kaynaklanmadığını, doğrudan kendi portföyündeki borçlanma araçları ve ödünç menkul kıymet işlemleriyle ilgili olduğunu belirtti.
Bu bilgi, fon krizinin yalnızca fon yatırımcılarını değil, kamu kontrolündeki finans kuruluşlarının doğrudan gerçekleştirdiği işlemleri de etkilediğini ortaya koydu.
SEDDK denetimi sürüyor
Türkiye Sigorta, karşılıkların ihtiyatlılık ilkesi gereği ayrıldığını ve SEDDK denetiminin devam ettiğini açıkladı.
Şirket, finansal yatırımlara ilişkin denetim tespitlerinin dikkate alındığını, diğer incelemelerin ise sürdüğünü bildirdi.
Açıklanan rakamların denetim tamamlandıktan sonra kesinleşeceği belirtildi.
Ancak şirketin açıklamasıyla birlikte fon soruşturmasının yanıt bekleyen sorularına yenileri eklendi.
Türkiye Sigorta’nın yaklaşık 9 milyar liralık devlet tahvili kimlere ödünç verildi? Bu işlemleri kim onayladı? Karşılığında hangi teminatlar alındı? Devlet tahvilleri hangi finansal işlemlerde kullanıldı ve neden geri alınamadı?
Bu soruların yanıtı, fon krizinin kamu kontrolündeki finans kuruluşlarına nasıl yayıldığını ve işlemlerde herhangi bir usulsüzlük bulunup bulunmadığını aydınlatacak.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
