serbestiyetserbestiyet
Anasayfa / Dış Haber / Arabistan’da 125 bin yıl öncesine uzanan zehirli av silahı izleri bulundu

Arabistan’da 125 bin yıl öncesine uzanan zehirli av silahı izleri bulundu

Suudi Arabistan’ın güneyindeki Rubülhali Çölü’nde, eski bir gölün kıyısında bulunan taş silah uçlarında zehirli bitki kalıntıları saptandı. Science’ta yayımlanan araştırmaya göre bulgular, insanların yaklaşık 125 bin yıl önce avlanırken bitki zehri kullanmış olabileceğini gösteriyor. Aynı alanda su aygırı ve soyu tükenmiş dev bir manda türüne ait fosiller de bulundu.

Bugün kum tepeleriyle kaplı Mundafan havzasında, yaklaşık 125 bin yıl önce 340 kilometrekareye yayılan ve derinliği 29 metreye ulaşan bir tatlı su gölü vardı. Gölde su aygırları yaşıyor, çevresindeki açık otlaklarda uzun boynuzlu mandalar, ceylanlar ve Arabistan oriksleri dolaşıyordu. Gölün eski kıyısındaki ‘Uruq Aljelibah sahasında çalışan araştırmacılar, 5 bin 511 taş alet ve taş yontma parçası topladı. Birbirine oturan yongalar, aletlerin bir bölümünün göl kıyısında yapıldığını gösterdi.

Aynı taş uçta darbe, zehir ve hayvan dokusu izleri

Bazı sivri taşlarda, av silahı olarak kullanımla uyumlu darbe kırıkları görüldü. Bir taşın dip kısmındaki reçine ve bitki lifleri, ucun bir sapa tutturulduğuna işaret ediyordu. Uç kısmında ise hayvansal yağ ve kolajen kalıntıları vardı. Kimyasal analizlerde birkaç taşın üzerinde, özütü geleneksel olarak av silahlarında kullanılan Acokanthera schimperi adlı zehirli bitkiyle ilişkilendirilen bileşikler saptandı. Darbe izi taşıyan en az bir uçta bu bileşikler hayvan dokusu kalıntılarıyla birlikte bulundu.

Araştırmanın başyazarı Chris Clarkson’a göre Mundafan’daki izler, Güney Afrika’da bulunan yaklaşık 60 bin yıllık zehirli ok uçlarından çok daha eski ve avda zehir kullanımının bilinen en erken kanıtı olabilir. Mundafan’daki taş uçların nasıl kullanıldığı ise belirsiz. Kırıklar, silahın fırlatıldığını mı yoksa saplanarak mı kullanıldığını göstermiyor. Zehrin nasıl hazırlandığı, ne kadar etkili olduğu ve hangi hayvanlara karşı kullanıldığı da bilinmiyor.

Çölün ortasında bir yaşam alanı

Araştırma ekibi, göl kıyısındaki tortulları tarihlendirerek ve su aygırı dişlerinden elde edilen verilerle karşılaştırarak yaklaşık 125 bin yıl sonucuna ulaştı. Çalışmaya katılmayan arkeolog Jeffrey Rose ise taş parçalarının yüzeyden toplandığına dikkat çekerek bu tarihin aletler için bir üst yaş sınırı olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Araştırmanın yazarları, birbirine oturan yongaların ve taş aletlerle hayvan kalıntılarının aynı noktalarda yoğunlaşmasının, insanların göl kıyısına tekrar tekrar geldiğine işaret ettiğini belirtiyor. Diğer aletlerdeki aşınma izleri ve palmiye lifi kalıntıları da kıyıda avcılığın yanı sıra bitkilerin işlendiğini gösteriyor.

Chris Clarkson ve çalışma arkadaşlarının makalesi, Science’ın 12 Kasım 2026 tarihli sayısında yayımlandı.

Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?

Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.

Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.

Bu Sayfayı Paylaşın