Türkiye’nin belki de en büyük finansal skandallarından biri patlak verdiğinde kamuoyunun önüne hemen hazır bir açıklama sürülmüştü:

“Risk bir sene öncesinden biliniyordu ancak SPK izin vermediği için operasyon yapılamadı.”

Uzunca bir süre, kurumların iç işleyişini bilmeyen geniş bir kesimle birlikte ben de bu anlatıya inandım. Ancak mevzuatı ve yaşanan gelişmeleri biraz daha yakından incelediğimizde karşımıza çok daha önemli bir soru çıktı:

Gerçekten bütün mesele SPK’nın izin vermemesi miydi?

Öncelikle hukuki bir ayrımı ortaya koymak gerek.

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 115. maddesi, bu kanunda tanımlanan veya atıfta bulunulan suçlar bakımından soruşturma yapılmasını, Sermaye Piyasası Kurulunun Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunmasına bağlıyor.

Kanun, bu başvuruyu bir muhakeme şartı olarak düzenliyor.

Ancak nitelikli dolandırıcılık, suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama gibi Türk Ceza Kanunu kapsamında düzenlenen suçlar bakımından aynı şart geçerli değil.

Cumhuriyet savcıları, bu suçlara ilişkin bir ihbar veya başka bir yolla suç işlendiği izlenimini veren bir durumu öğrendiklerinde resen soruşturma başlatabiliyor.

Mesela Tera Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen de fon soruşturması kapsamında tutuklandı. Hakkındaki suçlamalar arasında nitelikli dolandırıcılık, suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve Sermaye Piyasası Kanunu’na muhalefet iddiaları da bulunuyor.

Burada önemli olan şu, TCK kapsamındaki suçlar bakımından SPK’nın 115. maddede düzenlenen yazılı başvurusu bir soruşturma şartı değil. Ancak aynı dosyada Sermaye Piyasası Kanunu kapsamındaki suçlar da söz konusuysa o suçlar bakımından kanundaki özel usul geçerliliğini koruyor.

Dolayısıyla tartışılması gereken yalnızca SPK’nın hangi tarihte hangi işlemi yaptığı değil, farklı suç şüpheleri karşısında adli makamların ne zaman ve nasıl harekete geçtiğidir. “SPK izin vermediği için hiçbir işlem yapılamadı” şeklindeki açıklama, bütün soruşturma sürecini izah etmeye yetmiyor.

Dahası, ortada yalnızca bir gecikme tartışması yok. Uyarıda bulunanların yaşadıkları da başlı başına sorgulanması gereken bir mesele.

Yıllarca mali suçlarla mücadele alanında görev yapan eski MASAK Başkan Yardımcısı Dr. Ramazan Başak, şüpheli para hareketlerine, piyasa işlemlerine ilişkin iddialara ve olası mağduriyetlere dair uyarılarını aylar öncesinden CİMER’e, MASAK’a ve savcılığa ilettiğini açıkladı.

Sonra ne oldu?

Başak, iki kez gözaltına alındı. Sosyal medya hesabına da erişim engeli getirildi. Hakkındaki adli işlemin gerekçesi ise halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçlamasıydı.

İşte tam bu noktada, bizzat yaşadığım süreci de bir gazeteci olarak kayda geçirmek zorundayım.

Tera’nın yurt dışı bağlantılarını açık ve doğrulanabilir kaynakları takip ederek araştırıyordum. X hesabımda konuya ilişkin çok daha ayrıntılı paylaşımlar bulunmasına rağmen, daha özet mahiyetteki köşe yazımın yayımlanmasından yalnızca 1,5 saat sonra gözaltına alındım.

Üstelik hakkımdaki suçlama aynı şekilde halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yaymaydı.

Bugün itibariyle hangi haberim veya yazım ile ‘halkı yanılttığımı” pek anlamadım.

İfade sürecinde halkı yanıltıcı bilgi iddiasına ilişkin doğru dürüst somut bir soru yöneltilmedi. Üzerinde defaatle durulan konu telefonumun şifresiydi.

Önce serbest bırakıldım ve sağlık raporumu aldım. Ardından ek ifade vermek üzere yeniden çağrıldım. İkinci kez ifade vermeye girdiğimde telefon şifremi vermem halinde serbest bırakılacağım, aksi takdirde mahkemeye sevk edileceğim söylendi. Şaka yapmıyorum.

Kamuoyunu yanıltıcı bilgi yaymakla suçlanan bir gazetecinin ifadesinde, iddianın somut dayanakları yerine neden telefon şifresi ön plana çıkarılıyor?

Hala neden gözaltına alınıp Ankara’ya sevk edildiğini tam olarak anlayamamış biri olarak aklıma şu soru geliyor;

Haber kaynaklarıma erişmek mi isteniyordu? Öyleyse neden?

Üstelik yazımda önce Peker GYO’yu, ardından TERA’nın yurt dışı bağlantılarını ele almıştım. Ev hapsi kararından sonra Peker GYO’ya TMSF kayyım olarak atandı. Peki, bu karar neden daha önce alınmadı?

E tam olarak oraya dikkat çekmek istemiştim, peki ben neden gözaltına alındım?

Elbette bu gelişmeler arasında doğrudan bir nedensellik bulunduğunu iddia edemem ama tesadüf mü?

Araştırdığım konuların daha sonra adli ve idari işlemlere konu olması, gazetecilik faaliyetimin neden kriminalize edildiğine ilişkin sorularımı önemli hale getiriyor.

Sayın Cumhurbaşkanı’nın “Ben dahil kimse eleştirilemez değildir” yaklaşımı, atanmış bürokratları ve kamu kurumlarını eleştirdiğimizde veya kurcaladığımızda neden aynı şekilde karşılık bulmuyor?

Kamu yararını korumakla görevli kurumların, riskleri bildirenlerin iddialarını araştırmak yerine bu kişilerin kendilerini adli süreçlerin içinde bulmaları, hesap verebilirlik ilkesi bakımından çok ciddi bir sorun.

Bu sorunun çarpıcı örneklerinden biri de X hesabımda paylaştığım CİMER başvurusu.

Sait Ürünlü isimli bir iş insanı ve yatırımcının 20 Ekim 2025 tarihinde CİMER’e yaptığı başvurunun muhatabı, dönemin SPK Piyasa Gözetim ve Denetim Dairesi Başkanı Ercan Urkan’dı.

Paylaştığım başvuru metninde Ürünlü, kurumsal fonlar, fon yöneticileri ve belirli şirketlerin hisse senedi işlemleri üzerinden gerçekleştirildiğini öne sürdüğü faaliyetleri ayrıntılı biçimde anlatıyordu.

Dilekçede, aynı kurumlarla bağlantılı kişilerin belirli hisse senetlerinde yoğun işlemler gerçekleştirdiği, yüksek miktarlı emirlerin silinmesiyle tahtada yapay hacim oluşturulduğu ve aynı IP adreslerinin kullanılması suretiyle organik bağların gizlendiği iddiaları yer alıyordu.

Başvuruda ayrıca SPK’nın geçmişte benzer durumlarda uyguladığı tedbirleri bu kez uygulamadığı ileri sürülüyor, kurumun sessizliği eleştiriliyordu.

Gelin görün ki söz konusu başvurunun muhatabı olan eski SPK Piyasa Gözetim ve Denetim Dairesi Başkanı Ercan Urkan, 7 Kasım 2026 tarihinde yürütülen fon soruşturması kapsamında rüşvet suçlamasıyla tutuklandı.

Bugün geldiğimiz noktada, o başvurunun nasıl değerlendirildiği, hangi işlemlerin yapıldığı ve iddiaların neden zamanında aydınlatılamadığı çok daha önemli hale geliyor.

Bazen bir şikayetin muhatabı, sorunu çözmekle görevli kurumun temsilcisi olmanın ötesinde, bizzat soruşturulması gereken iddiaların merkezinde de bulunabiliyor.

Söz konusu başvurunun nasıl değerlendirildiği, hangi işlemlerin yapıldığı ve iddiaların neden zamanında aydınlatılamadığı hala yanıt bekliyor.

Bugün iki aydır Türkiye’nin gündeminden düşmeyen bu büyük fon hırsızlığının geçmişine baktığımızda, görmezden gelindiği öne sürülen uyarıların hesabının verilmesi gerektiği açıkça ortada.

Üstelik mesele yalnızca bu başvurudan ibaret değil.

Eski MASAK Başkan Yardımcısı Ramazan Başak’ın açıklamaları, farklı tarihlerde yapılan ihbarlar ve kamuoyuna yansıyan soruşturma belgeleri birlikte değerlendirildiğinde yanıtlanması gereken çok sayıda soru bulunuyor.

Kimler, hangi tarihte, hangi bilgiye sahipti? Hangi kurum hangi işlemi yaptı? Hangi ihbarlar değerlendirildi, hangileri cevapsız bırakıldı? Ve en önemlisi, kamu kaynaklarıyla çalışan denetim mekanizmaları neden zamanında ve etkili biçimde devreye girmedi?

Bir tarafta milyarlarca liralık fon krizi, mağdur yatırımcılar ve geçmişe uzanan ciddi iddialar var. Diğer tarafta ise bu iddiaları gündeme taşıyan gazetecilerin, vatandaşların ve ihbarcıların maruz kaldığı süreçler bulunuyor.

Dahası, Sulh Ceza Hakimlikleri tarafından sosyal medya hesaplarına ve içeriklere yönelik erişim engeli kararları veriliyor. Bu kararların bir bölümünde milli güvenlik gerekçesi öne sürülüyor. Ancak bu kararların hukuki dayanağı, gerekliliği ve ölçülülüğü de ayrıca tartışılmalı.

Sanki tesadüfmüş gibi, bu konuya kafa yoran gazeteciler de haberleri ve paylaşımları nedeniyle farklı suçlamalarla yargı önüne çıkıyor.

Bütün bu gelişmeler karşısında şu soruları sormak artık kaçınılmaz:

Yargı ve denetim mekanizmalarının etkin biçimde çalışmasının önünde hangi engeller var?

Yoksa soruşturulması gereken ilişkilerin içerisinde yargıdan ve bürokrasiden bazı isimler de mi bulunuyor?

Ancak bir gerçek var: Bir ülkede kamu görevlilerini, denetim mekanizmalarını ve milyarlarca liralık finansal işlemleri sorgulayan gazeteciler kendilerini sanık sandalyesinde bulurken, ihbarların muhatabı olan kurumların geçmişteki işlemleri yeterince aydınlatılamıyorsa burada ciddi bir problem olduğunu düşünüyorum.

Basın özgürlüğü yalnızca iktidarı değil, kamu gücünü kullanan bütün kurumları sorgulayabilme hakkıdır.

Gazetecinin görevi alkışlamak değil, soru sormaktır.

Bu sorulara cevap vermek yerine yumrukla karşılık veriliyorsa, bu durum insanlara ister istemez “Acaba?” dedirtir.