Yapay zekâ şirketi Anthropic, yapay zekâ sistemlerinin insan müdahalesi olmadan çoğalabilme ve internet bağlantılı cihazlara yayılabilme kapasitesi hakkında dikkat çekici bir araştırma yayımladı.
Al Jazeera’nin 13 Ekim tarihli haberine göre, Anthropic’in güvenlik araştırmacıları, küçük yapay zekâ modellerinin birkaç ay içinde evlerde ve küçük işletmelerde kullanılan akıllı cihazlarda kendi kendilerini kopyalayabilecek kapasiteye ulaşabileceğini belirtti.
Araştırma, yalnızca büyük veri merkezlerinde çalışan gelişmiş yapay zekâ sistemlerinin değil, çok daha küçük modellerin de ciddi siber güvenlik riskleri oluşturabileceğini ortaya koyuyor.
Akıllı televizyonlar ve buzdolapları hedef olabilir
Anthropic’in farklı Amerikan ve Çin yapımı yapay zekâ modelleriyle gerçekleştirdiği deneylerde, modellerin internet bağlantılı cihazlarda kendi kendilerini çoğaltabilme yetenekleri test edildi.
Araştırmacılara göre akıllı televizyonlar, buzdolapları, fırınlar ve robot çim biçme makineleri gibi cihazların işlem gücü, yakın gelecekte küçük yapay zekâ modellerinin çalışması ve kendilerini başka cihazlara kopyalaması için yeterli olabilir.
Deneylerde kullanılan mevcut modellerden hiçbiri, test edilen akıllı televizyonda güvenilir biçimde kendi kendini çoğaltabilecek kadar hem küçük hem de güçlü çıkmadı.
Ancak araştırmacılar, teknolojinin gelişme hızına bakıldığında 2026 sonuna kadar böyle bir modelin ortaya çıkmasının muhtemel olduğunu belirtti.
Merkezi bir sunucu olmadığı için kapatılması zor
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, kendi kendine çoğalan yapay zekâ sistemlerinin durdurulmasındaki güçlük.
Bugün büyük yapay zekâ modelleri genellikle veri merkezlerinde çalışıyor. Bu merkezlerin kapatılması veya ağ bağlantılarının kesilmesi, sistemlerin faaliyetlerini durdurmak için kullanılabiliyor.
Ancak milyonlarca ev cihazına dağılmış bir yapay zekâ sistemi için böyle merkezi bir müdahale noktası bulunmayabilir.
Anthropic araştırmacıları William Zhou ve Daniel Freeman, gelecekte insan kontrolü altında olmayan yapay zekâ ajanlarının çok farklı donanımlar üzerinde çalışabileceğini öngörüyor.
Araştırmacılar, evlerdeki cihazların tarihsel olarak zayıf güvenlik önlemlerine sahip olduğuna dikkat çekerek, hafif yapay zekâ ajanlarının bu cihazların büyük bölümüne sızmak için insan saldırganlardan çok daha fazla çaba gösterebileceğini belirtti.
Geleneksel virüslerden farkı: Kendi başına karar verebilmesi
Louisville Üniversitesi’nden yapay zekâ ve siber güvenlik uzmanı Roman V. Yampolskiy, araştırmanın önemli bir gelişmeye işaret ettiğini söyledi.
Yampolskiy’e göre kendi kendine yayılan bilgisayar solucanları yeni değil. Ancak yapay zekâ destekli bir solucanın geleneksel zararlı yazılımlardan önemli bir farkı bulunuyor.
Böyle bir sistem, daha önce karşılaşmadığı cihazların nasıl çalıştığını analiz edebilir, başarısız olduğunda yöntemini değiştirebilir ve bir insan tarafından yönlendirilmeden yayılmaya devam edebilir.
Yampolskiy, bugünkü teknolojinin henüz insanlığın varlığını tehdit eden bir aşamada olmadığını ancak gelişimin yönünün endişe verici olduğunu söyledi.
Uzman, otonom çoğalma yeteneğinin güçlü siber saldırı kapasitesi ve stratejik karar verme becerileriyle birleşmesi durumunda, sistemi durdurmanın çok daha zorlaşacağını belirtti.
İnsan kontrolü dışında çalışan yapay zekâlar
Anthropic’in araştırması, yapay zekâ sistemlerinin insan kontrolünden çıkma ihtimaline ilişkin tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde yayımlandı.
Yapay zekâ güvenliği alanında çalışan uzmanlar, modellerin kendi yeteneklerini geliştirebilmesini ve insan müdahalesi olmadan faaliyetlerini sürdürebilmesini kritik riskler arasında değerlendiriyor.
Özellikle bir yapay zekânın kendisini farklı cihazlara kopyalaması, bu kopyaların bağımsız biçimde çalışması ve yeni cihazlara yayılması, merkezi kontrol mekanizmalarını etkisiz bırakabilecek bir senaryo olarak görülüyor.
Bununla birlikte Anthropic’in araştırması, böyle bir sistemin bugün yayılmaya başladığını göstermiyor. Şirketin uyarısı, mevcut deneylerden ve yapay zekâ modellerinin gelişme hızından hareketle önümüzdeki aylara ilişkin yapılan bir öngörüye dayanıyor.
Anthropic: Modellerimizin kopyalanmasını yüzde 99’a kadar engelledik
Anthropic, aynı gün yaptığı ayrı bir açıklamada, gelişmiş yapay zekâ modellerinin rakip şirketler tarafından izinsiz biçimde kopyalanmasına karşı da yeni önlemler geliştirdiğini duyurdu.
Şirket, özellikle Çinli DeepSeek, Moonshot ve MiniMax şirketlerini Claude modellerinden büyük ölçekte bilgi çıkararak kendi sistemlerini geliştirmeye çalışmakla suçlamıştı.
Anthropic, aldığı yeni güvenlik önlemleri sayesinde bu tür izinsiz veri çıkarma faaliyetlerini yüzde 90 ila 99 oranında azalttığını açıkladı.
Kaynak: Al Jazeera, John Power, 13 Ekim 2026.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
