Muhammed İsa Abdullah, 2012’de üniversite okumak için Türkiye’ye geldi. Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesinde öğrenim gördü, Bursa Uludağ Üniversitesinde yüksek lisans yaptı. Ankara’da ortaklarıyla açtığı Saab Cafe’de Somali ve Afrika yemekleri sunuyordu. Yıllar sonra Ankara’ya Somali’nin ticaret ataşesi olarak dönen Abdullah’ın yeni görevi, ekim sonunda Hak Sanayici ve İş Adamları Derneğine (HAKSİAD) yaptığı ziyaretle duyuldu. Görüşmede Türkiye ile Somali arasındaki ticari ilişkiler ele alındı.
“Burayı Türkleştireceğim, Somalilileri söküp atacağım”
Serbestiyet, Abdullah’ın ve Kızılay’da işyeri işleten diğer Somalililerin maruz kaldığı polis baskısını 2021 ve 2022’de bir dizi haberle gündeme taşıdı. Abdullah, 30 Ekim 2021’de Serbestiyet’ten Sinem Ay’a, Altındağ’daki olayların ardından farklı polis ekiplerinin işyerlerine günde üç dört kez geldiğini, müşterilerin de kimlik ve ikamet kontrolüne tabi tutulduğunu anlattı. Dokuz kişiyle birlikte altı gün nezarethanede tutulduğunu söyleyen Abdullah, avukatının da bulunduğu bir görüşmede bir emniyet yetkilisinin kendisine “Burayı Türkleştireceğim, Somalilileri söküp atacağım” dediğini aktardı.
Polis tabelayı beyaza boyattı, Yeneroğlu’na hakaret etti
Saab Cafe’nin ortakları, 17 Haziran 2022’de yeniden yaptırdıkları tabelayı bir törenle astı. İşletmecilere destek için törene katılan dönemin DEVA Partisi İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, polisin tabelayı kaldırmak istemesine karşı çıktı. Dönemin Ankara Emniyeti Göçmen Kaçakçılığıyla Mücadele Şube Müdürü Serkan Makineci’nin Yeneroğlu’na parmak sallayarak “Ahlâksız sensin lan” dediği görüntülere yansıdı.
Serbestiyet’in o günkü haberine göre emniyet amiri, tabeladaki sarı, kırmızı ve yeşil renklerin terör örgütünü çağrıştırdığını söyledi. Önce tabelanın renkli bölümleri beyaza boyandı. Yeneroğlu, gece saatlerinde lokantanın adının yazılı olduğu bölümün de beyaza boyandığını gösteren fotoğrafı paylaştı.
Emniyet müdahaleyi savundu, Abdullah’ın sözlerine “iftira” dedi
Emniyet Genel Müdürlüğü, 19 Haziran 2022’deki açıklamasına polis teşkilatına sistematik saldırılar yapıldığını öne sürerek başladı. 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’ndeki pankart eylemi ile Kadıköy’de bir milletvekilinin polise yumruk attığı iddiasını sıraladıktan sonra Saab Cafe’de yaşananlara geçti. Emniyet, tabeladaki adın ruhsattaki adla uyuşmadığını ve tabelanın Türk Standardları Enstitüsü standartlarına aykırı olduğunu savundu. Yabancı dildeki yazıların punto büyüklüğünün Türkçe yazıların yüzde 25’ini aşmaması gerektiğini belirtti.
Yeneroğlu’ndan “Teşkilatımıza yönelik düşmanlığı herkesçe bilinen milletvekili” diye söz eden Emniyet, milletvekilinin polise hakaret ettiğini ve polisi tehdit ettiğini öne sürdü. Müdahaleyi hukuka uygun bulduğunu açıklayan Emniyet, polis amirinin “nahoş bir kelime” kullandığını, bu sözle ilgili tahkikat başlatıldığını ve amirin uyarıldığını bildirdi. Yeneroğlu hakkında tahrik, hakaret ve tehdit gerekçesiyle suç duyurusunda bulunacağını açıkladı. Abdullah’ın ten rengi nedeniyle farklı muamele gördüğüne ilişkin sözlerini de “iftira” diye niteleyerek bu konuda da suç duyurusunda bulunacağını duyurdu.
Yeneroğlu, Emniyet’in kendisini hedef gösterdiğini belirterek dönemin İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ile Emniyet Genel Müdürünü istifaya çağırdı. Konuyu Meclis’e taşıyarak Soylu’ya, Emniyet Genel Müdürü hakkında disiplin soruşturması açılıp açılmadığını sordu.
Geri gönderme merkezinde 35 gün tutuldu
İkamet izni iptal edilen ve hakkında sınır dışı kararı verilen Abdullah, Anayasa Mahkemesine başvurdu. Hukuki süreç devam ederken 20 Eylül 2022’de gözaltına alındı ve Akyurt Geri Gönderme Merkezine götürüldü. Burada 35 gün tutulduktan sonra 25 Ekim’de serbest bırakıldı. 16 Aralık’ta Saab Cafe’nin kapandığını duyurdu. Daha sonra Türkiye’den ayrılarak Somali’ye döndü.
Mahkeme, polisin ayrımcı uygulamalarına ilişkin şikâyeti haklı buldu
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Abdullah’ın ırk ve etnik köken temelinde ayrımcılık başvurusunu 2022’de beşe karşı altı oyla reddetti. Abdullah’ın açtığı davada görüntü kayıtlarını inceleyen Ankara 5. İdare Mahkemesi, 2024’te TİHEK kararının, polis uygulamalarının Abdullah’ın Somalili olmasından kaynaklandığı ve polislerin ayrımcı ifadeler kullandığı yönündeki şikâyeti reddeden bölümünü hukuka aykırı buldu.
Serbestiyet, Ekim 2024’te Saab Cafe’nin eski adresinde yeni bir işletmenin açıldığını haberleştirdi. Polisin yabancı dilde olduğu gerekçesiyle beyaza boyattığı tabelanın yerinde bu kez “Verte Coffee House” yazıyordu.
Abdullah, Serbestiyet’te Somali siyaseti yazıları yazıyordu.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
