serbestiyetserbestiyet
Anasayfa / Bilim ve Teknoloji / Levent Alpöge, 167 yıllık Riemann hipotezini Claude’la kanıtladığını duyurdu

Levent Alpöge, 167 yıllık Riemann hipotezini Claude’la kanıtladığını duyurdu

Anthropic’te çalışan Türk matematikçi Levent Alpöge, asal sayıların dağılımına ilişkin Riemann hipotezinin kanıtını Claude’la birlikte bulduğunu açıkladı. Yaklaşık 17 milyon satırlık kod, MIT matematikçisi Andrew Sutherland’ın yürüttüğü ilk bağımsız kontrollerden geçti. Bazı kontroller sürüyor.

Alpöge, 20 Kasım’da kişisel sitesinde yayımladığı dört sayfalık notta, “Claude’la birlikte çalışarak Riemann hipotezinin bir kanıtını bulduğuma inanıyorum” dedi. İki farklı matematiksel fikri bir araya getirmek için çalıştıklarını anlatan Alpöge, “Bitiş çizgisine yaklaşırken Claude beni çok geride bıraktı” diye yazdı.

Alpöge, kanıtı matematiksel çıkarımların bilgisayarla denetlenmesini sağlayan Lean dilinde yayımladı. Çalışmanın, hipotezin Dirichlet L-fonksiyonlarını da kapsayan daha genel biçimini kanıtladığını söyledi. Sutherland, kodun hatasız derlendiğini ve birbirinden bağımsız doğrulama araçlarının kanıtı kabul ettiğini bildirdi. Denetimlerden biri, kodda kanıtlanan önermenin Riemann hipotezinin standart tanımıyla örtüştüğünü de doğruladı.

Riemann hipotezi neyi açıklıyor?

Alman matematikçi Bernhard Riemann’ın 1859’da ortaya attığı hipotez, sayılar büyüdükçe asal sayıların dağılımının beklenen ortalamadan ne kadar sapabileceğiyle ilgili. Hipotez, Riemann zeta fonksiyonunun “aşikâr” denen sıfırları dışındaki bütün sıfırlarının karmaşık sayı düzleminde aynı dikey doğru üzerinde yer aldığını öne sürüyor. Bu özellik çok sayıda sıfır için hesaplamayla doğrulandı. Alpöge’nin yayımladığı çalışma, bunun hepsi için geçerli olduğunu göstermeyi amaçlıyor.

Clay Matematik Enstitüsü, Milenyum Problemleri arasında yer alan hipotezi hâlâ “çözülmemiş” olarak listeliyor. Enstitünün ödül kuralları, çözümün uygun bir yayın organında yayımlanmasını, yayının üzerinden en az iki yıl geçmesini ve matematik camiasında genel kabul görmesini şart koşuyor.

Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?

Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.

Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.

Bu Sayfayı Paylaşın