Modern dünyada inançlı bireyin teknoloji ve hayat ile kurduğu ilişki de yeni boyutlar kazanıyor. Mektupla fetva, telefonla fetvadan sonra şimdi sırada mention ile fetva var! Hiç de öyle dudak bükülecek, küçümsenerek bir kenara atılacak bir ihtimal değil! Özellikle de büyük dil modellerinin, bu modellerin eriştiği muhakeme ve işleyebildiği büyük veri miktarı gözönüne alındığında.
Şahsen çok uzun zamandır tartışmalı dini konularda bir de Müftü ChatGPT’ye müracaat edildiğini görüyor idim. (Ne yalan söyleyeyim bendeniz de zaman zaman bu tür konularda kendisine müracaat ederim.) Açık kaynakların, dini ve ladini olarak ekserisini hatmetmiş, muhakeme yeteneği de olan GPT, tabiri caizse kelimei şehadet getirse zaten müslüman olacaktı.
X Kadısı’nın duyurusunu bu sabah X (Twitter’da) gördüğümde önce nasıl çalıştığını anlamak istedim. Muhtemelen islamı kaynaklar, özellikle de dört mezhebin muteber kaynakları vektörize edilmiş olduğunu düşündüm. Gaye güzel ve yerinde bir yaklaşım.
XKadisi’ni X’de mentionlayarak dilediğiniz fıkhi soruyu, dört mezhebin bu konudaki yaklaşımını sorabiliyorsunuz. Cevap geçmişine bakıldığında XKadisi’nin görevine başlar başlamaz büyük bir ilgiye mazhar olduğu farkediliyor.
Bir kullanıcı örneğin XKadisi’nin şer’i delillerini sormuş, XKadisi titizlenerek şu cevabı vermiş:
Suyun altında maruz kaldığı basınçtan dolayı su yutmak zorunda olan dalgıç bir kullanıcıdan tutun da, müziğin haram olup olmadığına dair pek çok soruyla muhatap olmuş kadımız.
Projenin arkasında İHA (Uluslararası İnsan Derneği) Yönetim Kurulu Başkanı Abdülaziz Güven var. Nitekim tüm sorularda XKadisi paylaştığı bilgilerin mutlak fetva olmadığını, ayrıntılar için geliştirici Güven’e danışılması tavsiye ediyor.
Maalesef XKadisi’na sadece genel mention ile soru sorabiliyorsunuz, özel mesaj (DM) ile soru sorma özelliği henüz aktif değil.
