Paris’in fendi

Paris, Londra ve New York hala Hristiyan dünyanın merkezleri ama Paris’in isyan tepkisini içselleştirmiş tarihsel bir özelliği var. Hristiyan, Müslüman ve Yahudi nüfus yoğunluğu O’nu inanç çatışmalarının odağı yapsa da, devletle sivil halk ayrımını kavramış her inançtan insancıl vicdanlar İsrail devletinin Filistinlilere uyguladığı barbarca orantısız şiddete ve mezalime karşı isyanın da odağı oldular. Bu olgu kentin isyankar geçmişiyle ilgisiz değildi tabii. Sırayla gidelim…

1.Binyılların tepkisi 

Delacroix’in devrimin sembolü olmuş resmi
1789’da Paris’in iç surundaki Bastille hapisanesi kitlesel isyanın odağı olmuştu.
1830’larda devrimin anısına yapılan anıtsal Temmuz sütunuyla günümüzde Bastille meydanı.

Kadim Akdeniz dünyasının kölecilikten angaryaya devşirilmiş emekçi çilesi önce Paris’te tepkisel sosyal sonucunu verdi. Bastille ayaklanması kırlara doğru yayılarak saraydan diğer toprak ağalarına yayılıp binyılların rejimine son verdi.

Yüksel Aslan’dan Paris tasviri

2.Yüzyılın tepkisi

Paris, sanayi kapitalizmine tepki kadar alternatifi komünoter enternasyonalist dayanışmacı ütopyanın da ilk yaşandığı yerdi. Başta anarşist ve Marksist liderlerin öncülüğünde emekçi sınıflar 1871’de ayaklanıp Avrupalı aktivistlerin de desteğiyle 1871’de Paris’in yarısına yakın bölümünde siyasi iktidarı ele geçirip kontrol etmişti.

Paris’in barikatlar haritası.

3.Yeni yüzyılın tepkisi       

68 Paris’i

68 hareketi esas olarak bir kuşak kalkışması oluşunun da etkisiyle ekonomik önceliklerle değil doğrudan demokrasi, savaşa karşı sevgi, özgürlük talepleriyle şekillenmiş, Vietnam savaşını sembol bellemişti.

Gençleri bir araya getirip tutan Woodstock festivalleri.

4.Olmaya devlet        

Hangi devlet Yahudilerin Nazilerden gördüğü mezalimi telafi edebilirdi? Edemedi de zaten. Yahudilere tazminat niyetine verilmiş topraklarda otoriter iktidarların da etkisiyle emperyalizmin jandarmasına dönüşüp keyfince terör estirmeye koyuldu.

5.Mazlumun inatçı gücü

Bu arada komşu topraklarını yurt edinmiş Filistinli Araplar da bir direniş örgütü olarak Filistin kurtuluş örgütü (FKÖ) çatısı altında örgütlendi. Leyla Halit gibi militanlar uçak kaçırıp başka havaalanına indirme gibi eylemlerle mazlum halkın sesini dünyaya duyurdu. Lider Yaser Arafat da örgütün diplomatik yüzü olurken çocuk direnişinin sembolü taş atmaktan geri durmayan süper entelektüel Edward Sait de davanın okur-yazar dünyadaki temsilcisi oldu. Ama İsrail zulmünü arttırmaktan geri durmadı, artık hafif silah yerine hava bombardımanıyla saldırıp çoluk çocuğu körlemesine öldürüyorlar ki, işte Paris’teki son isyanı tetikleyen de o oldu.

Leyla Halit
Yaser Arafat
Paris’i ayağa kaldıran Filistin enkazı.
Filistin mitingi.

Önceki İçerik65. Eurovision Şarkı Yarışması’nı İtalyalı rock’n roll grubu Måneskin kazandı
Sonraki İçerikTahtadaki tehdit: “Şurayı oku, Suriye ile filan kalmam o tarafa geçeriz”