Eurovision Şarkı Yarışması hakkında yayımlanan kapsamlı New York Times soruşturması, İsrail hükümetinin yarışmayı yıllardır organize biçimde siyasi etki ve propaganda aracı olarak kullandığını ortaya koydu.
Gazetenin 50’den fazla kişiyle yaptığı görüşmelere, gizli Eurovision belgelerine ve daha önce yayımlanmamış oylama verilerine dayandırdığı habere göre, Gazze savaşı sonrası İsrail hükümeti Eurovision’u yalnızca bir müzik yarışması olarak değil, ülkenin uluslararası imajını düzeltmek için stratejik bir alan olarak değerlendirdi.
Haberde, İsrail hükümetinin özellikle halk oylamalarını önemseyerek Avrupa kamuoyunda “İsrail hâlâ destek görüyor” algısı oluşturmaya çalıştığı belirtildi.
Soruşturmaya göre İsrail’in Eurovision’a devlet düzeyinde müdahalesi 2018’e kadar uzanıyor.
İsrail adına Eurovision şarkıları hazırlayan söz yazarı Doron Medalie, hükümetin 2018’de sosyal medya reklamları için 100 bin dolardan fazla harcama yaptığını ve İsrail’in yarışmayı kazanmasının ardından Eurovision’un hükümet tarafından “iyi bir yatırım” olarak görülmeye başlandığını söyledi.
Gazze savaşı sonrası düzenlenen 2024 Malmö yarışması öncesinde ise kampanyanın çok daha büyüdüğü belirtildi.
Avrupa’da İsrail’in yarışmadan çıkarılması çağrıları yükselirken, İsrail Devlet Reklam Ajansı kayıtlarına göre hükümet yalnızca Malmö yarışması için 800 bin dolardan fazla reklam harcaması yaptı.
Habere göre bütçenin büyük kısmı İsrail dışişleri bakanlığından gelirken, Başbakan Benjamin Netanyahu’nun “hasbara” olarak bilinen propaganda ofisi de “oy teşviki” için özel bütçe ayırdı.
İsrail devlet televizyonu Kan ise New York Times’a yaptığı açıklamada hükümetin reklam kampanyalarından haberdar olmadığını ve kendi bilgilerine göre kuralların ihlal edilmediğini savundu.
2024 yarışmasında İsrail temsilcisi Eden Golan halk oylamasında ikinci oldu ve İsrail karşıtı gösterilerin güçlü olduğu ülkelerde bile yüksek oy aldı.
Bu durum bazı yayın kuruluşlarında şüphe yarattı.
Özellikle Slovenya devlet yayıncısı ayrıntılı oylama verilerini talep etti ancak Eurovision yönetimi bu talebe yanıt vermedi.
2025 Basel yarışmasında ise İsrail’in kampanyasının daha organize hale geldiği belirtildi.
Finlandiya devlet yayıncısı Yle’nin ortaya çıkardığı reklamlarda insanlardan İsrail temsilcisi Yuval Raphael için “20 kez oy vermeleri” istendi.
Habere göre Eurovision sisteminde aynı kişi aynı şarkıya birden fazla kez oy verebildiği için organize kampanyalar sonucu etkileyebiliyor.
New York Times’ın incelediği veriler, bazı ülkelerde birkaç yüz kişinin organize biçimde tekrar tekrar oy kullanmasının bile halk oylamasını değiştirebileceğini ortaya koydu.
New York Times’ın ulaştığı 2025 Eurovision finaline ait İspanya halk oylaması verilerine göre İsrail temsilcisi İspanya’daki halk oylamasında oyların yüzde 33,34’ünü aldı. Bu oran yaklaşık 47 bin 570 oya karşılık geliyor.
İkinci sıradaki Ukrayna yüzde 6,74’te kalırken, Polonya yüzde 5,66 oy aldı.
İsrail ile ikinci sıradaki ülke arasındaki farkın çok büyük olması dikkat çekti.
New York Times, Eurovision’un oylama sisteminin organize dijital kampanyalara açık olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“İsrail’in zaferini garantilemek için birkaç yüz kişinin toplu halde oy kullanması yeterli olabilirdi.”
Haberde Eurovision sisteminde aynı kişinin aynı ülkeye birden fazla kez oy verebildiği, bu nedenle organize kampanyaların özellikle düşük katılımlı ülkelerde sonucu ciddi biçimde etkileyebildiği belirtildi.
Gazetenin soruşturmasına göre İsrail hükümeti 2024 ve 2025 yarışmaları sırasında:
• çok dilli dijital reklam kampanyaları yürüttü,
• insanlardan İsrail temsilcilerine 20 kez oy vermelerini istedi,
• diaspora ağlarını harekete geçirdi,
• diplomatları devreye soktu,
• sosyal medya üzerinden koordineli oy çağrıları yaptı.
2025 yarışmasında İsrail temsilcisi Yuval Raphael için yayımlanan reklamlarda doğrudan “20 kez oy verin” çağrısı yer aldı.
Haberde, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun da sosyal medya hesabından aynı kampanyayı paylaştığı belirtildi.
New York Times, İsrail’in yasa dışı bot ağları kullandığına dair kanıt bulunmadığını vurguladı. Ancak devlet destekli yoğun reklam kampanyalarının ve organize oy mobilizasyonlarının sonuçları etkileyebilecek düzeye ulaştığını yazdı.
Soruşturmaya göre Eurovision organizatörü EBU ise ayrıntılı oylama verilerini yayın kuruluşlarından bile gizledi ve bağımsız soruşturma açmadı.
Krizin ardından İzlanda, İrlanda, Hollanda, İspanya ve Slovenya’daki yayın kuruluşları İsrail’in yarışmadan çıkarılmasını ya da boykotu tartışmaya başladı.
İsrail’in bot kullandığına ya da yasa dışı dijital manipülasyon yaptığına dair kanıt bulunamadı.
Ancak devlet destekli reklam kampanyaları, diaspora ağlarının mobilizasyonu ve yoğun sosyal medya yönlendirmeleriyle sonuçlar etkilendi.
Netanyahu da doğrudan kampanyaya katıldı.
Netanyahu’nun Instagram hesabından İsrail temsilcisine “20 kez oy verin” çağrısı yapan görseller paylaşıldı.
İsrail’in Avusturya Büyükelçi Yardımcısı Ilay Levi Judkovsky de gazeteye yaptığı açıklamada diaspora gruplarıyla iletişime geçerek destek organize ettiğini doğruladı.
Haberde diplomatların, diaspora kuruluşlarının, sosyal medya ağlarının ve devlet reklam bütçelerinin aynı kampanya içinde koordine edildiği ifade edildi.
Eurovision organizatörü European Broadcasting Union ise süreç boyunca şeffaf davranmamakla eleştirildi.
Habere göre organizasyon:
• ayrıntılı oylama verilerini gizli tuttu,
• bağımsız soruşturma açmadı,
• yayın kuruluşlarını basına konuşmamaları konusunda uyardı.
Eurovision Direktörü Martin Green, İsrail’in kampanyasının “orantısız” olduğunu kabul etti ancak sonuçları değiştirdiğine inanmadığını söyledi.
Krizin ardından İzlanda, İrlanda, Hollanda, İspanya ve Slovenya’daki yayın kuruluşları İsrail’in yarışmadan çıkarılmasını ya da boykotu tartışmaya başladı.
Buna karşılık Almanya ve Estonya gibi ülkeler İsrail’in yarışmada kalmasını destekledi.
Habere göre Eurovision yönetimi İsrail’in yarışmadan çıkarılması konusunda doğrudan oylama yapmak yerine dolaylı bir yöntem izledi.
Üyelere kişi başına maksimum oy sayısını 20’den 10’a düşüren yeni kurallar sunuldu. Ancak perde arkasında bunun İsrail’in yarışmada kalmasını kabul etmek anlamına geldiği belirtildi.
Belçika devlet yayıncısı yöneticisi Frederik Delaplace, organizasyonu “insan hakları tartışmasından kaçıp prosedürlerin arkasına saklanmakla” suçladı.
İzlanda devlet yayın kuruluşunun yönetim kurulu başkanı Stefan Jon Hafstein ise gazeteye, “İsrail hükümeti Eurovision’u ele geçirdi” dedi.
Habere göre kriz 2026 yarışması öncesinde de devam ediyor.
Bu yıl İsrail temsilcisi Noam Bettan için sosyal medyada yeniden “10 kez oy verin” kampanyaları başlatıldı.
Eurovision yönetimi ilk kez resmi uyarı yayımlayarak bu çağrıların kaldırılmasını istedi.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
